သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ထိုင္းႏိုင္ငံရွိ မံု ဒုကၡသည္မ်ား အေရး လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔မ်ား စိုးရိမ္


အရင္လက ထိုင္းႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းတခုက လြတ္ေျမာက္ခဲ့တဲ့ မံု လူမ်ိဳးေတြကို ၿခိမ္းေျခာက္ၿပီး အိမ္နီးခ်င္း ေလာႏိုင္ငံကို အတင္းအၾကပ္ ျပန္ပို႔ခဲ့တယ္လို႔ Human Rights Watch လို႔ေခၚတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကပ္ေရးအဖြဲ႔က စြပ္စြဲခဲ့ေၾကာင္း ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ကေန ဗြီအုိေအသတင္းေထာက္ ရြန္ေကာ္ဘန္ (Ron Corben) သတင္းေပးပို႔ထားတာကို ေနာ္ရိႈးက တင္ျပထားပါတယ္။

Human Rights Watch လို္႔ ေခၚတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကပ္ေရးအဖြဲ႔က ထုိင္းႏုိင္ငံ ေျမာက္ပိုင္း ပက္ခ်ာဘန္ (Petchabun) ျပည္နယ္မွာရွိတဲ့ ေဟြးေကာင္း စခန္းကေန ထြက္ခြာသြားတဲ့ မုံ လူမ်ဳိးဒုကၡသည္ ၁,၃၀၀ ဦးဟာ ထႁကြ ဆႏၵျပႏိုင္ဖြယ္ ရွိတယ္လို႔ စိုးရိမ္းမကင္း ျဖစ္ေနတယ္လို ့စေနေန ့ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။

တနွစ္ၾကာ အဖမ္းအဆီး ခံခဲ့ရတဲ့ အေတြ႔အႀကံဳကို မီးေမာင္း ထုိးျပတဲ့အေနနဲ႔ မုံ လူမ်ဳိးဒုကၡသည္ အေယာက္ ၅,၀၀၀ ပတ္၀န္းက်င္ေလာက္ဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ဇြန္လ ၂၀ ရက္ေန႔က ဒုကၡသည္ စခန္းကေန ထြက္ခြာခဲ့ၿပီး ကီလို ၃၅၀ ကြားေ၀းတဲ့ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ေတာ္သို ့ခ်ီတက္ခဲ့ၾကပါတယ္။

နယ္စည္းမျခားဆရာ၀န္မ်ား အဖြဲ႔ရဲ႕ အဆိုအရ ထိုင္းစစ္သားမ်ားက ဆႏၵျပသူ ၈၀၀ ေက်ာ္ကို ေလာႏိုင္ငံသုိ႔ ျပန္ပို႔ခဲ့ဲၿပီး ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာကို ဒုကၡသည္စခန္းကို ျပန္ပို႔ခဲ့ပါတယ္။ ၁,၃၀၀ ေလာက္ကေတာ့ ေပ်ာက္ေနတုန္းပါပဲ။

ထုိင္းအာဏာပိုင္ေတြဟာ မုံ လူမ်ဳိးေတြ ထုိင္းႏိုင္ငံမွာ ဒုကၡသည္အျဖစ္ ေနထုိင္ဖုိ႔ သို႔မဟုတ္ အဲဒီကေနတဆင့္ တတိယ ႏိုင္ငံကို သြားဖုိ ့အစီအစဥ္ေတြကို စြန္႔လြတ္ေစခ်င္လာေအာင္ မေသခ်ာမေရရာမႈေတြ အေၾကာက္တရားေတြ ထိုးသြင္းေနတယ္လို႔ လူအခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကပ္ေရးအဖြဲ႔က စြပ္စြဲထားပါတယ္။

ဒီဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ သြားလာခြင့္ရထားတဲ့ လူအခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကပ္ေရးအဖြဲ႔နဲ႔ နယ္စည္းမျခားဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႔က ထိုင္းအာဏာပိုင္ေတြကို ၿခိမ္းေျခာက္တာေတြ၊ အတင္းအဓမၼ ျပန္ခိုင္းတာေတြကုိ ရပ္ဖို ့ေဆာ္ဩထားပါတယ္။

ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီးရုံးက မုံ လူမ်ဳိးဒုကၡသည္ေတြဟာ ေလာႏိုင္ငံကို ျပန္ရင္ ညႇင္းပမ္း ႏိွပ္စက္မွာကို စိုးရိမ္ရတယ္လို႔ ထုိင္းအစိုးရဆီ စာေရးအေၾကာင္းၾကား ထားပါတယ္။ ထိုင္းစစ္တပ္ဘက္ကေတာ့ ခုလို ျပန္သြားၾကသူေတြဟာ သူတို႔စိတ္နဲ႔ သူတို႔ ျပန္သြားၾကတာလို႔ ဆိုပါတယ္။ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီးရုံးရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဂ်ဲနီဖာ ပဂိုနစ္ (Jennifer Pagonis) က ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္ပို႔တဲ့ ကိစၥ အဆင့္ဆင့္မွာ ပိုၿပီး ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ရွိဖို႔ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

"ဒီ ဒုကၡေတြျပန္ပို႔တဲ့ေနရာမွာ ပြင့္လင္းမႈနဲ႔ ႏွစ္ဖက္ၾကား ဘက္မလိုက္ဘဲ ေစာင့္ၾကည့္ေပးတဲ့ အဖဲြ ့သပ္သပ္မရွိတဲ့အတြက္ ဒီကိစၥဟာ သူ႔သေဘာနဲ႔ သူ ျပန္ၾကတယ္ဆိုတာ အတည္ျပဳဖို႔ မျဖစ္နိုင္ပါဘူး။"

ဒါေပမယ့္ ထုိင္းႏိုင္ငံ နိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးေဟာင္းျဖစ္သူ ႏြန္ပဒြန္ ပထမ (Noppadom Pattama) က ထိုင္းအစိုးရဟာ ေလာႏိုင္ငံက မုံလူမ်ဳိးေတြကုိ စိစစ္တဲ့ေနရာမွာ သူတို႔ရဲ႕ လုပ္ထံုးလုပ္စဥ္အတိုင္း ကိုင္တြယ္ခဲ့တာ ျဖစ္တယ္လို႔ အခုလို ေျပာခဲ့ပါတယ္။

"မုံလူမ်ဳိးေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ က်ေနာ္တို႔ဟာ ဘယ္နည္းနဲ႔မွ အဓမၼ ျပန္ပို႔တာေတြ လုပ္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီ ဒုကၡေတြကို စိစစ္တဲ့ေနရာမွာလည္း သူတို႔ဟာ တကယ္ ဒုကၡသည္ စစ္စစ္လား၊ စီးပြားေရး အၾကပ္အတည္းေၾကာင့္လား စသျဖင့္ တကယ္ပဲ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားတဲ့အေနနဲ ့ေလးေလးနက္နက္ စဥ္းစားေပးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။"

ၿပီးခဲ့တဲ့လေတြအတြင္း ထိုင္းအာဏာပိုင္ေတြက ၿခိမ္းေျခာက္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ မုံလူမ်ဳိး ဒုကၡသည္ေတြက ဆႏၵျပခဲ့ၿပီးေနာက္ ဒုကၡသည္စခန္းတြင္း တင္းမာမႈေတြ ပိုျဖစ္လာခဲ့ရပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမလတုန္းကလည္း ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာမဟာမင္းႀကီးရုံးကေနၿပီး ဒုကၡသည္ေတြ လံုၿခံဳေရးအတြက္ ၀င္ေရာက္ ေျဖရွင္းေပးဖုိ႔ တပတ္ေက်ာ္ၾကာ ေတာင္းဆိုဆႏၵျပခဲ့ၿပီးေနာက္ ဒုကၡသည္စခန္းရဲ႕ ၆၀ % ေလာက္ မီးေလာင္ပ်က္စီးခဲ့ရပါတယ္။

၁၉၆၀၊ ၁၉၇၀ ႏွစ္ေတြအတြင္း ဗီယက္နန္ စစ္ပြဲကာလက မုံ လူမ်ဳိးေတြက အေမရိကန္တပ္ဖြဲ ေတြနဲ ့လက္တြဲၿပီး တိုက္ခိုက္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၁၉၇၅ စစ္အၿပီးမွာေတာ့ မုံ လူမ်ဳိး ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ထုိုင္းဘက္ကို ေျပးသူ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာနဲ႔ အတူ ေတာထဲ ထြက္ေျပးခဲ့ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာကလည္း အေမရိကန္၊ ၾသစေၾတးလ်၊ ျပင္သစ္၊ ကေနဒါ ဘက္ကိုလည္း သြားေရာက္ မွီခိုခဲ့ၾကပါတယ္။ ထုိင္းနဲ႔ ေလာႏိုင္ငံ အစိုးရဘက္ကေတာ့ မုံ လူမ်ဳိးေတြဟာ စီးပြားေရး ဒုကၡသည္ေတြ ျဖစ္ၿပီး ခုလို ဒုကၡသည္အျဖစ္ အသိအမွတ္ ျပဳခံရဖို႔ ထိုင္းပိုင္နက္ေျမကို အသံုးခ်သူေတြျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG