သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

တူရကီတပ္ဖြဲ႔ေတြ အီရတ္ပိုင္နယ္ထဲက ျပန္ရုတ္သိမ္း


အီရတ္ႏုိင္ငံ ေျမာက္ပိုင္းကို က်ဳးေက်ာ္
၀င္ေရာက္ၿပီး ကဒ္လူမ်ဳိးစုသူပုန္ေတြကို တစ္ပတ္ၾကာ ထိုးစစ္ဆင္ခဲ့တဲ့ တူရကီတပ္ဖြဲ႔ေတြကို အီရတ္နယ္ထဲက ျပန္ရုတ္သိမ္း လိုက္ၿပီလို႔ တူရကီ စစ္တပ္က ေျပာပါတယ္။ ကဒ္လူမ်ဳိးစုသူပုန္ေတြဟာ အီရတ္နယ္ကို ေျခကုတ္ယူၿပီး တူရကီဘက္ကို ထုိးစစ္ဆင္ခဲ့တယ္လို႔ တူရကီတပ္ဖြဲ႔ေတြက စြတ္စြဲေျပာဆုိ ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ႏုိင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းက အီရတ္နယ္ထဲကို က်ဳးေက်ာ္တဲ့ တူရကီရဲ႔ စစ္ဆင္ေရးကို အဆုံးသတ္ဘို႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ အနည္းငယ္အတြင္းမွာ ဖိအားေတြ ေပးခဲ့ၾကပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက တူရကီကို ဖိအားေပးခဲ့တာပါ။ အစၥတန္ဘူၿမိဳ႕ကေန ဒိုရီယန္ ဂ်ဳံးစ္ (Dorian Jones) သတင္းေပးပို႔ထားတာကို ကိုသိန္းထိုက္ဦး ဆက္ၿပီး တင္ျပပါလိမ့္မယ္။

ေသာၾကာေန႔ မနက္ကပဲ အီရတ္ေျမာက္ပိုင္းက တူရကီတပ္ဖြဲ႔အားလုံးကို ရုတ္သိမ္းလုိက္ၿပီဆုိၿပီး တူရကီစစ္တပ္က ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ပါတယ္။ စစ္ဆင္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ေတြကို အေကာင္အထည္ေဖၚၿပီးၿပီလို႔ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖၚျပပါတယ္။ နယ္ျခားေဒသမွာ တိုက္ခုိက္ေနတဲ့ ကဒ္လူမ်ဳိးစု သူပုန္ သုံးရာထဲက အမ်ားစုကုိ သူတုိ႔အသုံးအႏုံးအရ သက္၀င္ လႈပ္ရွားလုိ႔မရေအာင္ လုပ္လိုက္တယ္လို႔ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။

သူပုန္ေတြရဲ႔ လက္နက္သိုေလွာင္ရုံေတြ၊ အမိန္႔ေပးတဲ့ ေျခကုတ္စခန္းေတြအပါအ၀င္ ပစ္မွတ္ထားတဲ့ ေထာက္ပုိ႔ေနရာ ေလးရာေက်ာ္ကို ဖ်က္ဆီးတုိက္ခုိက္ႏုိင္လုိက္တယ္လို႔လည္း ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။

ကဒ္လူမ်ဳိးစုသူပုန္အဖြဲ႔ျဖစ္တဲ့ ပီေကေက ကာဒစ္ရွ္အလုပ္သမားပါတီ အဖြဲ႔ဟာ အီရတ္နယ္ကို ေျခကုတ္ယူၿပီး တူရကီတပ္ဖြဲ႔ေတြကို ထုိးစစ္ဆင္ခဲ့တယ္လို႔ တူရကီဘက္က စြတ္စြဲေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။ တူရကီ ရုပ္ျမင္သံၾကားကေန စစ္ထရပ္ကားေတြနဲ႔ စစ္သုံးပစၥည္းေတြ အီရတ္ကေန တူရကီဘက္ကို ျပန္ပို႔ၿပီး တပ္ေတြ ရုတ္သိမ္းေနတဲ့ ပုံေတြကို ျပသေနပါတယ္။

တူရကီအေနနဲ႔ အီရတ္ကို က်ဳးေက်ာ္တာ ရုတ္သိမ္းဘုိ႔ ႏုိင္ငံတကာက ပိုၿပီး ဖိအားေတြ ေပးလာတဲ့ အခ်ိန္မွာ အခုလို ရုတ္သိမ္း လိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ ၾကာသာပေတး ေန႔ကပဲ အေမရိကန္ ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီး ေရာဘတ္ဂိတ္စ္က (Robert Gates) ဟာ တူရကီ ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြကို ေတြ႔ဆုံခဲ့ပါတယ္။ အီရတ္နယ္ထဲ က်ဳးေက်ာ္ထားတဲ့စစ္ဆင္ေရးကို အျမန္ဆုံး အဆုံးသတ္ဘို႔ တုိက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ကေတာ့ လက္ရွိ စစ္ဆင္ေရးဟာ အခ်ိန္တိုႏုိင္သမွ် တုိတိုနဲ႔ ပစ္မွတ္ေတြကိုလည္း တိတိက်က် အျဖစ္ႏုိင္ဆုံး တိုက္ခုိက္ရမယ္လို႔ ယုံၾကည္ပါတယ္။

တူရကီစစ္တပ္ကေတာ့ စစ္ဆင္ေရးကို အဆုံးသတ္လိုက္တာဟာ စစ္ေရး သန္႔သန္႔ ဆုံးျဖတ္ခ်က္အရျဖစ္ၿပီး ျပည္တြင္းနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ ဖိအားေၾကာင့္ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ေ၀ဖန္ဆန္းစစ္ သူေတြကေတာ့ အခုလုိ နယ္ျခားေက်ာ္ စစ္ဆင္ေရးမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႔ ေထာက္ပံ႔မႈက အေရးႀကီးတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ လပိုင္းေတြအတြင္းကပဲ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဟာ ကဒ္လူမ်ဳိးစုသူပုန္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ တူရကီကို ေပးခဲ့ပါတယ္။ တူရကီအေပၚ ႏုိင္ငံတကာရဲ႔ ေ၀ဖန္မႈေတြ ေလ်ာ့သြားေအာင္ သံတမန္ေရးအရ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့တာေတြလည္း ရွိပါတယ္။

ဒါေပမယ့္လည္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဘက္က က်ဳးေက်ာ္မႈကို အဆုံးသတ္ဘုိ႔ ေျပာခဲ့သလို အခ်ိန္ၾကာလာတာကို စိတ္ရွည္ရွည္နဲ႔ ဆက္လက္ခြင့္ျပဳတဲ့ပုံ မရေတာ့ပါဘူး။ တူရကီစစ္တပ္ကေတာ့ အခုစစ္ဆင္ေရးဟာ ၁၉၈၄ ခုႏွစ္ကတည္းက ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအတြက္ လက္နက္ကိုင္ တုိက္ေနတဲ့ သူပုန္ေတြရဲ႔ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြကိုေတာ့ အၿပီးသတ္ ဖယ္ရွားတာမ်ဳိး မလုပ္ႏုိင္ဘူးဆုိၿပီး ၀န္ခံေျပာဆုိပါတယ္။

ပီေကေက သူပုန္ အဖြဲ႔ေတြကို ရွစ္ႏွစ္ၾကာ တုိက္ခုိက္ေနတဲ့ အၿငိမ္းစား တူရကီ စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ဟယ္လ္ဒန္ ဆိုမာဇ္တပ္ခ္ (Haldun Solmazturk) ကေတာ့ စစ္ဆင္ေရးရဲ႔ အဓိက ဦးတည္ခ်က္က စစ္ေရးထက္ စိတ္ဓာတ္ပိုင္း ဆုိင္ရာ စစ္ဆင္ေရးကို ပိုၿပီး ဦးစားေပးတယ္လို႕ ေျပာပါတယ္။

အေသအေပ်ာက္ အက်အဆုံးေၾကာင့္ ဘယ္လို သက္ေရာက္မႈေတြ ရွိလာမယ္ဆုိတာကို ေဖၚျပဘို႔ကေတာ့ သိပ္ကို ခက္ခဲလြန္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီတိုက္ခုိက္မႈက ႀကီးက်ယ္တဲ့ ထိုးစစ္တစ္ခုပါ။ တုိက္ပြဲေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ က်ေနာ္တို႔က လူေတြကို တုိက္ခုိက္တာမဟုတ္ပါဘူး၊ သူတုိ႔ကို စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာ အရ ထုိးစစ္ဆင္တာပါ။ ဒီလို ထိုးစစ္မ်ဳိးက လူေတြရဲ႔ စိတ္ကို အႀကီးအက်ယ္ ထိေအာင္ တုိက္ႏုိင္တဲ့ ထိုးစစ္ဆင္မႈပါ။

ဒါေပမယ့္လည္း ေလ့လာသုံးသပ္သူေတြကေတာ့ ဒီ ထိုးစစ္ ဘယ္ေလာက္ေအာင္ျမင္တယ္ဆုိတဲ့ အဓိက အကဲျဖတ္ခ်က္ေတြက လာမယ့္ သတင္းပတ္ေတြမွာ သိရလိမ့္မယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ ေႏြဦးရာသီေရာက္လာၿပီး ႏွင္းေတြ အရည္ေပ်ာ္သြားၿပီး ရာသီဥတု ေကာင္းလာတဲ့အခ်ိန္ဆုိရင္ ကဒ္လူမ်ဳိးစုသူပုန္ေတြက ေတာင္ထူထပ္တဲ့ နယ္ျခားကိုေက်ာ္ၿပီး တူရကီတပ္ဖြဲ႔ေတြကို ထိုးစစ္ဆင္ တုိက္ခုိက္ေလ့ရွိပါယ္။ အခု အီရတ္နယ္ထဲ က်ဳးေက်ာ္မႈ အဆုံးသတ္သြားၿပီဆုိေပမယ့္ တူရကီအေပၚ ႏုိင္ငံတကာ ဖိအားကေတာ့ ဆက္ၿပီး ရွိေနအုံးမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ရပါတယ္။

အေမရိကန္ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး ေရာဘတ္ဂိတ္စ္ကေတာ့ တူရကီႏုိင္ငံကို သြားေရာက္ေနတုန္း ပဠိပကၡေတြကို စစ္ေရးအရတင္မဟုတ္ဘဲ ႏုိင္ငံေရးအရလည္း ေျဖရွင္းဘို႔ အေလးအနက္ေျပာဆုိေနပါတယ္။ တူရကီ ႏုိင္ငံေပါင္းစည္းဘုိ႔ အျပင္းအထန္ ဆႏၵရွိေနတဲ့ ဥေရာပ အဖြဲ႔၀င္ ႏုိင္ငံေတြကလည္း တူရကီမွာရွိတဲ့ ကဒ္လူမ်ဳိးစုေတြအၾကား ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြလုပ္ဘို႔ ေတာင္းဆုိ ေနပါတယ္။ ဒီလို ေျပာင္းလဲမႈေတြဟာ သူပုန္ေတြကို ေထာက္ခံမႈအားနည္းသြားေအာင္ လုပ္တဲ့နည္းလမ္းေတြလို႔လည္း ဥေရာပအဖြဲ႔၀င္ႏုိင္ငံေတြက ေျပာဆုိပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG