သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဇင္ဘာေဘြမဲေပးပြဲ ၿပီးဆံုး၊ အၾကမ္းဖက္မႈတခ်ဳိ႕ ရွိခဲ့


ဇင္ဘာေဘြႏိုင္ငံမွာ လက္ရွိသမၼတ ေရာဘတ္ မူဂါဘီ (Robert Mugabe) ရဲ႕ ကံၾကမၼာကို အဆံုးအျဖတ္ေပးတဲ့ မဲေပးပြဲ ၿပီးဆံုးသြားပါၿပီ။ မဲဆႏၵေပးမႈေတြဟာ အမ်ားအားျဖင့္ ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္း ရွိခဲေပမယ့္ ေက်းလက္ေဒသက မဲဆႏၵရွင္ တခ်ိဳ႕က မဲရံုေတြကို ဖ်က္ဆီးခဲ့ၾကၿပီး ဒီအၾကမ္းဖက္မႈ ေတြေၾကာင့္ လူတဦး ေသဆံုးခဲ့ရတယ္လို႔ ဇင္ဘာေဘြႏိုင္ငံ ၿမိဳ႕ေတာ္ ဟာရဲရ္ (Harare) ကေန ဗီအိုေအ သတင္းေထာက္ ပီတာ ေသာ္နီကေရာ္ဖ္တ္ (Peta Thornycroft) နဲ႔ လန္ဒန္ျမိဳ႕က ဗီအိုေအ သတင္းေထာက္ တန္ဒိုင္း မာဖိုစာ (Tandai Maphosa) တို႔ သတင္း ေပးပို႔ထားတာကို ေဒၚညိဳညိဳလြင္က တင္ျပထားပါတယ္။

ဟာရဲရ္ၿမိဳ႕ေတာ္က မဲဆႏၵရွင္ေတြက စေနေန႔ မနက္ မဲရံုေတြ မဖြင့္မီ ေစာေစာပိုင္းကတည္းက မဲေပးဖို႔အတြက္ တန္းစီ ေစာင့္ဆိုင္းေနၾကပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ကာလတုန္းက တခ်ိဳ႕ မဲဆႏၵရွင္ေတြ မဲမေပးခဲ့ရတာကိုလည္း ျပန္ေျပာင္း သတိရေနၾကပါတယ္။

သမၼတ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြနဲ႔ ေဒသဆိုင္ရာ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေကာင္စီ အဖြဲ႔၀င္ေတြကို ေရြးခ်ယ္ဖို႔ အတြက္ ဒီတႀကိမ္ဟာ ပထမဆံုး မဲေပးၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အတိုက္အခံ ေခါင္းေဆာင္ေလာင္းေတြ ျဖစ္တဲ့ Movement for Democratic Change အဖြဲ႕က ေမာ္ဂန္ စာဗန္ဂရိုင္း (Morgan Tsvangirai ) နဲ႔ တသီးပုဂၢလ ယွဥ္ၿပိဳင္သူ ဆင္ဘာ မာကိုနီ (Simba Makoni) ဟာ ၁၉၈၀ ခုႏွစ္ကထဲက ၂၈ ႏွစ္ၾကာ တိုင္းျပည္အာဏာကို စြဲကိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ လက္ရွိ သမၼတ ေရာဘတ္ မူဂါဘီကို စိန္ေခၚ ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ဟာရယ္ရီၿမိဳ႕ ဆင္ေျခဖံုး ရပ္ကြက္တခုျဖစ္တဲ့ အမ္ဘာေရး (Mbare) မွာ ေနထိုင္တဲ့ မဲဆႏၵရွင္တဦးက ၿပီးခဲတဲ့တႀကိမ္ သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲ ကာလတုန္းက တေန႔လံုး ၾကာေအာင္ တန္းစီၿပီး မဲေပးခဲ့ရတဲ့ အေၾကာင္းကို ျပန္သတိ ရမိေၾကာင္းနဲ႔ ခုေတာ့ အဲဒီတုန္းကထက္ ပိုျပီး အဆင္ေျပ လြယ္ကူ လာတယ္လို႔ ေျပာဆိုပါတယ္။

“၂၀၀၂ ခုႏွစ္တုန္းက ဒီမွာ မဲရံုုတခုပဲ ရွိပါတယ္၊ မနက္ ၆ နာရီခြဲကေန ထၿပီး မဲေပးဖို႕ တန္းစီတာ ညေန ၄ နာရီက်မွ မဲေပးရတယ္။”

ဒီတႀကိမ္မွာေတာ့ မိနစ္ ၉၀ အတြင္း မဲေပးႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔လည္း သူက ဆက္ေျပာ ျပခဲ့ပါတယ္။

အမ္ဘာေရးက တခ်ိဳ႕ မဲဆႏၵရွင္ေတြက သူတို႔ရဲ႕ သားသမီးေတြ အနာဂတ္ ဘ၀ ေကာင္းမြန္ဖို႔နဲ႔ ဆင္းရဲမႈေတြကေန လြတ္ေျမာက္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္လာေအာင္ မဲေပးၾကတာလို႔ ေျပာဆိုၾကပါတယ္။ ဇင္ဘာေဘြ ႏိုင္ငံသားေတြဟာ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ ရာခိုင္ႏႈန္း ၁၀၀,၀၀၀ အထိ ျမင့္မားလာတဲ့ အေျခအေနေတြကို ခံစားေနၾကရပါတယ္။

“က်မတို႔ အေျပာင္းအလဲကို ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနၾကပါတယ္။ ဆရာေတြ မရွိဘူး။ မနက္စာအတြက္ အစားအစာေတြ မရွိဘူး။”

လြတ္လပ္တဲ့ ဇင္ဘာေဘြ ေရြးေကာက္ပြဲ ေထာက္ပံ့မႈ ကြန္ယက္အဖြဲ႔က မဲေပးမႈေတြ ေကာင္းေကာင္း မြန္မြန္ ရွိခဲတယ္လို႔ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ ေက်းလက္ ေဒသေတြမွာေတာ့ လူဦးေရရဲ႕ ၆၀ % ေလာက္သာ မဲေပးတာကို ေတြခဲ့ရတယ္လို႔ ေလ့လာ ေစာင့္ၾကည့္သူတခ်ိဳ႕က ေျပာပါတယ္။ စေနေန႔က ေရြးေကာက္ပြဲကို ေလ့လာ သံုးသပ္တဲ့အခါ ၁၅ % ေက်ာ္ ေလာက္ မဲေပးမႈ မရွိခဲဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

အတိုက္အခံေတြဖက္က သမၼတ ေရာဘတ္ မူဂါဘီ ဟာ အကြက္ဆင္မႈေတြ လုပ္လိမ့္မယ္လို႔ ေျပာဆိုခဲ့ေပမယ့္ သမၼတ ေရာဘတ္ မူဂါဘီ က သူရဲ႕ အသိစိတ္က ဒီလို လိမ္လည္တာေတြ လုပ္ဖို႔ အခြင့္မေပးပါဘူးလို႔ ျပန္လည္ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

ဇင္ဘာေဘြႏိုင္ငံရဲ႕ ဥပေဒအရ ႏိုင္ငံျပင္ပမွာ ေရာက္ရွိေနတဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြကို မဲေပးဖို႔ ခြင့္မျပဳပါဘူး။ ဒါေပမယ့္လည္း ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပတဲ့ေန႔မွာ တျခား တိုင္းျပည္မွာ ေရာက္ေနတဲ့ ဇင္ဘာေဘြ ႏို္င္ငံသားေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ ေသြးစည္း ညီညြတ္မႈကို ျပတဲ့အေနနဲ႔ မဲေပးမႈ ပံုသ႑န္ေတြ ဟန္ျပ ဖန္တီးခဲ့ၾကပါတယ္။ လန္ဒန္ျမိဳ႕က ဇင္ဘာေဘြ သံရံုးေရွ႕မွာ မဲရံု ပံုသ႑န္ ေဆာက္လုပ္ ထားၾကပါတယ္။

“အတိုက္အခံဖက္က အႏိုင္ရလိမ့္မယ္ဆိုတာ အားလံုးက သိပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ တရား၀င္မွာေတာ့ ေရာဘတ္ မူဂါဘီ အႏိုင္ရသြားမွာပါ။ မူဂါဘီ အေနနဲ႕ အကြက္ဆင္မႈေတြ လုပ္မွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္ေတာ့ စိုးရိမ္မိပါတယ္။ လိမ္လည္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ အႏိုင္ရေအာင္ သူတို႔ လုပ္ေပမယ့္ MDC ကေတာ့ အၿမဲ ႏိုင္ေနမယ္လို႔ က်ေနာ္ အတိအက် ယံုၾကည္ပါတယ္။”

စေနေန႔က က်င္းပခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲအတြင္း ဘူလာ၀ါရိုၿမိဳ႕က လက္ရွိ ပါတီရဲ႕ လြတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း တဦးရဲ႕ အိမ္မွာ ဗံုးေပါက္ကြဲခဲ့တာကလြဲလို႔ မဲဆႏၵေပးမႈေတြဟာ ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္း ရွိခဲတယ္လို႔ ရဲေတြက ေျပာဆိုပါတယ္။

XS
SM
MD
LG