သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေဒသတြင္း ကပ္ေဘးကယ္ဆယ္ေရးဆိုင္ရာ စစ္ဖက္-အရပ္ဖက္ ပူးတဲြေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ရန္ ေအအာရ္အက္ဖ္တြင္ ေဆြးေႏြးမည္


ေအအာရ္အက္ဖ္ေခၚ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသ လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ အစည္းအေ၀းကို အခု
လာမယ့္ ဇူလိုင္ ၂၄ ရက္ေန႕ က်င္းပမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအစည္းအေ၀းမွာ အာဆီယံႏိုင္ငံ
ေတြနဲ႔ အျခားအင္အားႀကီးႏိုင္ငံေတြ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ ေဒသတြင္း ကပ္ေဘးအႏၱရာယ္
က်ေရာက္မႈရိွလာရင္ ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းေတြ ေပါင္းၿပီးလုပ္ႏိုင္ဖို႕ စစ္ဖက္-
အရပ္ဖက္ ႏွစ္ဖက္ပါ၀င္တဲ့ ေလ့က်င့္မႈတရပ္ကို ျပဳလုပ္ေရး အဆိုျပဳခ်က္ရိွေနတယ္လို႕
သိရပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းနဲ႕ပတ္သက္လို႕ အျပည့္အစုံကို ကိုသားၫြန္႔ဦးက တင္ျပ
ေပးထားပါတယ္။

အခုလို အာဆီယံႏိုင္ငံေတြနဲ႕ အျခားအင္အားႀကီးႏိုင္ငံေတြတဲြၿပီး စစ္ဖက္-အရပ္ဖက္
ကပ္ေဘးကယ္ဆယ္မႈဆိုင္ရာ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ဖို႕ ေဆြးေႏြးေနၾကတယ္၊ ေအအာရ္
အက္ဖ္ရဲ႕ အဖဲြ႕၀င္ ၂၇ ႏိုင္ငံအေနနဲ႕ လာမယ့္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္အေစာပိုင္းမွာ သေဘာတူ
လက္ခံၾကဖြယ္ရိွတယ္လို႕ မေန႕ကထုတ္တဲ့ ထိုင္းႏိုင္ငံ ဘန္ေကာက္ပို႔စ္ သတင္းစာႀကီး
က ေရးသားထားပါတယ္။ အဲဒီမွာပဲ အေမရိကန္အစိုးရရဲ႕ အာဆီယံေဒသ အထူး
ကိုယ္စားလွယ္ စေကာ့ မာဆီရယ္လ္ (Scot Marciel) ရဲ႕ ေျပာဆိုခ်က္ကို ကိုးကားၿပီး
ေတာ့ အခုလာမယ့္ ဇူလိုင္ ၂၄ ေအအာရ္အက္ဖ္ အစည္းအေ၀းမွာ ဒီကိစၥကို ေဆြးေႏြး
ဖြယ္ရိွတယ္လို႕ ဆိုထားပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဆိုင္ကလံုးကပ္ေဘးေၾကာင့္ ေဒသတြင္း အခုလို ကယ္ေဘးဆိုး
ေတြ က်ေရာက္လာရင္ ဘယ္လို ေဒသတြင္းမွာ၊ ဒါမွမဟုတ္ ႏိုင္ငံတကာအေနနဲ႕ အျမန္
ဆံုး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၾကမလဲဆိုတာဟာ ေမးခြန္းျဖစ္လာပါတယ္။ ဒီအေပၚမွာပဲ
အခုလိုစဥ္းစားခ်က္ေတြ ေပၚလာတယ္လို႕ ယူဆရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခု ေလ့က်င့္ခန္း
သေဘာက အရပ္ဖက္ကယ္ဆယ္ေရးတင္မဟုတ္ဘဲ စစ္အင္အားေတြကိုပါ အသံုးခ်
မယ့္သေဘာျဖစ္တာေၾကာင့္ ေအအာရ္အက္ဖ္ အပါအ၀င္ျဖစ္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံလို အျခား
အာဆီယံႏိုင္ငံေတြဘက္က တကယ္တမ္း အင္အားႀကီးႏိုင္ငံေတြက စစ္ေရးပါ၀င္လာမႈ
ကို လက္ခံႏိုင္ဖြယ္ရိွပါရဲ႕လား။ ေဂ်ာ့ခ်္ေတာင္းတကၠသိုလ္ လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာပညာရပ္
ေလ့လာသူ ကိုမင္းေဇာ္ဦးကေတာ့ အာဆီယံႏိုင္ငံအခ်ဳိ႕က အင္အားႀကီးႏိုင္ငံေတြနဲ႕
စစ္ေရးပူးတဲြေဆာင္ရြက္ဖို႕ သတိထားၾကႏိုင္တယ္လို႕ ယူဆပါတယ္။

“အာရွႏုိင္ငံ၊ အထူးသျဖင့္ အာဆီယံႏုိင္ငံေတြအတြင္းမွာေတာ့ အဲဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး
သေဘာထားကြဲလြဲမႈတခ်ဳိ႕ ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ ထုိင္းႏုိင္ငံနဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္ႏုိင္ငံက ေနတုိးမဟုတ္
တဲ့ အေမရိကန္ရဲ႕ မဟာမိတ္ႏုိင္ငံထဲမွာပါတယ္။ စင္ကာပူႏုိင္ငံဆုိရင္လည္း ေဒသတြင္း
မွာ အေမရိကန္ရဲ႕ စစ္လက္နက္ပစၥည္း အမ်ားဆုံးကို တပ္ဆင္ထားတဲ့ႏုိင္ငံျဖစ္တယ္။
အဲဒါေၾကာင့္ အေမရိကန္နဲ႔ စင္ကာပူၾကား၊ ထုိင္းနဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္တုိ႔ၾကားမွာ စစ္ေရးအရ
ပူးတြဲေဆာင္ရြက္မႈေတြက ဟုိးအရင္ကတည္းက ရွိတယ္။

“ဒါေပမယ့္ တျခားႏုိင္ငံေတြအေနနဲ႔ဆုိရင္ ဒီလုိကိစၥမ်ဳိးကို သိပ္သတိထားတယ္။ ဥပမာ
ဆူနာမီျဖစ္တဲ့ကိစၥတုန္းက အင္ဒုိနီးရွားမွာ အေမရိကန္က ၀င္ၿပီးကူညီမယ့္ကိစၥကို သူတို႔
အမ်ားႀကီး အေသးစိတ္ေဆြးေႏြးတာေတြ လုပ္ခဲ့ရတယ္။ ေလယာဥ္တင္သေဘၤာႀကီးကုိ
ဘယ္လုိေပးကပ္မလဲ၊ ေလယာဥ္တင္သေဘၤာ ေပးကပ္တဲ့အတြက္ အေမရိကန္
ေလယာဥ္ေတြက ပုိင္းေလာ့တေယာက္က ႏွစ္ပတ္အနည္းဆုံး မျဖစ္မေန ပ်ံရတာရွိ
တယ္။ အဲေတာ့ အင္ဒုိနီးရွားႏုိင္ငံ ေလပိုင္နက္အတြင္းမွာ ေလယာဥ္ပ်ံေတြ
ဘယ္ေလာက္ေပးပ်ံမလဲ။ ဒါမ်ဳိး အေသးစိတ္ေတြကအစ ေဆြးေႏြးရတာရွိတယ္။

“အဲဒီလုိ အေသးစိတ္ကိစၥေတြ ေဆြးေႏြးတဲ့အဆင့္မေရာက္ဘဲ မူအရ အကုန္လုံးက
ျဗဳန္းစားႀကီးလက္ခံဖုိ႔ဆုိတာေတာ့ မလြယ္ေသးဘူးလို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။”

ၿပီးခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဆုိင္ကလုံးမုန္တုိင္း တုိက္တုန္းကလည္း အေမရိကန္နဲ႔ ျပင္သစ္
က စစ္သေဘၤာေတြနဲ႔ ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းေတြလုပ္ဖို႔ ခြင့္ေတာင္းခဲ့တာကို ျမန္မာ
အာဏာပုိင္ေတြဘက္က ပယ္ခ်ခဲ့ပါတယ္။ အခုအေျခအေနလုိမ်ဳိး အင္အားႀကီးႏုိင္ငံ
ေတြရဲ႕ စစ္တပ္ပါ ပါတဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ဳိးေတြ လုပ္မယ့္အေပၚမွာ ျမန္မာဘက္က စိုးရိမ္
ခ်က္ေတြ ရွိမလာႏုိင္ဘူးလား။

“ဒီလို ျဖစ္စဥ္တခုကို ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္လုိက္႐ုံနဲ႔ ႏုိင္ငံတခုမွာ ဒီလုိျဖစ္လာခဲ့လို႔ရွိရင္
ဒီႏုိင္ငံေတြက ၀င္ကူညီလုိ႔ရတယ္၊ ၀င္စြက္ဖက္လုိ႔ရတယ္ဆုိတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ကို
လက္မွတ္ထိုးတာမဟုတ္ပါဘူး။ အဲေတာ့ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ အေနအထားမွာလည္း ဒီလိုမ်ဳိး
တုိင္းျပည္မွာ ကပ္ေဘးဒုကၡျဖစ္လာရင္ က်ေနာ္တုိ႔တုိင္းျပည္က ခြင့္ျပဳခ်က္မရဘဲ
တျခားတုိင္းျပည္က ၀င္လုိ႔မရဘူးဆုိတဲ့ အေျခခံအခ်က္ ရွိေနသေရြ႕ကေတာ့ ျမန္မာျပည္
လက္ရွိအစိုးရအတြက္ ဒါေတြကို စိုးရိမ္စရာမလုိဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။”

အခုလုိမ်ဳိးစဥ္းစားခ်က္ စစ္ေရးအရပါ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ဳိးေတြ အရင္ကေရာ
ေအအာရ္အက္ဖ္အတြင္းမွာ ရွိခဲ့ဖူးပါသလား။

“ထိေရာက္တဲ့အဆင့္ေလာက္အထိ မရွိခဲ့ဖူးဘူး။ အာဆီယံတခုလုံးအေနနဲ႔လည္း မရွိခဲ့
ဘူး။ ရွိခဲ့တယ္ဆုိတဲ့ဟာေတြကလည္း အာဆီယံႏုိင္ငံထဲမွာရွိေနတဲ့ ေနတုိးမဟုတ္တဲ့
အေမရိကန္ရဲ႕ မဟာမိတ္ႏုိင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ ဖိလစ္ပုိင္တုိ႔၊ ထုိင္းတို႔၊ အေမရိကန္နဲ႔ စစ္ေရး
အရ အစဥ္အဆက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ စင္ကာပူလုိႏုိင္ငံမ်ဳိးေတြေလာက္ပဲ ရွိပါ
တယ္။ တျခားႏုိင္ငံေတြက ဒီေလာက္အထိ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ မရွိၾကပါဘူး။”
ကိုမင္းေဇာ္ဦး ေျပာျပသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေအအာရ္အက္ဖ္ဟာ အာရွ-ပစိဖိတ္ေဒသ အထူးသျဖင့္ အာဆီယံေဒသတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္း
ေရးနဲ႕ လံုၿခံဳေရးအတြက္ အျပန္အလွန္ေဆြးေႏြးေရး ဦးတည္ဖဲြ႕စည္းထားတဲ့ လံုၿခံဳေရး
ဆိုင္ရာ ေဒသအဖဲြ႕အစည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဖဲြ႕အတြင္း အာရွႏုိင္ငံေတြအျပင္ အျခား
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႕ ဥေရာပႏိုင္ငံေတြကိုပါ ထည့္သြင္းထားတာပါ။ အခုလာမယ့္
ေအအာရ္အက္ဖ္ အစည္းအေ၀းကိုေတာ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ႏိုင္ငံျခားေရး
၀န္ႀကီး ကြန္ဒိုလီဇာ႐ိုက္စ္ (Condoleezza Rice) လည္း တက္ေရာက္မယ္လို႕ ႏိုင္ငံျခား
ေရးဌာနက ဒီကေန႔ပဲ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG