သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

မုန္တိုင္းကာလ အက်ဥ္းသားမ်ားကို ပစ္သတ္မႈ စံုစမ္းရန္ ကုလ ကိုယ္စားလွယ္ ေတာင္းဆို


လြန္ခဲ့တဲ့လ နာဂစ္မုန္တိုင္းက်တဲ့ ကာလအတြင္း အက်ဥ္းသား ၃၆ ေယာက္ ကို ပစ္သတ္ခဲ့တယ္ ဆိုတဲ့ သတင္းေတြ စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ စစ္အစိုးရကို ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္က တိုက္တြန္းလုိက္ပါတယ္။ အေၾကာင္းစံုကို ဦးတင္ေမာင္သန္းက တင္ျပထားပါတယ္။

လံုျခံဳေရး တပ္ဖြဲ႔ေတြက အက်ဥ္းသားေတြကို အဲဒီလို ပစ္သတ္လိုက္တယ္ ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြအေပၚ စစ္အစိုးရက တံု႔ျပန္ေပးဖို႔ ကိုယ္စားလွယ္ အသစ္ မစၥတာ ေသာမတ္စ္ အိုေဟး ကင္တားနား (Tomas Ojea Quintana) က ေတာင္းဆိုလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံ အေျခစိုက္ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေရးအဖြဲ႕ (AAPPB) ရဲ႕အဆိုအရ၊ အဲဒီလို ပစ္ခတ္ သတ္ျဖတ္မႈဟာ ေလမုန္တိုင္း က်ၿပီး ေနာက္ေန႔ မနက္ခင္းမွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ႏွစ္ထပ္ အိပ္ေဆာင္တခုမွာ မုန္တိုင္းေၾကာင့္ အမိုးေတြ လန္၊ ေရေတြ ၀င္၊ အက်ဥ္းသားေတြလည္း မိုးေတြစိုရႊဲ ေနၾကေပမယ့္၊ မနက္ အိပ္ေဆာင္ကို ေထာင္အာဏာပိုင္ေတြက ဖြင့္မေပးခဲ့ၾကပါဘူး။ AAPPB က ကိုတိတ္ႏိုင္ က အခုလို ေျပာျပပါတယ္။

“အက်ဥ္းသားေတြက မိုးရြာထဲမွာ ဒီအတိုင္း ေနေနခဲ့ရတယ္။ ေနာက္ဆံုး မခံမရပ္ႏိုင္တဲ့အဆံုး အကူအညီ ေတာင္းတယ္။ ေတာင္းလို႔မရတဲ့အခါက်ေတာ့ ထြက္ေပါက္ရွာတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳး ျဖစ္လာတယ္။ တခ်ိဳ႕ ႏွစ္ႀကီးသမားေတြ ရွိတယ္။ အဲဒီလူေတြက တိုင္ေတြကို မီးရိႈ႕တဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးအထိ ျဖစ္သြားတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ သိရတယ္။ အဲဒီလို မီးေလာင္တဲ့အခါ တခ်ိဳ႕ အက်ဥ္းသားေတြက တံခါးေတြဖြင့္၊ တြန္းဖြင့္ၿပီးေတာ့ ေျပးမိေျပးရာ ေလွ်ာက္ေျပးေနတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးေတြ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီ္အခ်ိန္မွာ ေထာင္အာဏာပိုင္ေတြက ေထာင္တံခါးလည္း မဖြင့္ေပးဘူး။ အခန္းတံခါးလည္း မဖြင့္ေပးဘူး။ မဖြင့္ေပးတဲ့အျပင္ အဲဒီ ဘယ္ကို ေျပးလို႔ေျပးရမွန္းမသိတဲ့ အက်ဥ္းသားေတြကို တုတ္ေတြနဲ႔ ရိုက္တယ္။ ခါးပတ္ေတြနဲ႔ ရိုက္တဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးေတြ ျဖစ္တဲ့အေျခအေနမွာေတာ့ မနက္ ၉ နာရီ ၁၀ ေလာက္က်ေတာ့ ေသနတ္ေတြနဲ႔ ပစ္တယ္ဆိုတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးေတြ ျဖစ္လာတယ္။ ၃၆ ေယာက္ ေသတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ သတင္းရပါတယ္။”

ျမန္မာ အာဏာပိုင္ေတြကေတာ့ ေထာင္ လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြ ဒါမွမဟုတ္ စစ္တပ္က အဲဒီလို ပစ္ခတ္ခဲ့တာ မရွိဘူးလို႔ ျငင္းဆိုထားပါတယ္။ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ၾကီး ဦး၀ဏၰေမာင္လြင္ကေတာ့ အခုလို ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“မုန္တိုင္းက်ေနတဲ့ အေတာအတြင္း၊ အင္းစိန္ အက်ဥ္းေထာင္မွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး၊ အျဖစ္အပ်က္အတြင္း ဘယ္သူမွ မေသခဲ့သလို အနာတရလည္း မရခဲ့ၾကပါဘူး။ အက်ဥ္းေထာင္ လံုျခံဳေရးအဖြဲ႔၊ ရဲတပ္ဖြဲ႔နဲ႔ စစ္တပ္တို႔ဟာ ဘယ္အေျခအေနမွာမွ အက်ဥ္းသားေတြကို လက္နက္ အသံုးျပဳျခင္း မရွိခဲ့ပါဘူး။” - လို႔ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီးက ေျပာသြားခဲ့တာပါ။

ဒါေပမယ့္ အဲဒီလို ေထာင္ထဲမွာ ကစဥ္႔ကလ်ား ျဖစ္ခဲ့တာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး၊ ေထာင္ အာဏာပိုင္ေတြက စစ္ေၾကာေရး ၀င္ခဲ့ၿပီး အက်ဥ္းသားေပါင္း ၉၈ ေယာက္ကို တိုက္ပိတ္ခဲ့တယ္လို႔ ကိုတိတ္ႏုိင္က ဆိုပါတယ္။

“တိုက္ပိတ္တဲ့ထဲမွာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ၇ ေယာက္ပါတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီလို စစ္ေၾကာရင္းနဲ႔ ၄ ဦး ထပ္ၿပီး ေသဆံုးသြားတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ သိရတယ္။”

လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြက အဲဒီလို ရိုက္ႏွက္ ပစ္ခတ္တာကို စိတ္ထင္သလို သတ္ျဖတ္မႈလို႔ ေခၚခဲ့ၾကပါတယ္။ ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္ မစၥတာ ကင္တားနား က ဒီကိစၥ ရွင္းလင္းသြားေအာင္ စံုစမ္းစစ္ေဆးရာမွာ ျမန္မာစစ္အစိုးရ အေနနဲ႔ ပြင့္လင္း ျမင္သာတဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ လုပ္သင့္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

အက်ဥ္းသားေတြေထာင့္က ေျပာရင္၊ ပြင့္လင္းျမင္သာတဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈကို ဘယ္လို နားလည္ၾကပါသလဲလို႔ ကိုတိတ္ႏိုင္ကို ေမးၾကည့္တဲ့အခါ အခုလို ေျပာပါတယ္။

“အက်ဥ္းေထာင္ထဲက လူေတြ ေျပာျပခ်က္အရကေတာ့ အိုင္စီအာစီ ကို စံုစမ္းစစ္ေဆး ေစခ်င္တယ္။ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းေတြကို စံုစမ္းစစ္ေဆးေစခ်င္တယ္။ ဘယ္လို စစ္ေဆးရမလဲ ဆိုတဲ့ဥစၥာလည္း သူတို႔က ေျပာထားတာ ရွိပါတယ္။”

လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ (Human Rights Watch) က အာရွ တာ၀န္ခံ မစၥတာ ဘရတ္ အဒမ္ (Brad Adam) ကေတာ့ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ကို္ယ္စားလွယ္ အင္းစိန္ အက်ဥ္းေထာင္ကို သြားေရာက္ စစ္ေဆးစဥ္က အက်ဥ္းေထာင္ထဲမွာ စစ္အစိုးရက အသံဖမ္း စက္ေတြ တပ္ခဲ့တဲ့အျဖစ္ကို ျပန္ေျပာင္း ေျပာျပရင္း စစ္အစိုးရ လုပ္ေဆာင္သင့္တဲ့ အခ်က္ေတြကို အခုလို ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“အက်ဥ္းသားေတြကို လြတ္လပ္စြာ ေတြ႔ဆံုခြင့္ ေပးသင့္ပါတယ္။ ဒါမွ အက်ဥ္းသားေတြဟာ အာဏာပိုင္ေတြက သူတို႔ ေျပာတာကို ၾကားသြားမွ မစိုးရိမ္ဘဲ သူတို႔ သိသမွ် ေျပာႏိုင္ၾကမွာပါ။ တခါက ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္ ပင္ညဲရိုး အဲဒီလို ေတာင္းဆိုစဥ္က အစိုးရက ကတိေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူ အက်ဥ္းသားကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းတဲ့အခါ၊ စာပြဲေအာက္မွာ လွ်ိဳ႕၀ွက္ အသံဖမ္းစက္ တပ္ထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အစိုးရကို မယံုၾကည္ႏိုင္ေတာ့ တာေၾကာင့္ သူ တိုင္းျပည္က ခ်က္ခ်င္း ျပန္ထြက္လာခဲ့တာကို ခင္ဗ်ား မွတ္မိေကာင္း မွတ္မိမွာပါ။” - လို႔ သူက ေျပာသြားတာပါ။

တကယ္လို႔ အစိုးရက အဲဒီလို စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ မလုပ္ဘူး ဆိုရင္ေတာ့ ကုလသမဂၢ အထူး ကိုယ္စားလွယ္ဟာ ဒီကိစၥကို လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီကို ယူသြားျပီး၊ ျမန္မာႏို္င္ငံဆိုင္ရာ အထူး အစည္းအေ၀း တစ္ရပ္ကို ေတာင္းဆိုသင့္တယ္။ ၿပီးေတာ့ လံုျခံဳေရးေကာင္စီကိုလည္း တင္ျပ သင့္တယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရး အဖြဲ႔မွ အာရွတာ၀န္ခံ မစၥတာ ဘရတ္ အဒမ္က ေျပာသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG