သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအခ်ဳိ႕ လြတ္ေျမာက္မႈ ကုလ လူ႕အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္ ႀကိဳဆို


ျမန္မာႏိုင္ငံက ထင္ရွားတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား
တဦးျဖစ္တဲ့ ဦး၀င္းတင္နဲ႕ အျခားႏိုင္ငံေရး
အက်ဥ္းသားအခ်ဳိ႕ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္လာတဲ့
အေပၚ ႀကိဳဆိုေၾကာင္းနဲ႕ အလားတူဆံုးျဖတ္ခ်က္
မ်ဳိးေတြ အစိုးရက ခ်မွတ္ေစခ်င္တယ္လို႕ ျမန္မာ
ႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႕အခြင့္အေရး
ကိုယ္စားလွယ္ ေသာမတ္စ္ အိုေဟး ကင္တားနား
(Tomas Ojea Quintana) က ေျပာလိုက္ပါတယ္။
မစၥတာကင္တားနားကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းၿပီး
ကိုသားၫြန္႕ဦးက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

မစၥတာကင္တားနားဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္လကပဲ
ျမန္မာႏိုင္ငံကို သြားေရာက္ၿပီးေတာ့ ဦး၀င္းတင္
အပါအ၀င္ နိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအခ်ဳိ႕ကို ေတြ႕ဆံုခြင့္ရခဲ့သူပါ။ အခုလို ႏိုင္ငံေရး
အက်ဥ္းသားအခ်ဳိ႕လႊတ္ဖို႕ စစ္အစိုးရရဲ႕ လုပ္ရပ္အေပၚ ႀကိဳဆိုတယ္လို႕ မစၥတာ
ကင္တားနားက ေျပာပါတယ္။

"ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကို လႊတ္ဖို႕ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ႀကိဳဆိုပါတယ္။
က်ေနာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို သြားေရာက္စဥ္တုန္းက ေထာင္ထဲမွာ ဦး၀င္းတင္နဲ႕ ေတြ႕ခဲ့ရပါ
တယ္။ အခုလို သူ႕ကိုလႊတ္ေပးလိုက္တာကို ႀကိဳဆိုပါတယ္။ အျခား သာမန္အက်ဥ္းသား
ေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားလည္း လြတ္တယ္လို႕ သိရပါတယ္။ ဒါလည္း အေရးႀကီးပါတယ္။
ဒီလို ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ဳိးေတြအတြက္ ျမန္မာအစိုးရကို က်ေနာ္ အားေပးေနပါတယ္။"

မစၥတာကင္တားနားဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံကိုေရာက္စဥ္ စစ္အစိုးရရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးလမ္းျပေျမပံု
ကို ရည္ၫႊန္းေျပာဆိုခဲ့တာေၾကာင့္ အတိုက္အခံအခ်ဳိ႕ရဲ႕ ေ၀ဖန္တာကို ခံခဲ့ရပါတယ္။
အခုလည္း လာမယ့္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ စစ္အစိုးရ ေရြးေကာက္ပဲြမတိုင္ခင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ
လူ႕အခြင့္အေရးအေျခအေန တိုးတက္လာေအာင္လုပ္ဖို႕ စစ္အစိုးရကို အႀကံျပဳခဲ့တယ္
လို႕ ေျပာပါတယ္။

"ေနာက္လာမယ့္ တႏွစ္ခဲြအတြင္းမွာ လူ႕အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ တိုးတက္လာေစဖို႕
ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ဳိး ခ်မွတ္လုပ္ေဆာင္ဖို႕ ျမန္မာအစိုးရကို က်ေနာ္ ၿပီးခဲ့တဲ့ခရီးစဥ္အတြင္း
က အႀကံျပဳခဲ့ပါတယ္။ ဒီအထဲမွာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ လႊတ္ေပးဖို႕ဆိုတာလည္း
ပါ၀င္ပါတယ္။"

အခုလြတ္တဲ့အထဲမွာ ဦး၀င္းတင္နဲ႕ ၁၉၉၀ ျပည့္ ေရြးေကာက္ခံကိုယ္စားလွယ္အခ်ဳိ႕
ပါ၀င္တယ္ဆိုေပမယ့္ ႏိုင္ငံတကာက ေတာင္းဆိုေနတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္
လြတ္ေျမာက္ေရး၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအားလံုး လြတ္ေျမာက္ေရးသေဘာေတာ့
ျဖစ္မလာေသးဘူးလို႕ ဆိုရမွာပါ။ ဒါေပမယ့္ မစၥတာကင္တားနားကေတာ့ အခုလိုအေျခ
အေနကို ကနဦးပထမအဆင့္လို႕ ယူဆခဲ့ပါတယ္။

"ဦး၀င္းတင္ဆိုတာဟာ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ရဲ႕ အထင္ကရ ပုဂၢိဳလ္တဦးပါ။
ဒီအခ်က္က အလြန္အေရးပါတယ္လို႕ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ ဒါဟာ ပထမဆံုးအဆင့္
ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲမွာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား အေတာ္မ်ားမ်ား ရိွေန
ပါေသးတယ္။ အစိုးရအေနနဲ႕ ဒီလူေတြကိုလည္း ဆက္ၿပီးလႊတ္ေပးသင့္တယ္လို႕ က်ေနာ္
ယူဆပါတယ္။"

ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအခ်ဳိ႕ အခုလႊတ္တယ္လို႕ဆိုေပမယ့္ ဒီရက္ပိုင္းအတြင္းမွာပဲ ၿပီးခဲ့တဲ့
တႏွစ္၀န္းက်င္က ဖမ္းဆီးထားသူေတြကို ႐ံုးထုတ္တရားစဲြတာ၊ ေနာက္ထပ္ဖမ္းဆီးမႈ
ေတြ ရိွေနတာေၾကာင့္ အခုအေျခအေနမွာ လူ႕အခြင့္အေရးအေျခအေန တိုးတက္လာ
တယ္လို႕ ေျပာဖုိ႔ေတာ့ ခက္ပါတယ္။ မစၥတာကင္တားနားကလည္း ဒါကို သေဘာတူပါ
တယ္။ ဥပမာ တရားဥပေဒအရ အခြင့္အလမ္းေတြ ကင္းမဲ့ေနတာေတြအေပၚ သူ႕အေနနဲ႕
စိုးရိမ္မိတယ္လို႕ ေျပာပါတယ္။

"ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားသူေတြ ေနာက္ထပ္ဖမ္းဆီးတာေတြ၊ ဖမ္းဆီးထားသူ
ေတြကို တရားစဲြဆိုတာေတြ တရား႐ံုးမွာ သူတို႕ရဲ႕အေျခအေန ဘယ္လိုျဖစ္ေနတာေတြ
စသျဖင့္ ေန႕စဥ္အေျခအေနေတြကို က်ေနာ္ သိရိွထားပါတယ္။ က်ေနာ့္စိုးရိမ္ခ်က္က
ေတာ့ သူတို႕အတြက္ တရားခြင္မွာ တရားဥပေဒဆိုင္ရာ အခြင့္အလမ္း အာမခံခ်က္ေတြ
မရိွတာပါပဲ။ ဒါကို အစိုးရနဲ႕ ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။"

မစၥတာကင္တားနားဟာ ေနာက္ႏွစ္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ မတ္လ ႏွစ္စဥ္လုပ္ေနၾက လူ႕အခြင့္
အေရးေကာင္စီမွာ ျမန္မာ့လူ႕အခြင့္အေရး အေျခအေန အစီရင္ခံစာ တင္ရဦးမွာပါ။
ဒီမတိုင္ခင္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ထပ္သြားေရာက္ႏိုင္ဖို႕ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြနဲ႕ ညႇိႏိႈင္း
ထားတယ္လို႕ ေျပာျပပါတယ္။

အခုလို သတင္းစာဆရာႀကီး ဦး၀င္းတင္ လြတ္ေျမာက္လာတဲ့အေပၚမွာ ကမၻာ့စာနယ္
ဇင္းအဖဲြ႕ေတြက ၀မ္းပန္းတသာ ႀကိဳဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီအထဲမွာ WAN လို႕ေခၚတဲ့ ကမၻာ့
သတင္းစာႀကီးမ်ားအဖဲြ႕လည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ WAN အဖဲြ႕က ေျပာခြင့္ရသူ လယ္ရီ
ေကးလ္မန္း (Larry Kilman) က အခုလိုေျပာပါတယ္။

"ဦး၀င္းတင္ ေနာက္ဆံုးမွာ လြတ္ေျမာက္လာတာအတြက္ ၀မ္းသာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္
သူဟာ လြတ္သင့္တာ အခ်ိန္ေက်ာ္လြန္ေနပါၿပီ။ အခု က်ေနာ္တို႕သိထားသမွ်ေတာ့
သတင္းစာဆရာ ၆ ဦး အက်ဥ္းေထာင္မွာ ရိွပါေသးတယ္။ သူတို႕လြတ္ေျမာက္လာ
လိမ့္မယ္လို႕လည္း က်ေနာ္တို႕ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။"

WAN အဖဲြ႕ႀကီးဟာ ဦး၀င္းတင္ကို ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ လြတ္ေျမာက္ေရး ေရႊကေလာင္ရွင္ဆု
ခ်ီးျမႇင့္ခဲ့ပါတယ္။ ဦး၀င္းတင္ဟာ အလားတူ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ လြတ္ေျမာက္ေရးဆုေတြ၊
စာနယ္ဇင္းဆိုင္ရာ လြတ္လပ္ခြင့္ဆုေတြ အေတာ္မ်ားမ်ား ခ်ီးျမႇင့္ခံခဲ့ရသူ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG