သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဒီမုိကရက္ႏွင့္ ရီပတ္ဘလီကန္တုိ႔ ႏုိင္ငံျခားေရး၀ါဒအတြက္ စကား စစ္ထုိး


အေမရိကန္ အေရွ႕ေျမာက္ပိုင္းျပည္နယ္ New Hampshire မွာ ပထမဆံုး သမတ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ မစတင္ခင္ ဦးစြာ ပဏာမအဆင့္ သူတို႔ပါတီအသီးသီးအတြက္ သမတေလာင္း ေတြကို ေရြးခ်ယ္ေနၾကတဲ့ ဒီမိုကရက္နဲ႔ ရီပတ္ဘလီကန္ တို႔ဟာ အေရးႀကီးတဲ့ ႏိုင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒ ဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြကို အေျခအတင္ ေဆြးေႏြးေနၾကပါတယ္။ ဒီအေျခအတင္ ေဆြးေႏြးပြဲေတြ အေၾကာင္း အေသးစိတ္ကို ဗီြအိုေအ သတင္းေထာက္ Meredith Buel က New Hampshire ျပည္နယ္ မန္ခ်က္စတာ ကေန သတင္းေပးပို႔ထားတာကို မခင္ျဖဴေထြးက အစီရင္ခံထားပါတယ္။

တႏိုင္ငံလံုးကို ရုပ္ျမင္သံၾကားကေန တိုက္ရိုက္ထုတ္လႊင့္ေပးေနတဲ့ မန္ခ်က္စတာၿမိဳ႕ Saint Anselm ေကာလိပ္က အေျခအတင္ ေဆြးေႏြးပြဲကို ၁ နာရီခြဲစီၾကာစီ ႏွစ္ပိုင္း ခြဲထားပါတယ္။ အရင္ဦးဆံုး ရီပါပလစ္ကန္ေတြက ႏိုင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒဆုိင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြနဲ႔ အၾကမ္းဖက္၀ါဒ တိုက္ဖ်က္ေရးစစ္ပြဲ ကိစၥေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။

Massachusetts ျပည္နယ္ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ေဟာင္း Mitt Romney က Arkansas ျပည္နယ္ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ေဟာင္း Mike Huckabee ကို တိုက္ခိုက္ေျပာဆိုခဲ့တဲ့ေနရာမွာေတာ့ သမတ ဘုရွ္ ရဲ႕ ႏိုင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒအခ်ိဳ႕ဟာ ဆက္ဆက္ထိမခံဘဲ စိတ္ႀကီး၀င္ေနတယ္လို႔ မစၥတာ Huckabee က ႏိုင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒဆုိင္ရာ မဂၢဇင္းမွာ ေရးသားခဲ့တာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ တိုက္ခိုက္ေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။

“ခင္ဗ်ား ေကာင္းေကာင္း နားလည္ဖို႔လိုပါတယ္။ အစြန္းေရာက္ Jihad ဆိုတာ ဘာလဲ၊ သူတို႔ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈက ဘာလဲ၊ ဘယ္ေလာက္ အတိုင္းအတာအထိ ရွိသလဲ။ ဘယ္ကေန စၿပီးျဖစ္လာတယ္၊ ဒီ အစြန္းေရာက္ Jihad ေတြက က်ေနာ္တို႔ကိုပဲ တိုက္ခိုက္ၿဖိဳခြင္းဖို႔ ႀကိဳးစားေနတာမဟုတ္ဘူး။ ပါကစၥတန္မွာ အခု ေတြ႔ရသလိုပဲ အစြန္းေရာက္မႈမရွိတဲ့ အစၥလာမ္ အစိုးရအားလံုးနဲ႔ ကမၻာတ၀ွမ္းက အစိုးရအားလံုးကို ၿဖိဳခြင္းဖို႔ ၾကိဳးစားေနတာျဖစ္တယ္ ဆိုတာကို နားလည္ဖို႔ပါပဲ။ သမတ ကို က်ေနာ္တို႔ ေထာက္ခံသြားၾကပါစို႔။ သမတ ဘုရွ္ ဟာ စိတ္ႀကီး၀င္ေနတာလည္း မဟုတ္သလို၊ ဆက္ဆက္ထိမခံဘဲ အေသအလဲ ခုခံတဲ့ စိတ္ဓါတ္ရွိသူလည္း မဟုတ္ပါဘူး။”

မစၥ ဟက္ကာဘီ မၾကာေသးခင္က အိုင္အို၀ါျပည္နယ္ ေကာ့ကက္စ္မွာ အႏိုင္ရလိုက္တဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသံုးသပ္သူ အေတာ္မ်ားမ်ားကို အံ့ၾသေစခဲ့ေပမယ့္ မၾကာေသးခင္က New Hampshire ျပည္နယ္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာေတာ့ မစၥတာ Romney နဲ႔ Arizona အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ John McCain တို႔ ေနာက္မွာသာ ရွိေနပါတယ္။ သူ႔အေနနဲ႔ သမတ အျဖစ္ ေရြးေကာက္ခံရမယ္ဆိုရင္ သူ႔ကိုယ္ပိုင္ ႏုိင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒေတြကို ခ်မွတ္သြားမယ္လို႔ မစၥတာ Huckabee က ဆုိပါတယ္။

“က်ေနာ္ဟာ ထိခိုက္လြယ္တဲ့ သမတ ဘုရွ္ ရဲ႕ မူ၀ါဒေတြကို ျပစ္မွတ္ထားၿပီးေတာ့ မမွ်မတ တိုက္ခိုက္တာမ်ိဳးလုပ္မယ့္သူ မဟုတ္ပါဘူး။ သမတ ဘုရွ္ ေရြးေကာက္ခံရဖို႔အတြက္တုန္းကလည္း က်ေနာ္ အမ်ားႀကီး ႀကိဳးပမ္းေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္ဟာ သမတ ဘုရွ္ တတိယအႀကိမ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအတြက္ သမတအျဖစ္ အေရြးခံဖို႔အတြက္ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ က်ေနာ့္ကိုယ္ပိုင္ မူ၀ါဒေတြနဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ သမတ ျဖစ္ခ်င္တာပါ။”

New Hampshire ျပည္နယ္မွာ ေနာက္ဆံုးရရွိတဲ့ လူထု ဆႏၵေကာက္ခံခ်က္မွတ္တမ္းေတြအရ ေလာေလာဆယ္ ရီပါပလစ္ကန္ပါတီ ေခါင္းေဆာင္ေနရာအတြက္ ေရွ႕ကေျပးေနတဲ့ John McCain ကေတာ့ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္ အၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ တိုက္ခိုက္ခံရမႈေနာက္ပိုင္းကစလို႔ အေမရိကန္ရဲ႕ လံုၿခံဳေရးဟာ တိုးတက္လာတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

“အေမရိကန္ႏိုင္ငံဟာ ပိုၿပီးေတာ့ လံုၿခံဳမႈ ရွိလာပါတယ္။ အေမရိကန္ဟာ လံုး၀ လံုၿခံဳတယ္လို႔ မဆိုႏိုင္ေပမယ့္ လံုၿခံဳေရးအရ ပိုၿပီးေတာ့ ေကာင္းလာပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ေတာ့ သမတ ဘုရွ္ ကို အသိအမွတ္ျပဳ ခ်ီးက်ဴးဖို႔ လိုပါတယ္။”

ႏိုင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒဆိုင္ရာ ကိစၥေတြအျပင္ တရားမ၀င္ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္လာသူမ်ားကိစၥနဲ႔ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ကိစၥေတြကိုလည္း ရီပါပလစ္ကန္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြက အေျခအတင္ ျငင္းခုန္ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။

ျငင္းခုန္ေဆြးေႏြးမႈေတြအတြင္း ဒီမိုကရက္ပါတီရဲ႕ အဓိက သမတ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြဟာ ရီပါပလစ္ကန္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားနဲ႔အတူ လက္ဆြဲ၊ ပခံုးဖက္ ႏုတ္ဆက္ခဲ့ၾကပါေသးတယ္။

ယွဥ္ၿပိဳင္မႈအတြင္း ဘယ္သူပဲ အႏိုင္ရပါေစ၊ အႏိုင္ရတဲ့သူဟာ အေမရိကန္ျပည္သူေတြရဲ႕ ေထာက္ခံမႈ ရရွိလိမ့္မယ္ဆိုတာကို ျပသတဲ့ မွတ္တမ္းဓါတ္ပံုေတြ ရိုက္ယူႏိုင္ဖို႔လည္း အခုလိုမ်ိဳး လုပ္ခဲ့ၾကတာပါ။

အလားတူပဲ ဒီမိုကရက္ပါတီရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြဟာလည္း ႏိုင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒဆိုင္ရာ ကိစၥေတြကို အေျခအတင္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။ Illinois ျပည္နယ္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ Barack Obama ရဲ႕ မွတ္ခ်က္မွာေတာ့ အၾကမ္းဖက္သမား Osama bin Landen ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံမွာ ပုန္းေအာင္းေနတာကို ရွာေတြ႔ခဲ့မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အေမရိကန္အေနနဲ႔ စစ္ေရးအရ တိုက္ခိုက္မႈေတြ လုပ္သင့္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

အိုင္အို၀ါ ေကာ့ကက္စ္အတြင္း ဒီမိုကရက္ကိုယ္စားလွယ္ေတြအၾကား ထိပ္က ေျပးေနခဲ့ၿပီးေတာ့ New Hampshire ျပည္နယ္က လူထုဆႏၵ မွတ္တမ္းေတြအရ နယူးေယာက္ခ္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ Hillary Clinton နဲ႔ ေထာက္ခံမဲ အတူတူ ရရွိေနတဲ့ မစၥတာ Obama ကေတာ့ သူ အခုလို ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုတဲ့အတိုင္း ရပ္တည္သြားမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

“ပါကစၥတန္အေနနဲ႔ သူ႔ႏိုင္ငံအတြင္း အယ္လ္ခိုင္းဒါး အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔ကို ႏွိမ္ႏွင္းမႈေတြ ပိုလုပ္သြားဖို႔ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ဖိအားေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ က်ေနာ္ ေျပာခဲ့တာကေတာ့ တကယ္လို႔ ပါကစၥတန္အေနနဲ႔ အဲဒီလို မလုပ္ဘူး၊ လုပ္မွာမဟုတ္ဘူးဆုိရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္တာေတြ ရွိပါတယ္။ စစ္ေရးအရ တိုက္ခိုက္သြားပါမယ္။”

အိုင္အုိ၀ါျပည္နယ္မွာ Hillary Clinton ေရွ႕ကေန ဒုတိယလိုက္ေနတဲ့ ေျမာက္ ကာရိုလိုင္းနား လႊတ္ေတာ္အမတ္ေဟာင္း John Edwards ဟာ New Hampshire ျပည္နယ္မွာေတာ့ တတိယေနရာ လိုက္ခဲ့ပါတယ္။ သူက မစၥတာ Obama ရဲ႕ အဆိုကို သေဘာတူပါတယ္။

“က်ေနာ္သာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ သမတ ျဖစ္လာမယ္ဆုိရင္ ေနာက္ အုိစမာ ဘင္လာဒင္ ဘယ္ေနရာမွာရွိတယ္ဆိုတာကို သိမယ္ဆိုရင္ သူ႔ကို အမိအရ ရေအာင္ ေခ်မုန္းျပစ္မွာပါပဲ။”

အိုင္အို၀ါ မွာ တတိယေနရာရရွိခဲ့တဲ့ Hillary Clinton ကေတာ့ ထိပ္တန္းေနရာ ျပန္ရႏိုင္ဖို႔အတြက္ ႀကိဳးပမ္းေနသလို သူကေတာ့ bin Laden ကို ေခ်မုန္းမႈေတြလုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေဒသတြင္းက အသံေတြ၊ စဥ္းစားခ်က္ေတြကိုလည္း နားေထာင္ဖို႔ လိုအပ္လိမ့္မယ္လို႔ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

“အခ်ိဳ႕ အေျခအေနမွာ ပါကစၥတန္မွာ ဒံုက်ည္ တပ္ဆင္တာမ်ိဳး ရွိေကာင္းရွိပါလိမ့္မယ္။ ပါကစၥတန္အစိုးရအေနနဲ႔ နားလည္ရမွာက ရွိေနတဲ့ျပႆနာက ပါကစၥတန္အေနနဲ႕ အိႏၵိယနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး စိုးရိမ္ထိတ္လန္႔မႈ ျဖစ္ေနတာပါ။”

လတ္တေလာ အေမရိကန္ရဲ႕ မူ၀ါဒေတြကို ေျပာင္းလဲဖို႔ အေကာင္းဆံုး အေျခအေနျဖစ္တဲ့ အီရတ္စစ္ပြဲကို ဘယ္လို အဆံုးသတ္ၾကမလဲဆိုတာနဲ႔ပတ္သက္လို႔လည္း ဒီမိုကရက္ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားက ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။

အခုလို အေျခအတင္ ေဆြးေႏြးမႈေတြဟာ ပဏမာအဆင့္ အေမရိကန္သမတ ေရြးေကာက္ပြဲေတြအတြက္ ယွဥ္ျပိဳင္ခဲ့ၾကတဲ့ New Hampshire ျပည္နယ္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲေတြမစတင္ခင္ ရက္ပိုင္းအတြင္း ျပဳလုက္ခဲ့ၾကတာပါ။

XS
SM
MD
LG