သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အေမရိကန္ လူ႔အခြင့္အေရး အစီရင္ခံစာ၊ အဆိုးဆံုးႏိုင္ငံေတြထဲ ျမန္မာပါဆဲ


၂၀၀၇ ခုႏွစ္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ႏုိင္ငံ
ျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ အစီရင္ခံစာမွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကို ကမာၻေပၚမွာ လူ႔အခြင့္အေရး အခ်ဳိးေဖာက္ဆုံး ႏုိင္ငံေတြ
စာရင္းက အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ဖယ္ထုတ္လိုက္ပါၿပီ။ ျမန္မာႏုိင္ငံကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈမွာ ကမ္းကုန္
ေအာင္ ဆုိး၀ါးေနဆဲႏုိင္ငံတခုျဖစ္တယ္ဆုိၿပီး အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပပါတယ္။

ကမာၻေပၚမွာရွိတဲ့ တာ၀န္ယူမႈမရွိတဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္
သူေတြဟာ လူ႔အခြင့္အေရးကို စနစ္တက် ဆက္လက္ခ်ဳိးေဖာက္ေနသူေတြလို႔ အစီရင္ခံစာက ဆုိပါတယ္။ ဗြီအိုေအသတင္း
ေထာက္ Meredith Buel ရဲ႕ သတင္းေပးပုိ႔ခ်က္ေတြနဲ႔အတူ ဦးသိန္းထိုက္ဦးက တင္ျပ
ထားပါတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ၂၀၀၇ ခုႏွစ္အတြက္ လူ႔အခြင့္
အေရး အစီရင္ခံစာကို မေန႔ကထုတ္ျပန္လိုက္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခ
အေနဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကနဲ႔စာရင္ ပိုၿပီးဆုိး၀ါးလာခဲ့တဲ့အေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားတာပါ။
၂၀၀၅ ခုႏွစ္နဲ႔ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ေတြအတြင္းက အစီရင္ခံစာေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရး အခ်ဳိး
ေဖာက္ဆုံးႏုိင္ငံ ၁၀ ႏုိင္ငံထဲမွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကို ထည့္သြင္းထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္
လည္း ဒီႏွစ္မွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကို စာရင္းက ဖယ္ရွားထားတာပါ။

လူ႔အခြင့္အေရး အစီရင္ခံစာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ကြန္ဒိုလီ
ဇာ႐ိုက္စ္ (Condoleezza Rice) က ကမာၻေပၚမွာ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ အေျခခံအခြင့္အေရး
ေတြကို ကာကြယ္ဖို႔ စြန္႔စြန္႔စားစား လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ရတာေတြ၊ တခ်ဳိ႕ဆုိရင္ မိသားစု
ေတြနဲ႔ ကိုယ္ပိုင္ဘ၀ကို စြန္႔စားလုပ္ကိုင္ရတာေတြ ရွိပါတယ္လို႔ ေျပာသြားပါတယ္။
လူေတြဟာ သူတုိ႔ယုံၾကည္တဲ့အတိုင္း လက္ခံေဆာင္ရြက္ဖို႔၊ သူတုိ႔စိတ္ထဲမွာရွိတာကို
အရွိအတုိင္း မေၾကာက္မရြံ႕ ေျပာဆုိႏုိင္ဖို႔ စြန္႔စားၾကတယ္။ သူတုိ႔ကိုအုပ္ခ်ဳပ္တဲ့
ေခါင္းေဆာင္ေတြကို သူတုိ႔ကိုယ္တုိင္ ေရြးခ်ယ္ႏုိင္ဖို႔ အဲဒီေခါင္းေဆာင္ေတြအေနနဲ႔
တာ၀န္သိတတ္တဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြျဖစ္လာေအာင္၊ ဒါ႔အျပင္ ဥပေဒေအာက္မွာ တူညီ
တဲ့ တရားမွ်တမႈကို ရဖုိ႔အတြက္ စြန္႔စားေဆာင္ရြက္ေနၾကရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“က်မတို႔အားလုံး လက္ခံေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ေတြမ်ဳိး ပိုင္ဆုိင္ခြင့္မရိွတဲ့၊ ဒီလုိအခြင့္အေရးေတြ ပိတ္ပင္ျငင္းပယ္ခံေနရတဲ့သူေတြ ကမာၻေပၚမွာ သန္းနဲ႔ခ်ီၿပီးရွိေန
တာ စိတ္မေကာင္းစရာပါ။ တခါတရံ ဒီလိုအခြင့္အေရးေတြကို သူတုိ႔ရဲ႕အစိုးရေတြက ပိတ္ပင္ဟန္႔တားေနတာပါ။ ႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္သူေတြကို ႐ႈတ္ခ်ျပစ္တင္ၿပီး ႏွိပ္စက္ဖမ္းဆီးတာေတြ လုပ္ေနပါ
တယ္။ တခ်ဳိ႕ဆုိရင္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္းပါ လြတ္လပ္
ခြင့္ေတြကို ရယူဖုိ႔ အတုိက္အခံ ႀကိဳးစားမိတာနဲ႔ သစၥာေဖာက္အျဖစ္ စြပ္စြဲခံရတာ၊
ပစ္မွတ္ထားၿပီး ဖိႏွိပ္ညႇဥ္းပန္းခံရတာေတြ ရင္ဆုိင္ေနရပါတယ္။”

တခ်ဳိ႕ႏုိင္ငံေတြ၊ ဒီမုိကေရစီစနစ္ဆီ မၾကာခင္ကဘဲ အသြင္ကူးေျပာင္းပါၿပီဆုိတဲ့ ႏုိင္ငံ
ေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရးကို အျပည့္အ၀ အကာအကြယ္ေပး အာမခံႏုိင္ေသးတာ မဟုတ္
ပါဘူး။ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈေတြရွိေနၿပီး အဖြဲ႔အစည္းေတြ မခုိင္မာေသးတဲ့အတြက္
ဥပေဒစိုးမိုးမႈ အားနည္းေနတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ပဋိပကၡနဲ႔ မလုံၿခဳံမႈေတြၾကားမွာ
လူေတြရဲ႕ ပုဂၢလိက လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ ခ်ဳိးေဖာက္ခံရတာ၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈနဲ႔ ေရာဂါကပ္
ဆုိးေတြ က်ေရာက္ရတဲ့ အတိဒုကၡေတြၾကားမွာ ဘ၀တိုးတက္ပါၿပီဆုိၿပီး ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ၾက
တဲ့ လူတခ်ဳိ႕ရဲ႕အိပ္မက္ေတြ ပ်က္စီးခဲ့ရတာကိုလည္း အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ကြန္ဒိုလီဇာ႐ိုက္စ္က ထည့္သြင္းေျပာဆုိသြားပါတယ္။

“ႏုိင္ငံတခုရဲ႕ အနာဂတ္ခရီး၊ လူ႔အခြင့္အေရးကို ဥပေဒအရ ကာကြယ္ေပးတဲ့ လမ္းေတြ
ဟာ ေခ်ာေမြ႔ၿပီး အဆင္ေျပတဲ့လမ္းေတြ မဟုတ္ပါဘူး။ အတားအဆီးေတြ၊ ဆုတ္ယုတ္ မႈေတြမ်ဳိးစုံၾကားက ေက်ာ္ျဖတ္ခဲ့ရတာပါ။ အေကာင္းဆုံးအေျခအေနမ်ဳိးေတြ ေအာက္
မွာေတာင္မွ ဒီမုိကေရစီနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အေတြးအေခၚေတြကို ဒီမိုကေရစီနည္းက် လူ႔ အဖြဲ႔အစည္းအတြင္းမွာ လက္ခံလာေအာင္ ေျပာင္းလဲႏုိင္ခြင့္ မရွိပါဘူး။ ဒီလို စိန္ေခၚ
အကဲစမ္းမႈေတြၾကားမွာ လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ ႐ုန္းကန္တိုက္ပြဲ၀င္သူေတြက မဆုတ္
မနစ္ ႀကိဳးစား႐ုန္းကန္ၿပီး သူတုိ႔ျပည္သူေတြနဲ႔ က်မတုိ႔ကို ဦးေဆာင္လမ္းျပ ေဆာင္ရြက္ ေပးေနပါတယ္။ ေနရာတုိင္းမွာ လြတ္လပ္ခြင့္၊ ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔ အခြင့္အေရးအတြက္ ႐ုန္းကန္ေနၾကတဲ့သူေတြအတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ဆက္ၿပီးဖန္တီးေပးႏုိင္မယ့္ ျမင့္မားတဲ့စံသတ္မွတ္ခ်က္ေတြကို ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ေပးေနပါတယ္။”

လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈ အဆုိုးဆုံးႏုိင္ငံ ၁၀ ႏုိင္ငံအျဖစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံအျပင္၊
ေျမာက္ကိုရီးယား၊ အီရန္၊ ဆီးရီးယား၊ ဇင္ဘာေဘြ၊ က်ဴးဘား၊ ဘီလာ႐ုစ္၊ ဥဇဘက္
ကစၥတန္၊ အီရီထရီးယားနဲ႔ ဆူဒန္ႏုိင္ငံေတြကို အေမရိကန္အစိုးရ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး
ဌာနက အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအတြင္းမွာ အေရးႀကီးတဲ့ တရားေရးဆုိင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ၊ တရား
႐ုံးခ်ဳပ္က ေသဒဏ္စီရင္တာကို ျပန္သုံးသပ္ဖို႔ ျပန္လည္အဆိုျပဳတာမ်ဳိးေတြကို တ႐ုတ္
အစိုးရဘက္က လက္ခံခဲ့တယ္လုိ႔ အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပပါတယ္။ ဘာသာေရးအခြင့္
အေရး လြတ္လပ္ခြင့္ေတြကိုေတာ့ ခ်ဳိးေဖာက္ေနဆဲျဖစ္တယ္လုိ႔ ေျပာဆုိပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကနဲ႔စာရင္ ပိုၿပီးဆုိး၀ါးခဲ့တယ္
လုိ႔ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္တဲ့ ကမာၻတ၀ွမ္း လူ႔အခြင့္အေရး
ဆုိင္ရာ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ျမန္မာစစ္အစိုးရက တုိင္းျပည္အတြင္း ဥပေဒလုပ္ပိုင္ခြင့္ကိုေက်ာ္တဲ့ သတ္ျဖတ္မႈေတြ၊ အကန္႔အသတ္မရွိ ခ်ဳပ္ေႏွာင္တာေတြ၊
အဓမၼက်င့္မႈနဲ႔ ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္းမႈေတြ က်ဴးလြန္ေနတယ္လို႔ အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပပါ
တယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ အာဏာပိုင္ေတြဘက္က လက္လြန္ေျခလြန္ သတ္ျဖတ္တာေတြ၊ ဥပေဒမဲ့သတ္ျဖတ္မႈေတြ က်ဴးလြန္တယ္ဆုိတဲ့သတင္းေတြ အေတာ္မ်ားမ်ား ထြက္ခဲ့ေပ
မယ့္ စစ္အစိုးရဘက္က အျပစ္ေပး အေရးယူတာမ်ဳိးေတြ မရွိခဲ့ဘူးလုိ႔လည္း အစီရင္ခံ
စာက ဆုိပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြအတြင္း အက်ဥ္းေထာင္ေတြမွာ ေသဆုံးခဲ့တဲ့သူေတြနဲ႔
ပတ္သက္တဲ့ မွတ္တမ္းတခ်ဳိ႕ကိုလည္း အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ စက္တင္ဘာလနဲ႔ ေအာက္တုိဘာလအတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပသူေတြကို အာဏာပိုင္ေတြဘက္က အင္အားသုံး ႏွိမ္နင္းခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ မတရားသျဖင့္ ႏွိပ္စက္ခံ
ရလို႔ျဖစ္ေစ၊ အက်ဥ္းေထာင္ေတြအတြင္း အေျခအေန ဆုိး၀ါးတဲ့အတြက္ျဖစ္ေစ
အနည္းဆုံး လူ ၁၄ ေယာက္ ရန္ကုန္အက်ဥ္းေထာင္ေတြအတြင္း ေသဆုံးခဲ့တယ္လုိ႔ မ်က္ျမင္သက္ေသေတြက ေျပာဆုိတာကိုလည္း အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အစီရင္ခံစာပါ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး
၀န္ႀကီးဌာန ဒီမိုကေရစီ၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ အလုပ္သမားေရးဌာန ယာယီ လက္ေထာက္
ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဂ်ဳိနသန္ ဖာရာ (Jonathan Farrar) က မေန႔က ႏုိင္ငံျခားေရး
၀န္ႀကီးဌာနမွာ က်င္းပတဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ အခုလုိ ေျပာဆုိပါတယ္။

“အစီရင္ခံစာ နိဒါန္းမွာေရာ အစီရင္ခံစာအတြင္းမွာေရာ ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ ျမန္မာ
စစ္အစိုးရ အမွန္တကယ္က်ဴးလြန္ေနတဲ့ ဆိုး၀ါးတဲ့ ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို ေဖာ္ျပထားပါ
တယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ စက္တင္ဘာလအတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပသူေတြ ႏွိမ္နင္းခံခဲ့ရတဲ့ အေျခအေနကိုလည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ စစ္အစိုးရက လူေတြကို ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္း
ထားတဲ့ ေနရာေတြမွာ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြ သြားေရာက္ခြင့္မရွိတဲ့
အတြက္ လူေတြ ဘယ္ေလာက္ အဖမ္းခံခဲ့ရတယ္ဆုိတဲ့ စာရင္းအတိအက်ေတာ့
က်ေနာ္တုိ႔မွာ မရွိပါဘူး။”

ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အစီရင္ခံစာအတြင္းမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း အက်ဥ္းေထာင္
ေတြရဲ႕ အေနအထား၊ အက်ဥ္းေထာင္အတြင္း ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္းမႈ အေျခအေနေတြ၊ ႏုိင္ငံေရးလႈပ္ရွားသူေတြရဲ႕ မိသားစု၀င္ေတြအေပၚ အာဏာပိုင္ေတြက ႏွိပ္စက္ ညွဥ္းပန္းတဲ့အေၾကာင္းေတြကိုလည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ျပည္သူေတြရဲ႕ အေျခခံအခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံေနရတဲ့ အေျခ
အေနေတြအျပင္ ဒုကၡသည္ေတြအေျခအေန၊ အစိုးရအာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ တာ၀န္ယူမႈနဲ႔ ထင္သာျမင္သာရွိမႈ၊ လူကုန္ကူးခံရမႈေတြနဲ႔ အဓမၼလုပ္အားေပးခုိင္းေစခံရမႈ အေျခ
အေနေတြကိုလည္း စာမ်က္ႏွာ ၂၆ မ်က္ႏွာနဲ႔ ေရးသားေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG