သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ပင္ညဲရုိး အစီရင္ခံစာတင္သြင္းတာကုိ ကုိယ္တုိင္ တက္ေရာက္ နားေထာင္ခဲ့သူ ဦးမင္းလြင္ဦးနဲ႔ ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းခ်က္


ဆြစ္ဇာလန္ႏုိင္ငံ ဂ်နီဗာၿမိဳ႕မွာ က်င္းပေနတဲ့ ကုလသမဂၢ လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ႕ မေန႔ကေတာ့ ျမန္မာျပည္က လူ႕အခြင့္အေရး ျပႆနာေတြကို အဓိကထားၿပီးေတာ့ ေျပာဆို ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ လာမယ့္ ေသာၾကာေန႔မွာေတာ့ ျမန္မာျပည္က လူ႕အခြင့္အေရးနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ေတြ ထြက္လာဖို႔ ရွိေနပါတယ္။ မေန႔က အစည္းအေ၀းမွာ အစီရင္ခံစာတေစာင္ တင္သြင္းခဲ့တဲ့ AHRC အာရွ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္က ေရွ႕ေန ဦးမင္းလြင္ဦးကို ဦးေက်ာ္ေအာင္လြင္က ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ဒီေန႔ ဒီ ကုလသမဂၢ လူ႕အခြင့္အေရး ညီလာခံမွာ ျမန္မာ့အေရးနဲ႕ပတ္သက္လို႕ အျဖစ္အပ်က္ေတြ က်ေနာ့္ကို အက်ဥ္းခ်ဳပ္ ရွင္းျပေပးပါခင္ဗ် -

“က်ေနာ္တို႔ ဒီကေန႔မနက္ ၁၀ နာရီခြဲမွာ ျမန္မာ့အေရးကို စိတ္၀င္စားတဲ့ အဖြဲ႕၀င္ႏုိင္ငံ ၃၂ ႏုိင္ငံကေနၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအေရးေတြကို ဘယ္လို ေဆာင္ရြက္သင့္တယ္ ဆိုတာေတြကို သူတို႔ေျပာပါတယ္။ ျမန္မာ့အေရးက ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ေနရာယူခဲ့ပါတယ္။ ႏုိင္ငံေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားကလည္း စိတ္၀င္စားၾကတယ္။ အားလံုးကေနၿပီးေတာ့ အားတက္သေရာ ပါ၀င္ ေဆြးေႏြး ၾကတာကို က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ရွိရတယ္။ ေဒါက္တာ ပင္ညဲရိုးရဲ႕ ေလ့လာ ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြ အေပၚမွာ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ကို တြန္းအားေပးဖို႔အတြက္ ဒီ ကုသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ကို ေတာင္းဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ ၾကားသိရပါတယ္။ က်ေနာ္တို႕ အာရွ ကိုယ္ထည္အရင္းအျမစ္ ပင္မဌာနအေနနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီလုိမ်ဳိး လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြက ေရရွည္ျဖစ္လာတာ ၾကာၿပီ။ ဒီဥစၥာေတြက ေတာ္ရံုတန္ရံုနဲ႕ ၿပီးသြားမယ့္ကိစၥ မဟုတ္ဘူး။ အဲဒီလိုမ်ဳိးကိစၥေတြကို စံုစမ္းဖို႔အတြက္ က်ေနာ္တို႔ ေလ့လာမႈ အထူးအဖြဲ႔ တဖြဲ႔လိုတယ္။ ရရွိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ဘယ္လို သံုးသပ္ၿပီးေတာ့ မဟာဗ်ဴဟာအရ၊ နည္းဗ်ဴဟာအရ ဘယ္လို ေရးဆြဲရမလဲဆိုတဲ့ အဖြဲ႔တခု ဖြဲ႕စည္းေပးဖို႔လိုတယ္ ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ တင္ျပ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။”

ဟုတ္ကဲ့ ဒီျမန္မာသံအမတ္ ၀ဏၰေမာင္လြင္ ကေရာ ဒီေန႔အစည္းအေ၀းမွာ ဘာေတြေျပာေသးလဲ ခင္ဗ်ာ -

“ဒီေန႕ အစည္းအေ၀းမွာေတာ့ သူ႕အေနနဲ႕ ဘာမွေျပာဆိုခြင့္ မရေတာ့ပါဘူး။”

ဟုတ္ကဲ့၊ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာဘက္က တင္ျပတာေတြလည္း ရွိတယ္လို႕ ၾကားပါတယ္ခင္ဗ်ား။ အဲဒါေတြလည္း နည္းနည္းရွင္းျပေပးပါ -

“က်ေနာ္တို႔ တုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေဒါက္တာ ဆလုိင္းေရႊခါး က ျမန္မာႏုိင္ငံ အတြင္းမွာ နယ္စပ္ေဒသေတြ အပါအ၀င္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ခံရတဲ့ ကိစၥေတြ၊ အဓမၼျပဳက်င့္မႈ ခံရတဲ့ ကိစၥေတြ၊ နယ္ေျမ သိမ္းဆည္းခံရတဲ့ ကိစၥေတြ၊ တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိး ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းထားတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြ အေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ ENSC ကေနၿပီးေတာ့ တင္ျပ ေျပာဆိုသြားတာကို က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ရွိရပါတယ္။”

ဟုတ္ကဲ့၊ ဒီေန႔ပဲ က်ေနာ္တို႔ေတြ႔တာက ALRC ကေရာ၊ AHRC ကေရာ အခု က်င္းပေနတဲ့ အစည္းအေ၀းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာျပည္ လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥေတြ၊ ျမန္မာသံအမတ္ ေျပာဆိုတဲ့ ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ပါတယ္ခင္ဗ်။ အဲဒီအေၾကာင္းလည္း က်ေနာ့္ကို ရွင္းျပပါ -

“ဟုတ္ကဲ့ခင္ဗ်။ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီးက ဒီကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္အေနနဲ႔ အထူူး ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ ဖြဲ႔စည္းၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ စံုစမ္းေလ့လာဖို႔ မလိုေတာ့ ပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုလို႕ရွိရင္ ၃၁ ရက္ေန႔ ေအာက္တိုဘာလကေန စၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ အထဲမွာ ဒီလိုမ်ဳိး သတင္း စံုစမ္းေလ့လာဖို႔အတြက္ Investigation Body ကို သူတို႔ ဖြဲ႔စည္းထားၿပီ ဆိုၿပီးေတာ့ သူက ေျပာဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ ၾကားသိရပါတယ္။ က်ေနာ္တို႕ AHRC ရယ္ ALRC အေနနဲ႔ ဒီရရွိတဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြေပၚမွာ အမ်ားႀကီး သံသယ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီကေန႔ က်ေနာ္တို႔ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာရျခင္းျဖစ္တယ္။ သူတို႕အေနနဲ႕ Investigation Body ေပါ့ဗ်ာ၊ စံုစမ္း ေလ့လာေရး ကိုယ္ထည္အဖြဲ႔ကို ဖြဲ႔စည္းထားတယ္ ဆိုလို႔ရွိရင္ အဲဒီ အဖြဲ႔က ဘာေတြကို လုပ္ေဆာင္ေနသလဲ၊ ဘယ္သူက တာ၀န္ခံမလဲ၊ အခု စံုစမ္းေလ့လာေတြ႔ရွိတဲ့ အခ်က္ အလက္ေတြက ဘာေတြလဲ က်ေနာ္တို႔ အဲဒါေတြ သိရွိဖို႕အတြက္ က်ေနာ္ကေနၿပီးေတာ့ ေတာင္းဆိုရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ AHRC ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာက ဘာေတြ ပါလဲဆိုလို႔ရွိရင္ က်ေနာ္တို႔ သီရိလကၤာနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ အတြင္းမွာ အဲဒီလိုမ်ဳိး အဓမၼ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံရတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့မွပဲ အဲလိုမ်ဳိး ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္းခံရတဲ့ အခ်ိန္တြင္းမွာပဲ ေပ်ာက္ဆံုးသြားတဲ့ လူေတြရဲ႕ ကိစၥရပ္ေတြကို အေရးတယူ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ လိုေနၿပီ ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ လူ႕အခြင့္အေရး ေကာင္စီမွာ တင္ျပေျပာဆိုတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ထုတ္ျပန္ ေၾကညာထား တာျဖစ္ပါတယ္။”

ဟုတ္ကဲ့၊ ဆိုေတာ့ ျမန္မာျပည္လူ႔ အခြင့္အေရး ကိစၥရပ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အထူးကိုယ္စားလွယ္ ေဒါက္တာ ပင္ညဲရိုးကလည္း အစီရင္ခံစာ တင္ခဲ့တယ္။ အခုလိုမ်ဳိး ဦးမင္းလြင္ဦးတို႔လို NGO အဖြဲ႕အစည္းေတြကလည္း တင္ထားဆိုေတာ့ ဒီလို အစီရင္ခံစာေတြ တင္တာေတြရဲ႕ ရလာဘ္ဟာ ဘာလဲခင္ဗ်။ လူ႕အခြင့္အေရး ေကာင္စီဘက္က ဘာေတြ တုန္႔ျပန္လဲ ခင္ဗ် -

“အားလံုး က်ေနာ္တို႔အဖြဲ႔ ၈ ဖြဲ႔ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံ ၃၂ ႏုိင္ငံ ကေနၿပီးေတာ့ တင္ျပ ေျပာဆိုတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြအေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ လာမယ့္ ေသာၾကာေန႕မွာ ျမန္မာ ႏုိင္ငံအစိုးရအေပၚမွာ ဘယ္လို အေရးယူသင့္တယ္၊ မယူသင့္ဘူး၊ ဘယ္လို ထိန္းခ်ဳပ္မႈေတြ လုပ္သင့္တယ္၊ မလုပ္သင့္ဘူးဆိုတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ခ်မွတ္လိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ သိရပါတယ္။” ဟုတ္ကဲ့၊ ေဒါက္တာ ပင္ညဲရိုးရဲ႕ အစီရင္ခံစာေတြ၊ ဦးမင္းလြင္တို႔ NGO ေတြရဲ႕ အစီရင္ခံစာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဆန္႔က်င့္ကန္႔ကြက္တာေတြ၊ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေျပာဆိုတာေတြ ဘယ္ႏုိင္ငံေတြ ဘယ္အဖြဲ႔အစည္းေတြ လုပ္တာ ေတြ႕ရပါသလဲခင္ဗ် -

“ဟုတ္ကဲ့ခင္ဗ်၊ ရွရွားရယ္၊ အိႏၵိယရယ္၊ လာအို ရယ္ ဒီႏုိင္ငံေတြကေတာ့ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေျပာပါတယ္။ အာစီယံႏုိင္ငံက တခ်ဳိ႕ႏုိင္ငံက ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ေဒသလံုၿခံဳေရးကို သူတို႔ အထူး အေလးထားတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ ေအးခ်မ္းတည္ၿငိမ္စြာ ေနထုိင္တာကို သူတို႔ ျမင္ခ်င္တယ္။ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ ကုန္သြယ္မႈေတြ လုပ္ခ်င္တယ္။ ဒီေလာက္ပဲ ေျပာပါတယ္။”

EU ဥေရာပ သမဂၢရဲ႕ ျမန္မာျပည္ဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ ပီရို ပါစင္ယို ကေကာ ဒီညီလာခံ အတြင္းမွာ ဘာေတြ ေျပာဆိုတာ ရွိေသးလဲခင္ဗ်ား -

“ပီရို ပါစင္ယို အေနနဲ႔ကေတာ့ ဒီအစည္းအေ၀းမွာ ဘာမွ ေထြေထြထူးထူး တင္ျပေျပာဆို ထားတာကို က်ေနာ္ မေတြ႔ရဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေဒါက္တာ ပင္ညဲရိုးရဲ႕ အစီရင္ခံစာ အေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ ေလ့လာသံုးသပ္ျပတဲ့အခါမွာ EU အဖြဲ႔၀င္ ႏုိင္ငံေတြ အားလံုးကေနၿပီးေတာ့ အားလံုး တေျပးညီ လက္ခံၾကတာကို က်ေနာ္တို႔ သိရွိရတယ္။ အေမရိကန္၊ ဘရာဇီးလ္ ႏုိင္ငံ အပါအ၀င္ လက္တင္ အေမရိကႏုိင္ငံေတြ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားကေနၿပီးေတာ့လည္း ဒီကိစၥကို အထူးအေရးတယူ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔အတြက္ ေတာင္းဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ သိရွိရတယ္။ အာရွႏုိင္ငံမ်ားနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေျပာရလို႔ ရွိရင္ေတာ့ အဓိကအားျဖင့္ ဖိလစ္ပိုင္၊ သူ႔ရဲ႔ သီးျခား ေျပာဆုိခ်က္က က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚမွာ အမ်ားႀကီးစာနာမႈရွိတယ္၊ နားလည္မႈရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ အိမ္နီးခ်င္း ႏုိင္ငံျဖစ္တဲ့ ထုိင္းႏုိင္ငံကလည္း ေဒသတြင္း မတည္မၿငိမ္ျဖစ္တဲ့ ကိစၥေတြကို နအဖ အစိုးရအေနနဲ႔ အေရးတယူ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုအပ္ေနၿပီ ဆိုတာကို အထူး တင္ျပေျပာဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ ဒီေန႔ ၾကားသိရတယ္။“

အဲဒါကေတာ့ မေန႔တုန္းက ဂ်နီဗာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီမွာ အစီရင္ခံစာ တင္သြင္း ခဲ့တဲ့ AHRC အာရွ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္က ေရွ႕ေန ဦးမင္းလြင္ဦးျဖစ္ပါတယ္။

ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္ ပါေမာကၡ ေပၚလိုစာဂ်ီရို ပင္ညဲရိုး တင္သြင္းခဲ့တဲ့ အစီရင္ခံစာကို လက္မခံခဲ့ပဲ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ၀ဏၰေမာင္လြင္ က ျငင္းပယ္ခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ပါေမာကၡ ပီညဲရိုးက အင္မတန္ စိတ္ပ်က္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ျမန္မာသံအမတ္ေျပာဆိုခဲ့တဲ့ အထဲမွာ တုိင္းျပည္ရဲ႔ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ တည္ၿမဲေရးအတြက္ အၾကမ္းဖက္မႈ အေျခအေနေတြကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းတဲ့ ကိစၥကို လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္တယ္လို႔ မယူဆသင့္ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ မစၥတာ ပင္ညဲရိုးကေတာ့ ခုိင္လံုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြ မရွိပဲနဲ႕ ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ လူေတြကို ဖမ္းဆီးထားတဲ့ ကိစၥေတြ၊ အတင္းအၾကပ္ စစ္ေဆး ေမးျမန္းေနတဲ့ ကိစၥေတြဟာ သူဖန္တီးထားတဲ့ အရာေတြ မဟုတ္ပါဘူးလို႔ တုန္႔ျပန္ ေျပာဆိုပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG