သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အာဖရိကငါးႏိုင္ငံခရီးစဥ္ ဒုတိယခရီးတေထာက္အျဖစ္ သမၼတဘုရွ္ တန္ဇန္းနီးယားေရာက္


အေမရိကန္ သမၼတဘုရွ္ဟာ အာဖရိက ငါးႏိုင္ငံခရီးစဥ္ရဲ႕ ဒုတိယခရီး တေထာက္အျဖစ္ တန္ဇန္းနီးယားႏိုင္ငံကို ေရာက္ေနပါၿပီ။ ဒီခရီးစဥ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဗီြအိုေအရဲ႕ အိမ္ျဖဴေတာ္ သတင္းေထာက္ Scott Stearns က ဘယ္လို သတင္းေပးပို႔ထားတယ္ဆိုတာ ဦးေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက အစီရင္ခံထားပါတယ္။

သမၼတဘုရွ္ကို Dar es Salaam ေလဆိပ္မွာ တန္ဇန္းနီးယား ႐ိုးရာဂီတ အကေတြနဲ႔အတူ တန္ဇန္းနီးယားသမၼတ ဂ်ကားယား ကီကြက္ေတး (Jakaya Kikwete) က ခရီးဦးႀကိဳဆိုခဲ့ပါတယ္။

သမၼတ ကီကြက္ေတးဟာ အာဖရိကသမဂၢရဲ႕ ဥကၠ႒သစ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ သူနဲ႔ သမၼတဘုရွ္တို႔ Dar es Salaam က ႏုိင္ငံေတာ္ ဧည့္ေဂဟာမွာ တနဂၤေႏြေန႔က ေတြ႔ဆုံပြဲဟာ တန္ဇန္းနီးယားႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ကိစၥခ်ည္းသက္သက္ထက္ ပိုမွာကေတာ့ အေသအခ်ာပါပဲ။

ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦးတို႔ဟာ ခ်ာ့ဒ္ႏုိင္ငံက သူပုန္ထမႈ၊ ဇင္ဘာေဘြမွာ စီးပြားေရး ဆက္ၿပီး က်ဆင္းေနမႈနဲ႔ ဒီဇင္ဘာ သမၼတေရြး ေကာက္ပြဲေတြအၿပီး ႏုိင္ငံေရး ပဋိပကၡျဖစ္ေနတဲ့ ကင္ညာႏုိင္ငံကိစၥေတြ ေဆြးေႏြးဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ရတယ္လို႔ အေမရိကန္တာ၀န္ရွိသူေတြက ေျပာပါတယ္။

ကင္ညာႏိုင္ငံမွာ အာဏာခြဲေ၀ေရး သေဘာတူညီခ်က္ တရပ္ရဖို႔နဲ႔ လူမ်ဳိးစုေတြၾကား အၾကမ္းဖက္မႈေတြ အဆံုးသတ္ဖို႔ သမၼတရဲ႕ လိုလားခ်က္ကို ဖိအားေပး ေျပာဆိုေရး အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ကြန္ဒိုလီဇာ ႐ိုက္စ္ဟာ ကင္ညာကို တနလၤာေန႔ သြားဖို႔ရွိပါတယ္။ ကင္ညာက အၾကမ္းဖက္မႈေတြေၾကာင့္ လူ ၁,၀၀၀ ေက်ာ္ ေသဆံုးခဲ့ရၿပီးၿပီ ျဖစ္ၿပီး လူေပါင္း ၃၀၀,၀၀၀ ေက်ာ္ဟာလည္း အိုးပစ္အိမ္ပစ္ ထြက္ေျပးေနၾကရပါတယ္။

ဒီခရီးစဥ္အတြင္း စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ ျမႇင့္တင္ေရး ႀကိဳးပမ္းခ်က္ေတြ၊ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီ/ေအအိုင္ဒီအက္စ္နဲ႔ ငွက္ဖ်ားေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးကိစၥေတြကို အမ်ားဆံုး အာ႐ံုစိုက္ဖို႔ မစၥတာဘုရွ္က ေမွ်ာ္လင့္ထားေပမယ့္ ဆူဒန္ႏိုင္ငံက စစ္ဒဏ္သင့္ေနတဲ့ ဒါးေဖာေဒသကိစၥ၊ ဆိုမာလီယာကိစၥနဲ႔ DRC လို႔ေခၚတဲ့ ကြန္ဂိုသမၼတႏိုင္ငံကိစၥေတြ အပါအ၀င္ ပဋိပကၡေတြကေန ေရွာင္လႊဲလို႔ေတာ့ မရပါဘူး။

Jeenifer Cooke ဟာ ၀ါရွင္တန္ဒီစီ အေျခစိုက္ မူ၀ါဒေရးရာ သုေတသနျပဳ ပုဂၢလိကအဖြဲ႔ တခုျဖစ္တဲ့ CSIS ေခၚ မဟာဗ်ဴဟာနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ ေလ့လာေရးဌာနက တြဲဖက္ၫႊန္ၾကားေရးမွဴးပါ။

“ဒီခရီးစဥ္ဟာ အတန္အသင့္ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ ခရီးစဥ္ျဖစ္လိမ့္မယ္လို႔ က်မထင္ပါတယ္။ ဒါကလည္း ေမွ်ာ္လင့္တာပါေလ။ ဒါေပမယ့္ ဒီ အာဖရိကတိုက္မွာ ျပႆနာ အမ်ားႀကီး ျဖစ္ေနၿပီးေတာ့ အဲဒါေတြက ေသခ်ာေပါက္ ေျပာဆိုရမယ့္ကိစၥေတြ ျဖစ္လာမွာပါ။ အဲဒီျပႆနာေတြထဲမွာ ဆုိမာလီယာကိစၥက တခုအပါအ၀င္ေပါ့။ ကင္ညာျပႆနာ၊ ကြန္ဂို သမၼတႏုိင္ငံက ျပႆနာ၊ ဒါးေဖာက ျပႆနာနဲ႔ ဇင္ဘာေဘြက ျပႆနာေတြလည္း ပါပါတယ္။ ဇင္ဘာေဘြ ကိစၥမွာဆိုရင္ ျပႆနာျဖစ္ေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြၾကားမွာ ႐ိုးသားတည္ၾကည္တဲ့ ေစ့စပ္ညႇိႏိႈင္းေရးမွဴးလိုမ်ဳိး လုပ္ေဆာင္ဖို႔ ေတာင္အာဖရိကသမၼတ သာဘို အမ္ဘီးကီးကို သမၼတဘုရွ္က တိုက္တြန္းထားပါတယ္။ အဲဒီကိစၥမွာ တိုးတက္မႈ မ်ားမ်ားစားစား က်မတို႔ မေတြ႔ရေသးပါဘူး။ အခုခရီးစဥ္မွာ ဒီကိစၥက သမၼတ ဘုရွ္အတြက္ စိတ္အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္စရာ ကိစၥတခု ျပန္ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။”

ဇင္ဘာေဘြ ႏိုင္ငံေရး အက်ပ္အတည္းကို ေျဖရွင္းဖို႔ ေတာင္အာဖရိကသမၼတ သာဘိုအမ္ဘီးကီး မ်ားမ်ားစားစား မစြမ္းေဆာင္ႏိုင္တဲ့အေပၚ သူ စိတ္ပ်က္မိတယ္လို႔ သမၼတဘုရွ္က ေျပာပါတယ္။

အာဖရိကတိုက္က ပဋိပကၡေတြကို ေျဖရွင္းေရးဟာ သူ႔ခရီးစဥ္ရဲ႕ တစိတ္တပိုင္းအျဖစ္ ေသခ်ာေပါက္ ပါေပမယ့္ စာတတ္ေျမာက္ေရးနဲ႔ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈဆိုင္ရာ ကိစၥေတြမွာ တိုးတက္ဖို႔ကိုလည္း ေမ့မထားသင့္ဘူးလို႔ တန္ဇန္းနီးယားကို မေရာက္ခင္ ဘီနင္းမွာရွိတုန္း သမၼတ ဘုရွ္က ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“ဒီေနရာဟာ ႏိုင္ငံအမ်ားအျပားနဲ႔ ေနရာႀကီးတခုျဖစ္ၿပီးေတာ့ အရာရာတိုင္း ျပည့္စံုေကာင္းမြန္မႈ ရွိမွာမဟုတ္ဘူး ဆိုတာကေတာ့ ေမးခြန္းထုတ္စရာ မရွိပါဘူး။ တဘက္ကၾကည့္မယ္ဆိုရင္လည္း အႀကီးအက်ယ္ ေအာင္ျမင္မႈရတာေတြ အမ်ားႀကီးပါ။ အဲဒီ ေအာင္ျမင္မႈေတြထဲမွာ ပါ၀င္ခြင့္ရတာကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ေက်နပ္
၀မ္းေျမာက္လွပါတယ္။”

တန္ဇန္းနီးယားႏုိင္ငံမွာရွိေနခ်ိန္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ရံပံုေငြေထာက္ပံ့ထားတဲ့ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေဆးကုသခန္းနဲ႔ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္က အေမရိကန္သံ႐ံုး ဗံုးေဖာက္ခြဲခံရမႈမွာ ေသဆံုးသြားခဲ့ရတဲ့ တန္ဇန္းနီးယား ႏိုင္ငံသား ၁၁ ေယာက္တို႔ရဲ႕ က်န္ရစ္သူ မိသားစုေတြဆီ သမၼတဘုရွ္ သြားေရာက္ဖုိ႔ စီစဥ္ထားပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG