သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူ ဦးျမင့္ေအး ရိုက္ႏွက္ခံရလို႔ ဒဏ္ရာျပင္းထန္


ျမန္မာႏုိင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူ ဦးျမင့္ေအးကုိ အမည္မသိသူေတြက ရုိက္ႏွက္ခဲ့တာေၾကာင့္ ရန္ကုန္ေဆးရုံႀကီး ဦးေႏွာက္နဲ႔ အာရုံေၾကာဌာနမွာ ေဆးကုသမႈ ခံေနရၿပီးေတာ့ နားက ေသြးေတြ ယုိစီးေနၿပီး စုိးရိမ္စရာ အေျခအေနမွာ ရွိေနတယ္လုိ႔ သူ႔ရဲ႕ လုပ္ေဖာ္ကုိင္ဖက္ေတြက ေျပာပါတယ္။ ဒါ့အျပင ္ေဆးရုံမွာလည္း ရဲနဲ႔ ေထာက္လွမ္းေရးေတြက သူ႔ကုိယ္ မျပတ္ၾကည့္ရႈ ေစာင့္ေရွာက္ေနၾကတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းကုိေတာ့ ဗီအုိေအ ျမန္မာပုိင္းရဲ႕ ထုိင္းႏုိင္ငံ အေျခစုိက္ သတင္းေထာက္ ေဒၚေအးေအးမာက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ျမွင့္တင္ေရးအဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ဦးျမင့္ေအးကုိ အမည္မသိတဲ့ သူေတြက ရုိက္ႏွက္ခဲ့တာေၾကာင့္ ရန္ကုန္ေဆးရုံႀကီးရဲ႕ ဦးေႏွာက္နဲ႔ အာရုံေၾကာဌာနမွာ ကုသခံေနရၿပီး အေျခအေနက စုိးရိမ္စရာ ရွိေနတဲ့အေၾကာင္း မိသားစုနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြက ေျပာပါတယ္။ ဦးျမင့္ေအး ရုိက္ႏွက္ခံရမႈ နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ ျမွင့္တင္ေရးအဖြဲ႔က ကုိေမာင္ေမာင္ေလးက အခုလုိ ရွင္းျပပါတယ္။

“ပဒုမၼာလမ္းနဲ႔ ဗားကရာလမ္း ေထာင့္တည့္တည့္၊ ရွင္ေစာပု ရပ္ကြက္မွာ အရုိက္ခံရတာေပါ့။ သူ႔သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ သူနဲ႔ ေျမနီးကုန္း ေစ်းသြားၾကတယ္။ ျပန္လာၾကတယ္။ ျပန္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ ေျမနီကုန္း ပဒုမၼာလမ္းမွာရွိတဲ့ ထမင္းဆုိင္က ပန္းေသးေခါက္ဆြဲ ၀ယ္တယ္။ ၀ယ္ၿပီးေတာ့ အဲဒီကေန ျပန္အထြက္ တကၠစီ ငွားတဲ့ အခ်ိန္မွာ ေပါ့ေနာ္၊ အဲဒီမွာ အရုိက္ခံ လုိက္ရတာတာပဲ။ သူဟာ နီးစပ္ရာ တကၠစီကားကုိ ငွားၿပီးေတာ့ သူ႔အိမ္ကုိ ျပန္လာတယ္။ သူ႔အိမ္ကုိ ေရာက္ေရာက္ခ်င္း သူ႔သားရယ္၊ သူ႔အမ်ိဳးသမီးရယ္က အေနာက္ပုိင္း ေဆးရုံကုိ ပို႔တယ္။ အေနာက္ပိုင္း ေဆးရံုကို ေရာက္တဲ့အခါ နားက ေသြးေတြ တအား ထြက္ေနတယ္တဲ့။ ဒါေၾကာင့္ ရန္ကုန္ ေဆးရုံႀကီး အထူးကုေဆးရုံကုိ အျမန္ သြားပါ ဆုိၿပီးေတာ့ ညႊန္ၾကားလုိ႔ သူတုိ႔ ေဆးရုံႀကီးကုိ လာတယ္။”

ဦးျမင့္ေအးရဲ႕ ဇနီးျဖစ္သူကလည္း ရုိက္ႏွက္ခံရတဲ့ အေျခေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အခုလုိ ေျပာပါတယ္။

“အဲ ညတုန္းက သူက ေခါက္ဆြဲေၾကာ္ ၀ယ္ၿပီး ျပန္အလာမွာ ေခ်ာင္းရုိက္ခံရတာ၊ ေနာက္ကေနၿပီးေတာ့ေလ။ ဘာနဲ႔ ရုိက္လုိက္တာလဲေတာ့ မသိဘူးေပါ့ေနာ္။ တကုိယ္လုံး အကႌ်တကိုယ္လံုးမွာလည္း ေသြးေတြ ခၽြဲၿပီးေတာ့ အိမ္ကိုျပန္ေရာက္လာတယ္။ ည ၉ နာရီခြဲေလာက္ ရွိၿပီေပါ့၊ အဲဒီအခ်ိန္မွာ အိမ္ကေနၿပီးေတာ့ အစ္မတုိ႔ ေဆးရုံကုိ သြားတယ္။ အေနာက္ပိုင္း ေဆးရံုက အိမ္ကေနၿပီးေတာ့ နီးတယ္ေလ။ အစ္မတုိ႔ အိမ္နဲ႔နီးေတာ့ အဲဒီ အေနာက္ပုိင္း ေဆးရုံမွာ နားထဲက ေသြးေတြ ထြက္လုိ႔တဲ့၊ သူတုိ႔ ေဆးရုံမွာ အဲလုိမ်ိဳး ကုတာ မရွိဘူးေပါ့။ ေဆးရုံႀကီးကုိ လႊတ္တယ္။ ရန္ကုန္ ေဆးရုံႀကီးကုိေလ၊ အစ္မတုိ႔ ရန္ကုန္ ေဆးရုံႀကီးကုိ သြားတယ္။ အဲဒီမွာ ေရာက္ေရာက္ခ်င္း ဘာလုပ္ရလဲ ဆုိေတာ့ ဓါတ္မွန္ ရုိက္ရတယ္။ ေခါင္းကုိ ဓါတ္မွန္ ရုိက္တဲ့အခါမွာ ဆံပင္ကုိ ရိတ္ၿပီးေတာ့ ဒဏ္ရာကုိ ခ်ဳပ္ရတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီကုိေရာက္တဲ့ အခါက်ေတာ့ ဒီေန႔က်မွေပါ့ေနာ္၊ စမ္းေခ်ာင္းအပုိင္းမွာ ျဖစ္တာ ဆုိေတာ့ စမ္းေခ်ာင္း ရဲစခမ္းမွာ အမႈဖြင့္ထားတယ္။ ဒဏ္ရာက ျပင္းတယ္လုိ႔ ေျပာလုိ႔ မရဘူး။ ဒါေပမယ့္ နည္းလည္း မနည္းဘူး။ နည္းနည္း ဟုိဟာေတာ့ ကြဲသြားတယ္။ ေသြးေတြလည္း အမ်ားႀကီး အလန္႔တၾကား ျဖစ္ေလာက္ေအာင္ ထြက္တယ္။ ရုိက္တဲ့လူကုိ လုံး၀ မျမင္လုိက္ရဘူး။ ရုိက္တဲ့အခ်ိန္မွာ၊ အရုိက္ခံထိတဲ့ အခ်ိန္မွာ လဲသြားတယ္။ လဲသြားတယ္တုိတာကို သူကုိယ္တုိင္မသိဘူး။ ဘာလုိ႔သိလဲ ဆုိေတာ့ ေျခေထာက္နဲ႔ လက္ေတြမွာေလ၊ တေတာင္ဆစ္ေတြမွာေလ ဒဏ္ရာေတြ ရွိတယ္သိလား။”

စမ္းေခ်ာင္းၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမွာ ရိုက္ႏွက္ခံခဲ့ရတာေၾကာင့္ စန္းေခ်ာင္းၿမိဳ႕နယ္ ရဲစခန္းကုိ အမႈဖြင့္ စစ္ေဆးၿပီး စုံစမ္းစစ္ေဆးေပးဖုိ႔ ကုိေမာင္ေမာင္ေလးတုိ႔က ေတာင္းဆုိခဲ့တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ဒီလုိ အျဖစ္မ်ိဳးေတြနဲ႔ လုပ္ႀကံမႈေတြဟာ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြအၾကားမွာ အမ်ားအျပား ျဖစ္ေပၚေနၿပီး တရားခံ ေပၚေပါက္ေလ့လည္း မရွိခဲ့ပါဘူး။ ဒီအမႈကို ကုိယ္တုိင္ သြားဖြင့္ခဲ့တဲ့ ကုိယ္ေမာင္ေမာင္ေလး ဆက္လက္ေျပာျပတာက -

“အဲဒီအမႈက က်ေနာ္ သြားဖြင့္လာတယ္၊ ေပါင္းသင္းလာတဲ့ အႏွစ္ ၂၀ ေက်ာ္ ၃၀ အတြင္းမွာ သူက မည္သူတဦးတေယာက္နဲ႔မွ ဒီလုိျပႆနာ တစုံတရာ ေပါ့ေနာ္၊ ဘာျပႆနာမွ မရွိခဲ့ဘူး။ သူ႔ကုိ ေသခ်ာတာတခုက၊ က်ေနာ္တုိ႔ ထင္တာတခုကေတာ့ အတိတ္တုန္းကလည္း အျဖစ္အပ်က္ေတြ ရွိတယ္ဗ်ာ။ မၾကာေသးခင္က က်ေနာ္တို႔ ေတာင္ကုတ္မွာ ျဖစ္စဥ္ေတြ၊ အခုလက္ရွိ အုတ္ပုံမွာ ျဖစ္ခဲ့ဟာေတ ြရွိတယ္၊ ေနာက္ က်ေနာ္တို႔ မတၱရာဖက္က အမတ္ေတြ ကိစၥေတြ ရွိတယ္။ ဒီလုိျဖစ္စဥ္ေတြနဲ႔ သူတုိ႔က ေရွ႕ဆက္ၿပီးေတာ့ ဒါမ်ိဳးေတြ က်င့္သုံးမယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္တယ္။ အခုကိစၥမွာလည္း အဲဒီလုိပဲလုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔က ႀကီးႀကီးမားမား သံသယ ရွိေနတယ္။”

၂၀၀၇ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလအတြင္းက ဧရာ၀တီတုိင္း၊ ဟသၤာတၿမိဳ႕နယ္၊ အုပ္ပုံေက်းရြာမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ပညာေပး လုပ္ခဲ့မႈေၾကာင့္ ရုိက္ႏွက္ခံရတဲ့သူ ႏွစ္ဦးထဲက တဦးျဖစ္တဲ့ ကုိေမာင္ေမာင္ေလး ရွင္းျပေျပာဆုိသြားတာပါ။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းကလည္း မယက ဥကၠဌ၊ ရဲစခန္းမွဴး၊ ျပည္ခုိင္ၿဖိဳး အတြင္းေရးမွဴးတုိ႔ဟာ အမိန္႔ေပးၿပီး ရုိက္ႏွက္ခုိင္းခဲ့တာလုိ႔လည္း ဦျမင့္ေအးက ေျပာျပခဲ့ဖူးပါတယ္။ အာဏာပုိင္ေတြဖက္ကေတာ့ ရုိက္ႏွက္ခဲ့သူေတြကုိ အေရးယူျခင္း မရွိဘဲ ရုိက္ႏွက္ခံရသူေတြကုိ ႏုိင္ငံေတာ္ ဆူပူမႈျဖစ္ေအာင္ လႈံ႔ေဆာ္မႈ ပုဒ္မ (၅၀၅) (ခ)၊ (ဂ)တုိ႔နဲ႔ တရားစြဲၿပီး ထာင္ခ်ခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြကုိလည္း နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ေထာင္ခ်ၿပီး အေရးယူမႈေတြလည္း လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ အခုဆုိရင္ ဦးျမင့္ေအးရဲ႕ အေျခအေနဟာ စုိးရိမ္ရတဲ့ အေျခအေနမွာ ရွိေနေၾကာင္း မိသားစုနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြက ေျပာဆုိေနၾကပါတယ္။

ဦးျမင့္ေအး အခုလုိ မတရား အရုိက္ခံရတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အာရွလူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔က ကုိမင္းလြင္ဦးကုိ ဗြီအုိေအ ၀ုိင္းေတာ္သား ဦးေအာင္လြင္ဦးက ေမးျမန္းေတာ့ သူက အခုလုိ ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာရွိတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ကြန္ယက္အဖြဲ႔၀င္ေတြရယ္၊ လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥကုိ လုိက္လံ ေဆာင္ရြက္ေပးေနသူေတြရယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ခေလးစစ္သား၊ အဓမၼ လုပ္အားေပး ကိစၥရပ္ေတြမွာ ပါ၀င္ကူညီ ေဆာင္ရြက္ေပးေနတဲ့ သူေတြကုိ အာဏာပုိင္ေတြက နည္းမ်ိဳးစုံနဲ႔ ႏွိပ္စက္ ညႇင္းပမ္းတာေတြ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ဖမ္းဆီးတာေတြကုိ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ရုိက္ႏွက္တာေတြကုိ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ က်ေနာ္တုိ႔ အမ်ားႀကီး သိရွိေနရတာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ အတြင္းမွာရွိတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥေတြ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ သူေတြက ေလာေလာဆယ္ဆယ္မွာ အကာအကြယ္ မဲ့ေနတယ္။ လုံၿခံဳမႈ စုိးရိမ္ရတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ မည္သည့္အခ်ိန္မွာ ဖမ္းဆီးမယ္ ဆုိတာကုိ အစုိးမရတဲ့ အေျခအေန ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ ရွိတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥ ေဆာင္ရြက္ေနသူေတြအတြက္ စုိးရိမ္တယ္။ ႏုိင္ငံတကာကုိလည္း ဒီကိစၥကုိ အျမန္တကာ အျမန္ဆုံး အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ ေပးႏိုင္ဖို႔အတြက္ တြန္အားေပးသြားမယ္ ဆုိတာကုိ က်ေနာ္ ပထမဆုံးအေနနဲ႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။”

ဟုတ္ကဲ့။ ေနာက္တခုက က်ေနာ္တုိ႔ သိထားတဲ့အတုိင္း ဆုိလုိ႔ရွိရင္ ဒီလုိ ကိစၥမ်ိဳးေတြ အရင့္အရင္တုန္းကလည္း ရွိပါတယ္၊ အဲဒီအေပၚမွာေရာ AHRC အေနနဲ႔ ျမန္မာျပည္က လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြဟာ ဘယ္လုိမ်ိဳး ရွိတယ္လို႔ သုံးသပ္လုိ႔ရမလဲခင္ဗ်၊ -

“ဟုတ္ကဲ့ ခင္ဗ်၊ ဒီ ဦးျမင့္ေအး အရုိက္ခံရတာက ပထမဦးဆုံးအႀကိမ္ မဟုတ္ပါဘူး။ ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္ ရုိက္ႏွက္ခံရတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြကေတာ့ ဟသၤာတၿမိဳ႕နယ္ အုတ္ပုံေက်းရြာမွာ ကုိျမင့္ႏုိင္ အပါအ၀င္ ၆ ဦး၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဒီမတၱရာၿမိဳ႔႕နယ္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးသန္းလြင္၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ရွိတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ေဆာင္ရြက္ေပးေနတဲ့ HRDP အဖြဲ႔၀င္ တဦး၊ အဲဒီလူေတြ အားလုံး ဒီလုိပဲ ရုိက္ႏွက္ျခင္း ခံရတယ္။ အားလုံးပဲ ေဆးရုံတက္ၿပီးေတာ့ ေဆး၀ါးကုသမႈကုိ ခံယူရတယ္ ဆုိတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔ သိရွိရပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့တခါ အဲဒီလုိမ်ိဳး ရုိက္ႏွက္သြားတဲ့ လူေတြကုိ အေရးမယူဘဲနဲ႔ ရုိက္ႏွက္ခံရတဲ့သူေတြကုိ ဖမ္းဆီးၿပီးေတာ့ အေရးယူ အျပစ္ေပးတာေတြကုိလည္း က်ေနာ္တုိ႔ သိရွိရတယ္။ ရုိက္ႏွက္ခံရသူေတြက ျပန္လည္ၿပီး အေရးယူေပးဖုိ႔ တရားစြဲဆုိတဲ့ အခါမွာေတာ့ သက္ဆုိင္တဲ့ တရားစြဲ အဖြဲ႔အစည္းရယ္၊ ျပည္သူ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႔ရယ္က မသိက်ိဳးကၽြံ ျပဳၿပီးေတာ့ ထိထိေရာက္ေရာက္ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးျခင္း မရွိဘူးဆုိတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔ သိရွိရတယ္။”

ဟုတ္ကဲ့၊ ဒီလုိ အေျခအေနမ်ိဳးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ေပါ့ေနာ္၊ အာရွ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ကပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀ုိင္း ကုလသမဂၢက လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီကပဲ ျဖစ္ျဖစ္ေပါ့ေနာ္၊ ဘာေတြမ်ား လုပ္ေဆာင္ေပးႏုိင္မလဲ ခင္ဗ်၊ -

“ဟုတ္ကဲ့ခင္ဗ်၊ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီလုိမ်ိဳး ကိစၥရပ္ေတြ ျဖစ္ေပၚတဲ့အခါမွာ က်ေနာ္တုိ႔ Human Right Defender ကုလသမဂၢ လက္ေအာက္ခံ အဖြဲ႔အစည္းကလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံ အစုိးရကုိ တုိက္တြန္းၿပီးေတာ့ ႏႈိးေဆာ္တဲ့ အခ်က္လက္ေတြ ရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့တခါ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အထူး ကုိယ္စားလွယ္ ပါေမာကၡ ပင္ညဲရုိးကလည္း ဒီလုိ ကိစၥရပ္ေတြကုိ ရပ္တန္းကေန ရပ္ဖုိ႔အတြက္၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ သူေတြကုိ လုံၿခံဳမႈ အကာအကြယ္ ေပးႏုိင္ဖုိ႔ အဲဒါေတြကုိ တင္ျပ ေတာင္းဆုိထားတာေတြ ရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ အာဏာပုိင္ေတြဘက္က မလုိက္နာတဲ့အျပင္ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ ျပဳမူ က်ဴးလြန္တာေတြကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ရွိေနရတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တုိ႔ ေနာက္ပုိင္းမွာ ဒီႏုိင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ အသိေပးတာ၊ ဟန္႔တားတာေလာက္နဲ႔ မကေတာ့ပဲနဲ႔ ထိေရာက္တဲ့ အေရးယူမႈ တစုံတရာ ျပဳလုပ္ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ က်ေနာ္တုိ႔က တုိက္တြန္း ေျပာဆုိသြားမွာ ျဖစ္တယ္ဆုိတာကုိ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။”

ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ကုိမင္းလြင္ဦးခင္ဗ်ာ။

XS
SM
MD
LG