သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

တရုတ္ အိႏိၵယ ၿပိဳင္ဆုိင္မႈတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ အေရးပါ


အနာဂတ္ တရုတ္-အိႏိၵယဆက္ဆံေရး အတြက္ စိန္ေခၚမႈေတြထဲမွာ ျမန္မာ့ အေရးဟာလည္း အဓိက က်တဲ့ စိန္ေခၚ မႈတခုအျဖစ္ ရွိေနလိမ့္မယ္လို႔ အိႏိၵယ ပညာရွင္တေယာက္က ေျပာလိုက္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီ ေရးအတြက္ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ ေဆာင္ရြက္မႈေတြမွာ ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆို႔တဲ့ မူကလည္း အလုပ္မျဖစ္၊ ဆက္ဆံေရး မူကလည္း အလုပ္မျဖစ္ဘဲ အေျခ အေနနဲ႔ ပိုၿပီးေတာ့ လိုက္ေလ်ာ ညီေထြျဖစ္မယ့္ ခ်ဥ္းကပ္မႈမ်ဳိးကို လုပ္ေဆာင္ သင့္တယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။ အေသးစိတ္ကို ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက ဆက္ၿပီး အစီရင္ခံပါ့မယ္။

တရုတ္နဲ႔ အိႏၵိယတို႔ၾကား ႏိုင္ငံေရးအရ ကြဲျပားမႈေတြထဲမွာ အဓိကပါ၀င္ေနတဲ့ ကိစၥတခုကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပါပဲလို႔ ေျပာခဲ့သူက အိႏိၵယႏို္င္ငံ နယူးေဒလီၿမိဳ႕၊ မူ၀ါဒေရးရာ သုေတသနဌာန၊ မဟာဗ်ဴဟာ ေလ့လာေရး ဆိုင္ရာ ပါေမာကၡ တဦးျဖစ္သူ ေဒါက္တာ ဘရာမား ခ်ယ္လာနီး (Brahma Challaney) ျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု၊ ၀ါရွင္တန္ၿမိဳ႕ေတာ္ က ဆာဆာကာ၀ါ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာင္ေဒးရွင္းမွာ ဗုဒၶဟူးေန႔က က်င္းပခဲ့တဲ့ ေဆြးေႏြး ပြဲတခုမွာ သူက အဲဒီလို ေျပာသြားတာပါ။ ေဆြးေႏြးပြဲရဲ႕ ေခါင္းစဥ္ကိုေတာ့ တရုတ္-အိႏိၵယ ၿပိဳင္ဆုိင္မႈနဲ႔ ရႈပ္ေထြးေပြလီ ျမန္မာျပည္ လို႔ ဆိုရပါမယ္။

ေဆြးေႏြးပြဲမွာ တရုတ္နဲ႔ အိႏိၵယတို႔ၾကား သမိုင္းအစဥ္အဆက္ ဆက္ဆံေရး အေျခအေနေတြကေန ေနာင္လာမယ့္ အနာဂတ္မွာ ရွိလာႏိုင္မယ့္ ဆက္ဆံေရး အေျခအေနေတြထိ ေဆြးေႏြး ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေဆြးေႏြးပြဲ တခုလံုးနီးပါးကို လႊမ္းမိုး ထားတာကေတာ့ ျမန္မာ့အေရး ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အဓိက ဦးေဆာင္ ေဆြးေႏြးသူျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာ ဘရာမား က အနာဂတ္ တ႐ုတ္-အိႏိၵယ ဆက္ဆံ ေရးမွာ ရွိလာမယ့္ စိန္ေခၚမႈ ေျခာက္ခ်က္ကို ေျပာသြားရာမွာ နံပါတ္ေျခာက္ စိန္ေခၚမႈကေတာ့ ျမန္မာျပည္ပါပဲတဲ့။

“ႏိုင္ငံေရးအရ ကြဲျပားျခားနားမႈက တ႐ုတ္နဲ႔ အိႏၵိယကို ဆက္ၿပီး ပိုင္းျခား ထားပါမယ္။ တ႐ုတ္နဲ႔ အိႏၵိယတို႔ၾကား မဟာ ဗ်ဴဟာအရ သေဘာ မတူညီမႈကို မီးေမာင္း ထုိးျပေနတဲ့ အမွတ္ သေကၤတျပဳ ႏိုင္ငံေရးကိစၥ တခုကေတာ့ ျမန္မာျပည္ပါပဲ။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ထုိးထြက္ လာတာကို အကာအရံတခု အျဖစ္ အိႏိၵယက ျမန္မာႏိုင္ငံကို တန္ဘိုးထားပါတယ္။” လို႔ ေဒါက္တာ ဘရာမား က ေျပာခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ အိႏိၵယကလည္း သူ႔ႏိုင္ငံ အက်ဳိးစီးပြားကို အဓိကထားၿပီး ခ်ဥ္းကပ္သလို တရုတ္ကလည္း အလားတူ ခ်ဥ္းကပ္တာပါပဲ။ အိႏိၵယအတြက္ သူ႔ႏုိင္ငံ အေရွ႕ ေျမာက္ပိုင္း နယ္စပ္ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာ အေျခစိုက္ၿပီး သူ႔ကို ဆန္႔က်င္ တုိက္ခိုက္ ေနတဲ့ သူပုန္ေတြ ႏွိမ္နင္းဖို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အကူအညီဟာ အဓိက က်ပါတယ္။ အလားတူ တ႐ုတ္ေရာ၊ အိႏိၵယေရာ ႏွစ္ႏိုင္ငံစလံုးက ျမန္မာႏိုင္ငံက သဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႔ေတြကို လိုခ်င္ေနၾကၿပီး ရဖို႔လည္း အၿပိဳင္အဆိုင္ ႀကိဳးစားေနၾကတာပါ။ ဒါေပမယ့္ ဒီၿပိဳင္ဆိုင္မႈမွာ ခုခ်ိန္ထိေတာ့ အိႏိၵယက အသာစီး ရတာ မရွိေသးဘဲ တ႐ုတ္ကပဲ အိႏိၵယေပၚမွာ အသာစီး ရေနတာပါ။ ဒါ့အျပင္ ျမန္မာျပည္ ေပၚမွာ တ႐ုတ္ရဲ႕ စစ္ေရးအရ လႊမ္းမိုးမႈကိုလည္း အိႏၵိယက စိုးရိမ္မႈ ရွိတယ္လို႔ ေဒါက္တာ ဘရာမား ကဆိုပါတယ္။

ဒီလို အခ်က္ေတြေၾကာင့္လည္း ျမန္မာ့အေရးမွာ တ႐ုတ္တို႔ အိႏိၵယတို႔ကို ခ်န္ထားလို႔မရဘဲ သူတို႔ပါ ပါ၀င္ႏိုင္မယ့္ ပိုၿပီး ဟန္ခ်က္ ညီတဲ့ ခ်ဥ္းကပ္မႈကို သံုးဖို႔လိုအပ္တယ္၊ ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆို႔မႈခ်ည္းပဲ ကလည္း အလုပ္မျဖစ္သလို ထိေတြ႔ ဆက္ဆံမႈ ခ်ည္းပဲကလည္း အလုပ္မျဖစ္ဘူးလို႔ ေဒါက္တာ ဘရာမား က သံုးသပ္တာပါ။

ဒီသံုးသပ္ခ်က္ေပၚမွာ လံုးလံုး လ်ားလ်ား သေဘာမတူႏိုင္ဘဲ တစိတ္တပိုင္း ေစာဒက တက္ခဲ့ သူကေတာ့ အဓိက ေဆြးေႏြးသူ တဦးျဖစ္တဲ့ မစၥတာ ဒဲရက္က္ မစ္ခ်ဲလ္ (Derek Mitchell) ပါ။ သူကေတာ့ CSIS ေခၚ မဟာဗ်ဴဟာနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ ေလ့လာေရးဌာနရဲ႕ အာရွဆိုင္ရာ ၫႊန္ၾကား ေရးမွဴးနဲ႔ အႀကီးတန္း သုေတသနမွဴး အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ေနသူပါ။

“ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈဟာ မလံုေလာက္ဘူး၊ အလုပ္မျဖစ္ဘူး၊ ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆို႔မႈ တခုတည္းနဲ႔ အလုပ္ မျဖစ္ဘူးဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘရာမား ေျပာသြားတာကို က်ေနာ္ အျပည့္အ၀ သေဘာ မတူ ႏုိင္ပါဘူး။ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံေရးက အလုပ္မျဖစ္ဘူး ဆိုတာကို အေရွ႕ အာရွမွာ သိပ္မၾကား ဖူးပါဘူး။ စက္တင္ဘာ ေအာက္တိုဘာ ေလာက္မွာမွ စၾကားလာရတာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အေရွ႕အာရွ၊ အိႏိၵယပါ ထည့္မယ္ဆိုရင္ ေတာင္အာရွမွာ ၾကားရေလ့ ရွိတာက ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔တာ၊ အထီးက်န္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္တာ အလုပ္ မျဖစ္ပါဘူး ဆိုတာပါ။ ဟုတ္ပါတယ္၊ က်ေနာ္တို႔ တုန္႔ျပန္ တာကလည္း အျပဳသေဘာ ဆက္ဆံေရးကလည္း အလုပ္မျဖစ္ဘူး၊ ဘယ္ဟာကမွ အလုပ္မျဖစ္ဘူး ဆိုတာပါ။” လို႔ မစၥတာ ဒဲရက္က္က ေခ်ပပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ေဒါက္တာ ဘရာမား ေျပာသလို ဒီႏွစ္ခုကို ေပါင္းစပ္ၿပီး ပို ဟန္ခ်က္ ညီညီ လုပ္ေဆာင္ တာဟာ မွန္ကန္တဲ့ ခ်ဥ္းကပ္မႈ၊ လိုအပ္တဲ့ ခ်ဥ္းကပ္မႈ ျဖစ္မယ္လို႔ သူျမင္ပါတယ္လို႔ေတာ့ မစၥတာ ဒဲရက္ က ေထာက္ခံပါတယ္။ အခ်ိန္ေတာ့ ယူရပါလိမ့္မယ္တဲ့။

ဒီေနရာမွာ သူက အေမရိကန္နဲ႔ အိႏိၵယၾကား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြယ္မယ့္၊ အိႏိၵယ၊ အေမရိကန္နဲ႔ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ တို႔ၾကား ပူးေပါင္းေဆာင္ ရြက္မယ့္၊ ဒါ့အျပင္ တျခား အေရွ႕ေတာင္ အာရွႏိုင္ငံေတြပါ ပါ၀င္ၿပီး ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မယ့္ နယ္ပယ္ေတြ ရွင္းရွင္း လင္းလင္း ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ဖို႔ပါပဲလို႔ ေထာက္ျပ သြားပါတယ္။ သူကေတာ့ ျမန္မာ့အေရးမွာ တရုတ္ရဲ႕ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈကို အမ်ားႀကီး ေမွ်ာ္လင့္မထားသူပါ။

ေဆြးေႏြးပြဲမွာ တက္ေရာက္ လာသူတဦးက ျမန္မာႏိုင္ငံ ကိစၥကို အိႏိၵယလို တ႐ုတ္လို အိမ္နီးျခင္း ႏိုင္ငံေတြက စိတ္၀င္စားတာထက္ အေမရိကန္လို အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက ဘာ့ေၾကာင့္ ဒီေလာက္ အေရးတယူ ေျပာဆို လုပ္ေဆာင္ ေနရတာလဲလို႔ ေမးခဲ့ပါတယ္။

ဒီအေမးကို ဒဲရက္က္က အခုလို ေျဖၾကားပါတယ္ -

“ျမန္မာျပည္ကို ဘာ့ေၾကာင့္ စိတ္၀င္စားလဲ ေမးရင္ ဒါဟာ အေမရိကန္ရဲ႕ ေနာက္ခံသမိုင္းေၾကာင္း တခုလံုးနဲ႔ ဆိုင္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ဟာ လူ႔အခြင့္အေရးကို အေလးထားပါတယ္၊ ဒီမိုကေရစီကို အေလးထားပါတယ္၊ က်ေနာ္တို႔မွာ မတူတဲ့ တန္ဘိုးထားမႈေတြ ရွိပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ဟာ ဒီမုိကေရစီ ေပၚမွာ အေျခခံ တည္ေဆာက္ ထားတာပါ။ က်ေနာ္တို႔ ကိုယ္တုိင္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မႈေတြ လံုး၀ ၿပီး ျပည့္စံုတာမဟုတ္ပါဘူး၊ ႏိုင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒ လံုး၀ ၿပီးျပည့္စံုတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ တဘက္မွာလည္း ႏိုဘဲလ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဆုရွင္ရွိေန၊ တဘက္မွာလည္း သံဃာေတာ္ေတြကို ေသြး ေအးေအးနဲ႔ လမ္းေပၚမွာ ပစ္သတ္တာေတြဟာ အေမရိကန္ရဲ႕ တုန္႔ျပန္မႈ ကိုျဖစ္ေစတာပါပဲ။” လို႔ ဒဲရက္က္က ေျဖခဲ့ပါတယ္။

ေဒါက္တာဘရာမာကေတာ့ -

“၁ အခ်က္ ျမန္မာဟာ အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ အႀကီးဆံုး ႏိုင္ငံတခုျဖစ္ပါတယ္။ လူေတြက ဒါကို ေမ့တတ္ၾကပါတယ္။ ၂ အခ်က္ သဘာ၀ သယံဇာတ အင္မတန္ ေပါႂကြယ္၀လွတဲ့ ႏိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ ၃ အခ်က္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွနဲ႔ ေတာင္အာရွၾကား ကုန္းပိုင္း ဆက္ထားတဲ့ေနရာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ တကယ္လို႔သာ ပံုမွန္ ႏိုင္ငံတခု ျဖစ္မယ္ဆိုရင္ စီးပြားေရး အလားအလာေတြနဲ႔ အေရွ႕ ေတာင္အာရွနဲ႔ ေတာင္အာရွကို ဆက္သြယ္ေပးမယ့္ ႏိုင္ငံေရး အလားအလာေတြကို ေတြးၾကည့္ လိုက္ပါ။ ၄ အခ်က္ ဆိုးရြားတဲ့ ႏိုင္ငံေရး အေျခအေနနဲ႔ ျပည္တြင္း အက္ကြဲေၾကာင္းေတြ ရွိေနေပမယ့္ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ေဒသထဲမွာ အခ်မ္းသာ အႂကြယ္၀ဆံုး ႏို္င္ငံ ျဖစ္ႏုိင္တဲ့ အလားအလာ ရွိေနပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီအေျခအေနမွန္ေတြနဲ႔ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ အေရးပါမႈေတြ အရ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ အာ႐ံုစိုက္ ဂ႐ုျပဳမႈ ရထိုက္ပါတယ္။” လို႔ ေျဖၾကားခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG