သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဇင္ဘာေဘြေရြးေကာက္ပြဲ ေရႊ႕ဆုိင္းရန္ ကုလတုိက္တြန္း


လက္ရွိ အေျခအေနမွာ ေရြးေကာက္ပြဲကို ဆက္လုပ္သြားမယ္ဆိုရင္ ဘယ္လိုမွ တရား
၀င္မႈ မရွိႏိုင္ဘူးလို႔ဆိုရင္း ေသာၾကာေန႔မွာလုပ္ဖို႔ စီစဥ္ထားတဲ့ တေၾကာ့ျပန္ သမၼတ
ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို အခ်ိန္ေရႊ႕ဆိုင္းဖို႔ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ ဘန္ကီမြန္း
(Ban Ki-moon) က ဇင္ဘာေဘြအစိုးရကို ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။

မတ္လ ၂၉ ရက္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲေတြ စခဲ့တဲ့အခ်ိန္ကတည္းကစလို႔ ႏိုင္ငံအတြင္း
ဆက္တိုက္ျဖစ္ပြားလာခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႔ ၿခိမ္းေျခာက္ ေႏွာင့္ယွက္မႈေတြကို
အဆံုးသတ္ဖို႔ သမၼတ မူဂါဘီ (Mugabe) ကို ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္
ဘန္ကီမြန္းက ေတာင္းဆိုလိုက္တာပါ။

လက္ရွိအေျခအေနက လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပဖို႔ အေန
အထားမွာ မရွိတာေၾကာင့္ ေသာၾကာေန႔လုပ္ဖို႔ စီစဥ္ထားတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲကို ေရႊ႕ဆုိင္း
ဖို႔ သူက ေတာင္းဆိုလိုက္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို စီစဥ္ထားတဲ့အတိုင္း ဆက္သြားတာ
ဟာ တိုင္းျပည္ကို ပိုၿပီး ၿပိဳကြဲေအာင္လုပ္တာ ျဖစ္လိမ့္မယ္လို႔လည္း အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္
က ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။

“အၾကမ္းဖက္မႈေတြ လြန္ကဲေနသလို ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြကလည္း သိပ္မ်ားေနပါတယ္။
ဒီလိုအေျခအေနေတြေအာက္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပမယ္ဆိုရင္ တရားမ၀င္သလို
ႏိုင္ငံတကာက အသိအမွတ္ျပဳမွာ မဟုတ္ပါဘူး။”

လက္ရွိျဖစ္ပြားေနတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဇင္ဘာေဘြအစိုးရမွာ တာ၀န္
ရွိတဲ့အေၾကာင္း ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေ၀ဖန္တဲ့ လုံၿခံဳေရးေကာင္စီ ေၾကညာခ်က္တေစာင္
ထုတ္ျပန္ဖို႔ ေကာင္စီကလည္း သေဘာတူလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္တဲ့အေၾကာင္း ကုလ
သမဂၢဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး ဇာေမး ခါလီဇက္ (Zalmay Khalilzad)
ကလည္း ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တတဲ့ တေက်ာ့ျပန္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ မက်င္းပႏိုင္ဘဲ သမၼတ
မူဂါဘီ အစိုးရဟာ တရားမ၀င္ဘူးလို႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံကလည္း တနလၤာေန႔က ေျပာဆို
လိုက္ပါတယ္။ အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္ ေမာ္ဂန္ ခ်န္ဂ႐ိုင္း (Morgan Tsvangirai) ကို
သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ၿပိဳင္ပြဲကေန ႏုတ္ထြက္ဖို႔ အတင္းဖိအားေပးခံခဲ့ရတဲ့ အခ်ိန္ကစလို႔
ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအေနနဲ႔ ဇင္ဘာေဘြအစိုးရကို ဖိအားေပးဖို႔ အေမရိကန္
ႏိုင္ငံက တိုက္တြန္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

မစၥတာ ခ်န္ဂ႐ုိင္းအေနနဲ႔ ၿပိဳင္ပြဲကေန ႏုတ္ထြက္ဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့တာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အေမ
ရိကန္အေနနဲ႔ ဒီအေပၚမွာ အျပည့္အ၀ နားလည္တဲ့အေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခဲ့သလုိ
လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ မက်င္းပႏိုင္ေအာင္ အတိုက္အခံအဖြဲ႕ကို
အၾကမ္းဖက္ႏွိမ္ႏွင္းေနတဲ့ မူဂါဘီအစိုးရကို အရမ္းကို စိတ္ပ်က္မိတယ္လို႔လည္း အေမ
ရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ဆိုပါတယ္။

သမၼတ မူဂါဘီဟာ ဇင္ဘာေဘြႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ ဆႏၵကို ဆန္႔က်င္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတယ္
ဆိုတာ လံုး၀ ရွင္းေနတာျဖစ္သလို အၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျပင္းျပင္းထန္ထန္
ေ၀ဖန္တဲ့အေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္တခုမွာ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ကြန္ဒိုလီ
ဇာ ႐ိုက္စ္(Condoleezza Rice) က ေျပာဆိုထားပါတယ္။

လူထုကိုကာကြယ္ဖို႔ဆိုတဲ့ အစိုးရတခု အေျခခံလိုက္နာရမယ့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းကို
သမၼတ မူဂါဘီနဲ႔ သူ႔အစိုးရက လုိက္နာဖို႔ ပ်က္ကြက္ေနတယ္လို႔လည္း ႏိုင္ငံျခားေရး
၀န္ႀကီး ႐ိုက္စ္က ဆိုပါတယ္။ ဒီအတြက္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းကို ေျဖရွင္းဖို႔
လိုတယ္လို႔လည္း သူက ေျပာဆိုခဲ့ပါေသးတယ္။

မစၥတာ မူဂါဘီ အစိုးရဟာ တရား၀င္မႈ မရွိဘူးလို႔ အခုလို ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ႐ိုက္စ္ရဲ႕
ေျပာဆိုခ်က္က လက္ရွိအေျခအေနကို လံုး၀ ထင္ဟပ္ေနတာျဖစ္တယ္လို႔ ႏိုင္ငံျခားေရး
ဌာန လက္ေထာက္ေျပာခြင့္ရ တြမ္ေကစီ (Tom Casey) က သတင္းေထာက္ေတြနဲ႔
ေတြ႕ဆံုခ်ိန္မွာ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

“ဒီအစိုးရဟာ သူ႔ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ အျမင္မွာလည္း တရားမ၀င္သလို အေမရိကန္
ျပည္ေထာင္စုေရာ၊ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ အျမင္မွာေရာ တရားမ၀င္ပါဘူး။
လြတ္လပ္မႈလည္းမရွိ၊ တရားမွ်တမႈလည္း ရွိတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲပဲ ျဖစ္မွာပါ။ ဇင္ဘာေဘြ
အစိုးရအေနနဲ႔ ခုလိုလုပ္ေဆာင္လို႔ ဘယ္လို အေရးယူတံု႔ျပန္ခံရမလဲ ဆိုတာက ႏိုင္ငံ
တကာရဲ႕ ေၾကညာခ်က္ေတြ၊ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီရဲ႕ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈေတြနဲ႔ တျခား
ေဒသတြင္းေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးတာေတြအေပၚမွာ မူတည္ပါလိမ့္မယ္။”

ၿဗိတိန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဂၚဒြန္ ဘေရာင္း (Gordon Brown) ကလည္း သမၼတ မူဂါဘီ အစိုးရ
ကို ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ လံုး၀ အသိအမွတ္မျပဳဘူးလို႔ ပါလီမန္မွာ ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။
ႏိုင္ငံတကာမိသားစုနဲ႔အတူ လက္တြဲၿပီး ဇင္ဘာေဘြကို ဖိအားတိုးေပးသြားေရး
ေဆာင္ရြက္သြားမယ္လို႔လည္း သူက ဆိုပါတယ္။

ေသာၾကာေန႔ျပဳလုပ္မယ့္ တေက်ာ့ျပန္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲေတြ မတိုင္ခင္ အၾကမ္း
ဖက္ ဖိႏွိပ္မႈေတြ တုိးလာေနတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကမၻာ့ေခါင္းေဆာင္ေတြက ဇင္ဘာေဘြ
အစိုးရကို အခုလုိ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေ၀ဖန္ေနၾကတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းအေနနဲ႔ မစၥတာ မူဂါဘီ အစိုးရကို တညီတၫႊတ္တည္း
၀ိုင္း၀န္းဖိအားေပးၿပီး အေရးယူသြားၾကရမယ့္ အေၾကာင္းလည္း ပါလီမန္မွာ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္
ေဂၚဒြန္ ဘေရာင္းက ေျပာဆိုသြားခဲ့ပါတယ္။

“အသိအမွတ္ျပဳမႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ျပတ္ျပတ္သားသား ေျပာဆို
ခဲ့ၿပီးတဲ့အတိုင္း ဒီအစိုးရကို တရား၀င္အစိုးရလို႔ လံုး၀ အသိအမွတ္မျပဳႏိုင္ပါဘူး။
ဒီအခ်က္ကို လြန္ခဲ့တဲ့သီတင္းပတ္ေတြ၊ လေတြအတြင္း ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေျပာဆိုခဲ့ၿပီး
ပါၿပီ။”

ႏိုင္ငံတကာအေနနဲ႔ ဇင္ဘာေဘြကို အစိုးရတရပ္အေနနဲ႔ အသိအမွတ္ျပဳမႈကေန
႐ုပ္သိမ္းဖို႔ ၿဗိတိသွ်အတိုက္အခံ ကြန္ဇာေဗးတစ္ပါတီေခါင္းေဆာင္ ေဒဗစ္ ကမာရြန္း
(David Cameron) ရဲ႕ အႀကံျပဳေျပာဆိုခ်က္ကို ျပန္လည္တံု႔ျပန္ေျပာဆိုရင္း လက္ရွိ
ဇင္ဘာေဘြအစိုးရကို ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ လံုး၀ အသိအမွတ္မျပဳဘူးလုိ႔ ၿဗိတိန္
၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဂၚဒြန္ ဘေရာင္းက ေျပာဆိုခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG