သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျပည္တြင္းအုိးအိမ္ေရႊ႕ေျပာင္းခံရမႉ အဆုိးဆုံး ၃ ႏုိင္ငံထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံပါ


ဂ်နီဗာအေျခစုိက္တဲ့ COHRE လို ့ေခၚတဲ့ အုိးအိမ္ေရြ ့ေျပာင္းမႉႏွင္ထုတ္ခံရမႉဆုိင္ရာ ရပုိင္ခြင့္အဖြဲ ့ ႀကီးကေန ၿပီးေတာ့ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္အတြက္ ဒီရပုိင္ခြင့္ေတြခ်ဳိးေဖာက္တဲ့ႏုိင္ငံ ၃ ႏုိင္ငံအျဖစ္နဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ၊ တရုတ္ ႏုိင္ငံနဲ႔ ဆလုိဗက္ကီးယားႏုိင္ငံေတြကုိ သတ္မွတ္ပါတယ္။ ဒီ ၃ ႏုိင္ငံက အစုိးရေတြဟာ ႏုိင္ငံတကာကေနၿပီးေတာ့ ေလးစားလုိက္နာရမယ့္ အုိးအိမ္ဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကုိ စနစ္တက် ခ်ဳိးေဖာက္မႉေတြရွိတယ္လုိ႔ ဂ်နီဗာၿမိဳ႔ ကေနၿပီးေတာ့ ဗီအုိေအသတင္းေထာက္ လီစာ ရွလုိင္း (Lisa Schlein) ကေနၿပီးေတာ့ သတင္းေပးပုိ႔ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္ က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

Center on Housing Rights and Evictions လုိ႔ေခၚတဲ့ COHRE အဖြဲ႔ႀကီးက ကမၻာေပၚက ျပည္တြင္း အုိးအိမ္ေရြ႔ေျပာင္းခံရလုိ႔ အေျခအေနမဲ့သူေတြ အမ်ားဆုံးေပၚေပါက္လာေစတဲ့ ႏုိင္ငံ ၃ ႏုိင္ငံကုိ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ အတြက္ သတ္မွတ္ခဲ့တာပါ။ တရုတ္ႏုိင္ငံမွာ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ေႏြရာသီ အုိလံပစ္အားကစားပြဲေတာ္ကုိ ေဘဂ်င္းမွာ က်င္းပဖုိ႔စီစဥ္ေနၿပီး ဒီပြဲေတာ္မွာ မ်က္ႏွာပန္းလွေစဖုိ႔အတြက္ သန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ဌာေနလူထုကုိ ေဘဂ်င္း ၿမိဳ႔ေတာ္ကေန ႏွင္ထုတ္ခဲ့တယ္လုိ႔ COHRE အဖြဲ႔ႀကီးက ေျပာပါတယ္။ အခုလုိ ေဘဂ်င္းၿမိဳ႔ေတာ္တခြင္မွာ ၿမိဳ႔ခံေတြကုိ ေနရာ ေရြ႔ေျပာင္းပစ္တာေတြ၊ ႏွင္ထုတ္ခဲ့တာေတြဟာ ၿမိဳ႔ေတာ္တ၀ုိက္က ဆင္းရဲသားေတြေနတဲ့ အေဆာက္အဦးေတြကုိ ၿဖိဳဖ်က္ၿပီး ဖြံၿဖိဳးတုိးတက္မႉရွိတယ္ဆုိတာကုိျပဖုိ႔ တရား၀င္လုပ္ခဲ့တာလုိ႔ ေျပာပါတယ္။

ဒီအဖြဲ႔ရဲ႕ဒုတိယညြန္ၾကားေရးမႉး Jean du Plessis ကေတာ့ တရုတ္အစုိးရဟာ ဒီအေရႊ႕ေျပာင္းခံရသူ ေတြအတြက္ ေလ်ာ္ေၾကးေပးခဲ့တယ္လုိ႔ေျပာေပမယ့္ လက္ေတြ႔ျမင္ေနရတာေတြကေတာ့ တျခားစီျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

“တရုတ္ႏုိင္ငံလုိအေျခအေနမ်ဳိးမွာ က်ေနာ္တုိ႔ေတြ႔ေနၾကရတာက လူေတြတံတားေတြေပၚက ခုန္ခ်တာ၊ ကုိယ့္ကုိ ကုိယ္ မီးရႉိ႕သတ္ေသတာမ်ဳိးေတြပါ။ သိပ္အဖိႏွိပ္ခံရတဲ့အသုိင္းအ၀ုိင္းမွာ အခုလုိမ်ဳိး မယုံႏုိင္စရာ ပုံစံမ်ဳိးနဲ႔ အာဏာပုိင္ေတြရဲ႕ကုိယ့္ေနရပ္ကႏွင္ထုတ္တာမ်ဳိးကုိ ဆႏၵျပၾကတာမုိ႔လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔အတြက္ေတာ့ ဒါဟာ တကယ္ ႀကီးမားတဲ့ကိစၥပါ။ ဒီလူေတြဘာ့ေၾကာင့္မ်ား ကုိယ့္အသက္အႏၱရာယ္ကုိေတာင္မွ ကုိယ္မငဲ့ႏုိင္ျဖစ္သလဲဆုိတာကုိ ေမးခြန္းထုတ္စရာရွိပါတယ္။”

COHRE အဖြဲ႔ႀကီးကပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အဓမၼျပည္တြင္း အိုးအိမ္ေရႊ႕ေျပာင္းမႉေတြရွိေနတယ္လုိ႔ ေျပာပါ တယ္။ ျမန္မာစစ္အာဏာပုိင္ေတြဟာ လူနည္းစုတုိင္းရင္းသားေတြကုိ မ်ဳိးတုန္းသတ္ျဖတ္မႉေတြ လုပ္ေနတဲ့အျပင္ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ကတည္းကစၿပီး ျပည္တြင္းအဓမၼ အုိးအိမ္ေရႊ႕ေျပာင္းခံရသူ၊ ေျမယာအသိမ္းခံရသူေပါင္း တသန္းေက်ာ္ ရွိေနတယ္လုိ႔လည္း စြပ္စြဲလုိက္ပါတယ္။ အခုလုိ ျပည္တြင္းအုိးအိမ္မဲ့သူေတြထဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံအေရွ႕ျခမ္းေဒသေတြက အေရႊ႕ေျပာင္းခံရသူေတြ ဘယ္လုိ ပုံစံနဲ႔ေပၚလာရတယ္ဆုိၿပီး ကုိယ္တုိင္ေလ့လာစမ္းစစ္ၿပီး စားတမ္းေရးသားခဲ့သူ မေမဦး က အခုလုိ ေျပာပါတယ္။

“ဥပမာ ကရင္ျပည္နယ္ထဲမွာဆုိလုိ႔ရွိရင္ တပ္ကရွိေနတာ ၾကာၿပီ။ မိုးရာသီဆုိရင္ နဲနဲေလးသက္သာ တယ္၊ လႉပ္ရွားမႉေတြနဲတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေျခာက္ေသြ႕တဲ့ရာသီဆုိလုိ႔ရွိရင္ သူတုိ႔ေတြက ပုိၿပီးလႉပ္ရွားမႉမ်ားတယ္။ ေျခာက္ေသြ႔တဲ့ရာသီကလည္း က်မတုိ႔ဆီမွာ၊ ျမန္မာျပည္မွာက စပါးရိတ္တဲ့အခ်ိန္ကုိ၊ ဆုိေတာ့ သူတုိ႔လႉပ္ရွားမႉ အမ်ားဆုံးအဆင့္က စပါးရိတ္ရမယ့္အခ်ိန္လည္းျဖစ္ေနတယ္။ နဂုိကတည္းက လူထုကုိပဲအၿမဲတမ္း ရန္မူေနတာ ကုိ၊ စစ္တပ္က။ ဆုိေတာ့ သူတုိ႔က ဒီစပါးေတြကုိဖ်က္ဆီးလုိက္ျခင္းအားျဖင့္လည္း လူထုေတြကုိ ပုိၿပီးေတာ့ အေျခအေနမဲ့ေစတယ္၊ ဒုကၡေရာက္ေစတာေပါ့ေနာ္။ ရြာထဲကုိအလုံးအရင္းနဲ႔ အဲဒီလုိ ၀င္လာၿပီဆုိရင္ေတာ့ အမွန္ဆုိရင္ ႏွင္ထုတ္စရာေတာင္မလုိဘူး၊ က်မတုိ႔ မေနရဲေတာ့ဘူး၊ ေၾကာက္တယ္၊ အဲဒီလုိမ်ဳိး။ ဒါေပမယ့္ သူတုိ႔က ၀င္လာၿပီးေတာ့ ေသာင္းက်န္းတယ္၊ ဟုိေတာင္း၊ ဒီေတာင္း၊ ဆူလား ဆဲလား၊ ေဟာက္လားနဲ႔ ႏွိပ္စက္ ၿပီးေတာ့ ဖမ္းခ်င္တဲ့လူကုိ ဖမ္းသြားတယ္ဆုိတဲ့အခါက်ေတာ့ သူတုိ႔လာရင္ က်မတုိ႔ရြာသူ ရြာသားေတြက ေျပာစရာမလုိဘူး၊ ေျပးၿပီးသားပဲ။ စစ္တပ္ကလာၿပီဆုိလုိ႔ရွိရင္ လမ္းမွာ သူတုိ႔အရိပ္ အေရာင္ေတြ႔တာနဲ႔ သတင္း ၾကားရင္ ရြာသားေတြက ေျပးၿပီးသားပဲ။ အဲဒီေတာ့ ရြာထဲမွာဆုိရင္ တပ္ကလာၿပီဆုိရင္ ရြာထဲမွာ ဘယ္သူမွ မရွိေတာ့ဘူး။ ရြာထဲမွာမရွိေတာ့ဘူးဆုိတဲ့အခါက်ေတာ့ သူက အဲဒီလုိ ျပႆနာရွာတာေပါ့ေနာ္၊ ရြာကအိမ္ေတြ ကလည္း ၀ါးေတြနဲ႔ေဆာက္ထားတာဆုိေတာ့ မီးရႉိ႕ရတာလြယ္တယ္။ အထူးသျဖင့္ ေခ်ာက္ေသြ႔ရာသီမွာ ရႉိ႕ရတာ လြယ္တယ္။ သူက ရြာထဲက အိမ္ေတြ၊ ပစၥည္းေတြကုိ ဖ်က္ဆီးၿပီးလုိ႔ရွိရင္ အခု ျပႆနာအသစ္တမ်ဳိး က်မတုိ႔ ရင္ဆုိင္ရတယ္။ ဟုိးအရင္တုန္းက က်မတုိ႔ ဒါမ်ဳိးမရင္ဆုိင္ရဘူး။ စပါးကလည္းမွည့္ေနတဲ့အခ်ိန္ဆုိ လက္နက္ႀကီး ေတြကုိ စပါးခင္းထဲကုိ ပစ္ခ်တယ္။ ဟုိးအရင္တုန္းက ဒီလုိ တခါမွ မၾကားဘူးဖူး။ ဒါက လတ္တေလာ ဒုကၡအျပင္ ကုိ လာမယ့္ႏွစ္အတြက္ပါ ဒုကၡကုိ အဆင္သင့္ေပးထားၿပီးသားျဖစ္သြားတာ။”

ဒီ အေရွ႔ဖက္အျခမ္းေဒသေတြမွာ ျပည္တြင္းအုိးအိမ္မဲ့ေတြေပၚေပါက္လာတာ စစ္အာဏာပုိင္ေတြရဲ႔ လုပ္ရပ္ေတြ လုိ႔လည္း အခုလုိ ေျပာပါတယ္။

“ေရႊ႕ေျပာင္းပုံ၊ ေရႊ႕ေျပာင္းနည္းက အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိတာေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမယ့္ က်မတုိ႔ ပဲခူးတုိင္းနဲ႔ ပဲခူးတုိင္း မုန္းၿမိဳ႕နယ္၊ ေက်ာက္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္၊ ေရႊက်င္ၿမိဳ႕နယ္၊ ဒီၿမိဳ႕နယ္တေလ်ာက္က ရြာေတြဆုိလုိ႔ရွိရင္ သူက အဓမၼ ေရႊ႕ေျပာင္းတာ။ တပ္ရဲ႕အုပ္ခ်ဳပ္မႉနဲ႔ပုိၿပီး အနီးစပ္ဆုံးေနရာကုိ အဓမၼေရႊ႕ခုိင္းတယ္၊ ေရႊ႕ခုိင္းလုိ႔အဆင္မေျပဘူး ဆုိလုိ႔ရွိရင္ ဒီအတုိင္းပဲ ဒီရြာကေနထြက္ဆုိ အဲဒီလုိမ်ဳိး ႏွင္ထုတ္တာ။ ႏွင္ထုတ္ေတာ့ မ်ားေသာအားျဖင့္က ဒီရြာေတြက အထူးသျဖင့္ ကရင္ရြာေတြဆုိလုိ႔ရွိရင္ သူတုိ႔ေတြက ဒီ နအဖအုပ္ခ်ဳပ္မႉေအာက္မွာ သြားမေနရဲဘူး၊ သြားေနဘုိ႔ လည္း ဘယ္လုိမွအဆင္မေျပဘူးဆုိလုိ႔ရွိရင္ သူတုိ႔က ေတာထဲကုိ ထြက္ေျပးတယ္။ ေတာထဲမွာ ရြာပုန္း၊ ရြာေရွာင္ေတြေဆာက္ၿပီးေတာ့ ေနၾကတယ္။ ဒါက ပဲခူးတုိင္းဖက္က ရြာတခ်ဳိ႕ရဲ႕ အေျခအေန။ ေနာက္တခါ ဒီ ကရင္ျပည္နယ္ဖက္မွာဆုိလုိ႔ရွိရင္ သူက အလယ္ေခါင္ႀကီးထဲမွာ ေခ်ာင္ပိတ္မိသလုိမ်ဳိးႀကီး ျဖစ္ေနတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီထုိင္းဖက္ကုိလာဖုိ႔လည္း မလြယ္၊ ဟုိး ၿမိဳ႕ထဲကုိျပန္ဆင္းသြားဖုိ႔ဆုိတာလည္း မလြယ္ တဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီလုိပဲ ေတာင္ေပၚေဒသေတြမွာပဲ ေလွ်ာက္ေျပး ပုန္းေနၾကတယ္။ ဒါက ကရင္ျပည္နယ္ ဖာပြန္ ေဒသတ၀ုိက္မွာ ဆုိလုိ႕ရွိရင္ အဲဒီလုိ က်မတုိ႔ ေတြ႔ရတယ္။ ေနာက္တခါ တနသၤာရီဖက္၊ တနသၤာေခ်ာင္းမႀကီး တေလွ်ာက္လုံးမွာ ဆုိလုိ႔ရွိရင္ ၃ ပုံ၊ ၂ ပုံေလာက္က ရြာေတြမရွိေတာ့ဘူး။ အစုိးရေနၿပီးေတာ့ ျပန္ၿပီးလုပ္ထားတဲ့ စံျပေက်းရြာဆုိၿပီး ေတာ့ ရြာ ၄-၅-၆ ရြာကုိ ပုံၿပီးေတာ့ စုၿပီးေတာ့ ေနၿပီးေတာ့ တည္ထားတဲ့ရြာေတြပဲရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ အဲဒီေနရာကုိ မေျပာင္းေနတဲ့လူေတြက ေတာထဲေျပးလာၿပီးေတာ့ ခုနကလုိပဲ ရြာပုန္း၊ ရြာေရွာင္ေလး တည္ၿပီးေတာ့ ေနၾက တယ္။”

COHRE အဖြဲ႔က ဆက္သြယ္ေရးအရာရွိတဦးျဖစ္သူ Radhika Satkunanathan က -

“ဒီေဒသကလူထု အုိးအိမ္စြန္႔ခြာထြက္ေျပးရတာေတြဟာ တႀကိမ္မကေတာ့ဘူးလုိ႔ ေျပာပါတယ္။”

အခုလုိ အိုးအိမ္စြန္႔ခြာေစမႉဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ႀကီးက ၂၀၀၇ ခုႏွစ္အတြက္အဆုိး၀ါးဆုံးအျဖစ္ သတ္မွတ္ ထားတဲ့ ေနာက္တႏုိင္ငံကေတာ့ ဆလုိဗက္ကီးယားႏုိင္ငံပဲျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီႏုိင္ငံမွာ သူ႔ႏုိင္ငံသားေတြကုိ ခြဲျခား ဆက္ဆံရာကေန ေဒသအာဏာပုိင္ေတြက ရုိးမား မ်ဳိးစုေတြကုိ ေနအိမ္ေတြကေန ႏွင္ထုတ္မႉေတြ မၾကာ မၾကာျပဳလုပ္ေန တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ဒီမ်ဳိးစုေတြကုိ မီးမရွိ၊ ေရမရွိအရပ္ေတြကုိ ပုိ႔ျပစ္တယ္ လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

ဒီ COHRE အဖြဲ႔ႀကီးပဲ လူသားေတြရဲ႕ အုိးအိမ္ပုိင္ဆုိင္မႉဆုိင္ရာ ရပုိင္ခြင့္ေတြကုိ ေကာင္းေကာင္းႀကီး အကာ အကြယ္ေပးေနတဲ့သူေတြကုိလည္း ဆုခ်ီးျမင့္ခဲ့ပါတယ္။ ဖိလစ္ပုိင္ႏုိင္ငံက နာဂါၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ ဂ်က္ဆီ ရုိဘရဲဒုိး (Jesse Robredo) ဟာ အိမ္ေထာင္စုေပါင္း ၆,၀၀၀ ေက်ာ္အတြက္ ေျမယာပုိင္ဆုိင္မႉေတြ ရေစဖုိ႔ လုပ္ေပးခဲ့တာမုိ႔ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္အတြက္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႉဆုကုိ ေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ပါကစၥတန္ႏုိင္ငံ ကရာခ်ိ က အုိးအိမ္ ပုိင္ဆုိင္မႉဆုိင္ရာအခြင့္အေရးလႉပ္ရွားသူ ဘဆီးယား နာဗိဒ္ (Baseer Naveed) ကုိေတာ့ သူ႔ရဲ႕ ပါကစၥတန္ ဆင္းရဲသားေတြအတြက္ ေဆာင္ရြက္မႉေတြေၾကာင့္ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္အတြက္ အုိးအိမ္ပုိင္ဆုိင္မႉ ဆုိင္ရာ ခုခံကာကြယ္ ေပးသူဆု ခ်ီးျမင့္ခဲ့ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG