သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဘူတန္ ျပည္သူေတြ ဒီမုိကေရစီနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲကို မယုံရဲေသး


ဘူတန္ႏုိင္ငံမွာ လာမယ့္ တနလာၤေန႔ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပဖို႔ ျပင္ဆင္ေနပါတယ္။ ဒီေရြးေကာက္ပြဲက ဘူတန္ႏုိင္ငံကို ကမာၻေပၚက ဒီမုိကေရစီႏုိင္ငံသစ္ တစ္ခုအျဖစ္ ေပၚထြန္းလာေအာင္ တြန္းအားေပးမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲပါ။ ဟိမ၀ႏာၱ ေတာင္တန္းေပၚက အထီးက်န္ ရပ္တည္တဲ့ ဘုရင္ပိုင္ႏုိင္ငံ ဘူတန္အတြက္ ၂၁ ရာစုမွာ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပတယ္ ဆုိတာက ရဲရင့္တဲ့ အေျပာင္းအလဲ၊ ေျခလွမ္း တစ္ခုလို႔ ေျပာရမွာပါ။ ဘူတန္နဲ႔ အိႏၵိယႏုိင္ငံနယ္ျခား ဖန္တ္ရိုလင္း (Phuentsholing) ကေန ေရမြန္ သီဘုိးဒက္ဇ္ (Raymond Thibodeaux) သတင္းေပးပို႔ထားတာကို ဦးသိန္းထိုက္ဦးက တင္ျပထားပါတယ္။

ဘူတန္ဟာ အိႏၵိယနဲ႔ တရုတ္ အင္အားႀကီး ႏုိင္ငံႀကီး ႏွစ္ခုအၾကားမွာ တည္ရွိခဲ့တဲ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ အမ်ားစုျဖစ္တဲ့ ဘုရင္ပိုင္ႏုိင္ငံပါ။ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀ ေလာက္ ဘုရင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စနစ္ကို က်င့္သုံးခဲ့ပါတယ္။ အရင္က ကမာၻနဲ႔ သီးျခား ရပ္တည္ခဲ့တဲ့ ဘူတန္ ဘုရင္ပိုင္ႏုိင္ငံဟာ အခုေတာ့ အေျပာင္းအလဲေတြဆီ ဦးတည္ေနပါၿပီ။

တနလာၤေန႔ဆုိရင္ ဘူတန္ရဲ႕ ပထမဆုံး ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပပါေတာ့မယ္။ ပါလီမန္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို ပထမဆုံး အႀကိမ္ ေရြးခ်ယ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီပါလီမန္အမတ္ေတြက ဘုရင္ရဲ႕ အၾကံေပး သက္သက္ မဟုတ္ေတာ့ဘဲ တကယ့္ အာဏာကို စစ္စစ္မွန္မွန္ ကိုင္စြဲမယ့္ ပါလီမန္အမတ္ေတြ ျဖစ္လာေတာ့မွာပါ။

ဘူတန္ရဲ႕ ဘုရင္ဟာ ထိုင္းႏုိင္ငံမွာ ရွိတဲ့ ဘုရင္လုိပဲ ႏုိင္ငံကို အမည္ခံ ဦးေဆာင္သူ ႏုိင္ငံရဲ႕ ဥေသွ်ာင္အျဖစ္သာ ရွိေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။

ဖန္တ္ရိုလင္းမွာရွိတဲ့ ေဟာ္တယ္တစ္ခုကို ႀကီးၾကပ္သူ ရမ္ေဂ ၀မ္ခ်တ္ခ္ (Ramgay Wangchuck) ဆိုတဲ့ သူကေတာ့ ဘူတန္ႏုိင္ငံသား တစ္ခ်ဳိ႕ဟာ ဒီမိုကေရစီရမွာကို သိပ္လိုလိုလားလား မရွိၾကဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ လက္တြန္႔ေနၾကတယ္တဲ့။

“ဘုရင္ကို လူေတြက ေတာင္းဆုိခဲ့ၾကရင္ေတာင္ တကယ္တမ္း ဒီမုိကေရစီ တည္ေဆာက္မယ္ဆုိၿပီး ေၾကညာလိုက္တဲ့အခ်ိန္ ဗဟိုက ခ်ဳပ္ကိုင္တဲ့ အစိုးရ စနစ္ကို ဖ်က္သိမ္းၿပီလို႔ ေျပာတဲ့အခ်ိန္ၾကေတာ့ လူေတြက တကယ္တမ္း ဒါကို မလိုခ်င္ၾကပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဘုရင္ကိုယ္တုိင္က တုိင္းျပည္အာဏာကို ျပည္သူေတြ လက္ထဲ ထည့္လိုက္ၿပီေလ။ လူေတြကလည္း ဘုရင့္ ဆႏၵကို ျဖည့္ဆည္းဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနၾကတယ္။”

ဘူတန္ႏိုင္ငံမွာ အဓိက ႏုိင္ငံေရးပါတီႀကီး ႏွစ္ခုရွိပါတယ္။ တစ္ခုက ျပည္သူ႔ ဒီမုိကရက္တစ္ပါတီ ျဖစ္ၿပီး ျမင္းျဖဴကို အမွတ္အသား လုပ္ထားပါတယ္။ ေနာက္ပါတီတစ္ခုကေတာ့ ဘူတန္ ႂကြယ္၀ခ်မ္းသာေရးနဲ႔ ေသြးစည္းေရးပါတီပါ။ လည္ပင္းနက္ ႀကိဳးၾကာငွက္ကို သေကၤတ လုပ္ထားပါတယ္။

ပါတီေတြရဲ႕ သေကၤတ အမွတ္အသားေတြသာ ကြာျခားတာပါ။ ပါတီႏွစ္ခုအၾကားမွာ တကယ္တမ္းၾက သိပ္မထူးပါဘူး။ ပါတီေတြကလည္း မဲဆြယ္စည္းရုံးတာေတြ သိပ္ၿပီး မလုပ္ၾကေတာ့ပါဘူး။ ပါတီ ႏွစ္ခုစလုံးက သူတုိ႔အေခၚ တိုင္းျပည္တ၀ွမ္း အားလုံး တစုတည္း ေပ်ာ္ရႊင္ႏုိင္ၾကေရး ဆုိတာကို အဓိက ထားၿပီး အခ်က္ေလးခ်က္ကို မ႑ိဳင္အျဖစ္ထား လုပ္ကိုင္ေနၾကပါတယ္။ တစ္ခ်က္က သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ကာကြယ္ေရး၊ ေနာက္တစ္ခုက ယဥ္ေက်းမႈ ထိိန္းသိမ္းေရး၊ ေနာက္ ကိုယ့္ေျခေထာက္ေပၚ ကိုယ္ရပ္ႏုိင္တဲ့ တိုးတက္မႈနဲ႔ အစိုးရေကာင္း တစ္ရပ္ ထူေထာင္ေရးဆိုတာပါပဲ။

ဒါေပမယ့္လည္း အရင္က ဘုရင္ငါးပါး ဆက္တုိက္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံမွာ ေအးခ်မ္းတည္ၿငိမ္ခဲ့တဲ့ အစဥ္အလာ ရွိတာေၾကာင့္ အခု ဒီမိုကေရစီစနစ္က အရင္လို ေအးခ်မ္းပါ႔မလားဆုိတာကို သံသယ ျဖစ္မိတဲ့အေၾကာင္း ေမးခြန္းထုတ္တာေတြကို ဘူတန္ထုတ္ သတင္းစာ အယ္ဒီတာ့ အာေဘာ္ေတြမွာ ေတြ႔ေနရပါတယ္။

ဘူတန္ၿမိဳ႕ေတာ္ သီမ္ဘူး (Thimphu) စီမံခန္႔ခြဲေရးဆုိင္ရာ ေတာ္၀င္ တကၠသိုလ္က ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီေရးရာ ကထိက ဂ်စ္ တက္ရွ္ရင္း (Jit Tshering) ကေတာ့ အခုလုိ သုံးသပ္ပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔က အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံေတြမွာ ဒီမိုကေရစီေရးဆုိၿပီး စိတ္ကူးယဥ္စရာေတြ ၾကည္ႏူးစရာေတြ ေတြးၿပီး စိတ္လႈပ္ရွားေနတာမ်ဳိး သိပ္မရွိပါဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ကိုလည္း သိပ္အေထာက္အကူ မျပဳခဲ့ဘူးေလ။ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ အတိတ္ သမိုင္းေၾကာင္း၊ က်ေနာ္တုိ႔ အေျခခ် ပ်ဳိးေထာင္ခဲ့တာေတြကို ျပန္ၾကည့္ရင္ က်ေနာ္တို႔ဘာသာ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ ေနခဲ့ၾကတာပါ။ အခု ေမးခြန္းထုတ္ ေနတာက အသစ္ေတြ ေျပာင္းၿပီး က်ေနာ္တို႔ ရၿပီးသား ေအာင္ျမင္မႈေတြ အပ်က္အဆီး ခံရမွာလား ဆုိတာပါ။ ဒါက တကယ့္ပကတိ က်ေနာ္တုိ႔ ရင္ဆုိင္ေနရတာ၊ ေနာက္ၿပီးး က်ေနာ္တုိ႔ အနာဂတ္ အတြက္ စိုးရိမ္မိတာေတြပါ။”

ဘူတန္ရဲ႕ စတုတၳေျမာက္ နန္းဆက္ ဘုရင္ ဂ်စ္မီ ဆင္ဂ္ယီး ၀မ္ခ်ပ္ခ္ (Jigme Singye Wangchuck) က လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ ၂၀ ေလာက္ကတည္းက ဘုရင္စနစ္ထက္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒနဲ႔ ဒီမိုကေရစီနစ္ကို ထူေထာင္ဖုိ႔ ကတိေပးခဲ့တာပါ။ သူ႔သား အခု ပဥၥမေျမာက္ နန္းဆက္ ျဖစ္တဲ့ ေအာက္စဖုိ႔ဒ္ တကၠသိုလ္မွာ ပညာသင္ခဲ့တဲ့ ဘုရင္ ဂ်စ္မီး ေကးဆဲလ္ နမ္းဂူရယ္လ္ ၀မ္ခ်ပ္ခ္ (Jigme Khesae Namguel Wangchuck) က ဒီလို ေမွ်ာ္ျမင္ခဲ့တာေတြကို အခုလုိ အေကာင္အထည္ ေဖၚခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ခရီးသြားလုပ္ငန္း ေအဂ်င္စီ ဖြင့္ထားသူတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ ေဒၚလ္မို ခ်ဳိဆို (Dolmo Choso) ကေတာ့ လက္ရွိ ရထားတဲ့ အေနအထားကို သူ႔အေနနဲ႔ ေက်နပ္ေပ်ာ္ရႊင္ ပါတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဘာအပ်က္အဆီးမွ မရွိတဲ့ ႏုိင္ငံေရးစနစ္ကို ဘာမွ ျပဳျပင္စရာ မလုိဘူးလို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

“က်မတုိ႔က ဘုရင္ကို က်မတို႔ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ ၾကည္ညိဳ ေနၾကဆဲပါ။ ဒါေပမယ့္ ျပည္သူေတြက သူတုိ႔ကို အုပ္ခ်ဳပ္မယ့္ ေခါင္းေဆာင္ကို ေရြးခ်ယ္ရမယ္ဆိုၿပီး သူက ခြင့္ျပဳလိုက္တယ္။ ဒီေတာ့ က်မတုိ႔လည္း ႏုိင္ငံသားေကာင္းပီပီ မဲရုံကို သြား မဲထည့္ရေတာ့မွာေပါ႔။ က်မတို႔မွာ စိတ္ခံစားမႈေတြက ေရာေထြးေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်မတို႔ လုပ္ရလိမ့္မယ္။ ဒါက ဘူတန္ရဲ႕ အနာဂတ္အတြက္လို႔ ထင္တာပဲေလ။”

ဘူတန္ႏုိင္ငံသားေတြအတြက္ မဲရုံကို သြားမဲထည့္ရမယ့္ အဓိက အခက္အခဲ တစ္ခုက မဲရုံေတြနဲ႔ အိမ္ေတြနဲ႔ သိပ္ေ၀းေတာ့ အေ၀းႀကီးသြားၿပီး မဲထည့္ရမယ့္အေရး ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ဆုိရင္ မဲထည့္ၿပီး မဲရုံကေန အိမ္ျပန္ဖို႔ သုံးရက္ေလာက္ ၾကာမွာပါ။ ကားေတြ၊ ဘတ္စ္ကားနဲ႔ ေျခလ်င္ခရီး အေ၀းႀကီးကို သြားရမွ ာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ဘုရင္ရဲ႕ အလုိအက် ဘုရင္ခုိင္းေစတဲ့ ခရီးမို႔ သူတို႔တေတြ မဲရုံကို သြားၾကရပါလိမ့္မယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG