သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကင္ညာပဋိပကၡ ေစ့စပ္ညိႇႏႈိင္းမႈ တိုးတက္မႈေတြ ရွိေပမယ့္ ခက္ခဲတဲ့အဆင့္ေတြ က်န္ေနဆဲ


ကင္ညာႏုိင္ငံရဲ႕ ေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ ၾကား၀င္ ေစ့စပ္ေပးေနတဲ့ အဓိက အႀကီးအကဲ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီအာနန္ (Kofi Annan) က ကင္ညာအစိုးရနဲ႔ အတုိက္အခံေတြအၾကား ပဋိပကၡေတြ ေျဖရွင္းေရး အေျဖရွာႏုိင္ဖို႔ ခက္ခဲတဲ့ အဆင့္ေတြ က်န္ေနေသးတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ အျငင္းပြားခဲ့တဲ့ ဒီဇင္ဘာလ ေရြးေကာက္ပဲြအၿပီး အက်ပ္အတည္းေတြကို ေျဖရွင္းေရး ေဆြးေႏြးေနၾကတာပါ။ ဒါေပမယ့္လည္း အေပးအယူ ေဆြးေႏြးညိႇႏႈိင္းမႈေတြကေတာ့ အဆုံးသတ္သြားၿပီလို႔ ေျပာပါတယ္။

သုံးပတ္ၾကာ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးပြဲေတြအၿပီး မေန႔က ေသာၾကာေန႔မွာ ကိုဖီအာနန္က အခုလုိ ေျပာလိုက္တာပါ။ ဗီြအိုေအ သတင္းေထာက္ စေကာ့တ္ ေဘာ့ဘ္ (Scott Bobb) ႏုိင္ရိုဘီက ေပးပို႔တဲ့ သတင္းေပးပို႔ခ်က္ကို ဦးသိန္းထုိက္ဦး တင္ျပထားပါတယ္။

ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီအာနန္က ကင္ညာႏုိင္ငံ အစိုးရနဲ႔ အတုိက္အခံေတြ အၾကား ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးမႈေတြဟာ ခုိင္ခုိင္မာမာ တုိးတက္မႈေတြ ရွိလာခဲ့ၿပီလို႔ ေျပာပါတယ္။ ကင္ညာရဲ႕ ႏုိင္ငံေရး ပဋိပကၡေတြ အဆုံးသတ္ေအာင္ အေျဖရွာဖုိ႔ ေလးမ်က္ႏွာပါတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ကို အစိုးရနဲ႔ အတုိက္အခံေတြ လက္မွတ္ ေရးထိုးခဲ့ၾကတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

သေဘာတူညီခ်က္ေတြမွာ အျငင္းပြားခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ပတ္သက္လို႔ လြတ္လပ္တဲ့ ေကာက္မရွင္ တစ္ရပ္ ဖြဲ႔စည္းၿပီး ျပန္လည္ သုံးသပ္စစ္ေဆးဖို႔ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒီေရြးေကာက္ပြဲကိစၥ အျခင္းမ်ားၿပီး ျပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္ ေျခာက္ပတ္အတြင္း လူေတြ ေသဆုံးေစခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ဆက္တုိက္ ေပၚေပါက္ခဲ့တာပါ။

“အခု ေကာ္မတီကို ဖြဲ႔စည္းၿပီးရင္ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲကို ဘက္ေပါင္းစုံ၊ ရႈေဒါင့္စုံက စုံစမ္းစစ္ေဆးဖုိ႔ တာ၀န္ယူပါလိမ့္မယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို တုိးတက္ေအာင္ ဘယ္လုိ ေဆာင္ရြက္ရမယ္ ဆုိတာေတြကို အဆုိျပဳခ်က္ေတြ ေထာက္ခံတင္ျပပါလိမ့္မယ္။”

ေကာ္မရွင္ဟာ ကင္ညာႏုိင္ငံသားေတြနဲ႔ ကင္ညာႏုိင္ငံသား မဟုတ္တဲ့ ကြ်မ္းက်င္သူေတြနဲ႔ ပါ၀င္ဖြဲ႔စည္းမွာ ျဖစ္ၿပီး တရားေရးနဲ႔ မသက္ဆုိင္တဲ့အဖြဲ႔လို႔ မစၥတာ အာနန္က ေျပာပါတယ္။ ကင္ညာ ႏုိင္ငံသားေတြအေနနဲ႔ လူေပါင္း ၁,၀၀၀ ေလာက္ ေသဆုံးခဲ့ၿပီး ၃၀၀,၀၀၀ ေက်ာ္ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ ျဖစ္ခဲ့ရတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အျဖစ္မွန္ကို သိခြင့္ရွိတယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။ မဲေတြကို ျပန္ၿပီး ေရတြက္တာ သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲကို ျပန္ၿပီး က်င္းပတာေတြကေတာ့ မလုိလားအပ္တဲ့ အက်ဳိးဆက္ေတြ ျဖစ္လာႏုိင္တယ္လို႔ ေစ့စပ္ညိႇႏႈိင္းသူေတြက လက္ခံထားၾကပါတယ္။

အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ စည္းလုံးေရးအတြက္ ႏုိင္ငံေရးအရ အေျဖရွာႏုိင္ဖုိ႔လိုတယ္ ဆုိတာကိုလည္း ေစ့စပ္ညိႇႏႈိင္းသူေတြက သေဘာတူ ထားတယ္လို႔ မစၥတာ အာနန္က ေျပာပါတယ္။

“ျပႆနာေတြရဲ႕ အေျဖကို ရွာတာက လက္ရွိ တိုင္းျပည္မွာ ၾကဳံေတြ႔ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ ပဋိပကၡေတြရဲ႕ အရင္းခံ အေၾကာင္းရင္းကို ေဆြးေႏြးတာ ျဖစ္တယ္။ ၀န္ႀကီးဌာနေတြကို ခြဲေ၀ရယူတာမ်ဳိး မဟုတ္ဘူး ဆုိတာကိုလည္း ပါတီအဖြဲ႔အစည္းေတြက ေနာက္ထပ္ လက္ခံသေဘာတူထားၾကပါတယ္။”

ေရရွည္ အေျဖရွာႏုိင္ဖုိ႔ အေရးႀကီးတဲ့အေၾကာင္းလည္း မစၥတာ ကိုဖီအာနန္က ေျပာပါတယ္။ အေျဖရွာေရးထဲမွာ ကင္ညာႏုိင္ငံရဲ႕ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ၊ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာ ဥပေဒေတြနဲ႔ ႏုိင္ငံေရး အဖြဲ႔အစည္းေတြ လုံျခဳံေရး တပ္ဖြဲ႔ေတြကို ျပည့္ျပည့္စုံစုံ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖုိ႔လည္း
ပါ၀င္တယ္လုိ႔ သူက ေျပာပါတယ္။ ဒီအထဲမွာ စစ္မွန္တဲ့ အမ်ဳိးသားျပည္လည္ သင့္ျမတ္ေရး ေကာ္မရွင္ ဖြဲ႔စည္းတာနဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈေတြမွာ တာ၀န္ရွိတဲ့သူေတြကို အေရးယူ အျပစ္ေပးတာေတြလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။

အစိုးရနဲ႔ အတုိက္အခံ ႏွစ္ဖက္စလုံးက သူတို႔ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ လာမယ့္ရက္ေတြမွာ တုိင္ပင္ ေဆြးေႏြးမယ္လုိ႔ မစၥတာ အာနန္က ေျပာပါတယ္။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ အၿပီးသတ္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ စနစ္ပုံစံတစ္ခု တီထြင္ သတ္မွတ္ေရး လာမယ့္ အဂါၤေန႔မွာ သူနဲ႔ ေစ့စပ္ညိႇႏႈိင္းမႈေတြ ျပန္စမယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

ေဆြးေႏြးပြဲေတြဟာ အစက ႏွစ္ပတ္ေလာက္ပဲ ၾကာခဲ့မယ္လို႔ တြက္ဆခဲ့ၾကေပမယ့္ ေမွ်ာ္လင့္ထားတာထက္ ပိုၿပီး ၾကန္႔ၾကာေနတဲ့အေပၚမွာ သူ႔အေနနဲ႔ နားလည္မိပါတယ္လို႔လည္း မစၥတာ အာနန္က ေျပာပါတယ္။

“အေၾကာင္းအရာေတြက ရႈတ္ေထြးမႈေတြ ရွိပါတယ္။ အေပးအယူလုပ္ ညိႇႏႈိင္းဖုိ႔ ဆုိတာက အခက္အခဲေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီအခ်ိန္ဟာ တကယ့္ကို အေရးႀကီးတဲ့ အခ်ိန္ကို ေရာက္ေနၿပီဆိုတာကို က်ေနာ္ အာမခံေျပာခ်င္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔အေျခအေနက ေရစပ္မွာ ေရာက္ေနတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိး၊ ေနာက္ဆုံး ေၾကာက္စရာ အေကာင္းဆုံးအဆင့္၊ အခက္ခဲဆုံး အေျခအေနကို ေက်ာ္ျဖတ္ရပါလိမ့္မယ္။”

မစၥတာ အာနန္ဟာ တနလၤာေန႔မွာ သမၼတ မြိဳင္ ကီဘားကီ (Mwai Kibaki) နဲ႔ အတုိက္အခံ ေခါင္းေဆာင္ ရိုင္လာ အုိဒင္းဂါး (Raila Odinga) တုိ႔ကို သီးျခားစီ ေတြ႔ဆုံႏုိင္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္တဲ့အေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။ သူတုိ႔ဖက္က ေစ့ေစပ္ညိႇႏႈိင္းေနတဲ့သူေတြကို အေပးအယူ သေဘာတူညီခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ႏုိင္ေအာင္ ညႊန္ၾကားဖုိ႔ တုိက္တြန္းႏုိင္မယ္လုိ႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။

ကင္ညာရဲ႕ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးမႈေတြကို ေထာက္ခံပံ့ပိုးတဲ့အေၾကာင္း ျပသတဲ့အေနနဲ႔ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး ကြန္ဒိုလီဇာရိုက္စ္ဟာ တနလၤာေန႔ ကင္ညာကို ေရာက္လာဖို႔ ရွိပါတယ္။ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံရဲ႕ ကင္ညာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ေကာ္မရွင္နာမင္းႀကီး အာဒမ္ ၀ုဒ္ (Adam Wood) က ၿဗိတိန္အေနနဲ႔ သမၼတ မြိဳင္ ကီဘားကီ အစိုးရကို အသိအမွတ္ မျပဳဘူးလို႔ ေျပာဆုိၿပီး ၿဗိတိန္ ႏုိင္ငံဖက္က အေရးယူ ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ လုပ္ဖုိ႔ စဥ္းစားေနတဲ့ သေဘာမ်ဳိး ရည္ညႊန္း ေျပာဆုိခဲ့တာကိုေတာ့ ကင္ညာႏုိင္ငံျခားေရး
၀န္ႀကီးဌာနက အျပင္းအထန္ ကန္႔ကြက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီလုိ အေရးယူ ပိတ္ဆုိ႔တာေတြ လုပ္လာရင္ ကင္ညာ အစိုးရအေနနဲ႔ လက္တုန္႔ျပန္မယ္လုိ႔ေတာင္ သတိေပးေျပာဆုိထားခဲ့ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG