သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

တ႐ုတ္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ တိုးမ်ားလာမႈေၾကာင့္ ျမန္မာ့ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိခိုက္


ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အရင္ကထက္ ပိုမိုမ်ားျပားလာ
တဲ့အေပၚ ဒီရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြကေန ေဒသခံျပည္သူမ်ား ထိခုိက္နစ္နာမႈ၊ သဘာ၀
ပတ္၀န္းက်င္ ထိခိုက္မႈေတြ ရိွလာမွာကို စိုးရိမ္ရတယ္လို႕ EarthRights International
(ERI) က ေျပာပါတယ္။ ERI ရဲ႕ ဒီကေန႕ ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ စစ္တမ္းနဲ႕ပတ္သက္လို႕
ကိုသားၫြန္႕ဦးက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းၿပီး တင္ျပေပးထားပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ကုမၸဏီေပါင္း အနည္းဆံုး ၆၉ ခုဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ေရအားလွ်ပ္စစ္
လုပ္ငန္း၊ ေရနံနဲ႕ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕လုပ္ငန္း၊ သတၱဳမိုင္းလုပ္ငန္းေတြမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံ
ထားၾကၿပီး အရင္ႏွစ္ေတြကထက္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဟာ
ပိုမိုမ်ားျပားလာတယ္လို႕ ERI စစ္တမ္းမွာ ေထာက္ျပထားပါတယ္။ ဒီလို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ
ဒီရင္းနွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အဓိက သဘာ၀အရင္းအျမစ္ေတြကို အသံုးခ်
ထုတ္ယူေနေပမယ့္ အျခား ေဘးထြက္ကိစၥေတြကို အေသအခ်ာ ကိုင္တြယ္မႈမရိွတာ
ေၾကာင့္ ေဒသခံျပည္သူေတြကို ထိခိုက္မႈ၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ကို ထိခိုက္မႈေတြ
အတြက္ စိုးရိမ္စရာျဖစ္လာတယ္လို႕ ERI အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ ကေစာ၀ါးက ေျပာပါ
တယ္။

"လာလုပ္တဲ့အလုပ္ေတြကို ၾကည့္လုိက္ရင္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ကို လုံး၀ ဂ႐ုစုိက္မႈ
မရွိဘူး။ ျပည္သူျပည္သားေတြ ဘာေတြထိခိုက္မယ္ဆုိတာ ေလ့လာမႈမရွိဘူး။ သူတုိ႔
လုပ္ခ်င္တုိင္း လုပ္ေနတယ္ဆုိတာ အင္မတန္ သတိထားဖုိ႔ေကာင္းတယ္ဆုိတာေတာ့
က်ေနာ့္အေနနဲ႔ တင္ျပခ်င္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ျမန္မာျပည္ရဲ႕ သယံဇာတေတြက အမ်ား
ကီးရွိတယ္ဆုိေပမယ့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက ယူခ်င္သလုိယူ၊ သုံးခ်င္သလုိသုံး၊ လုပ္ခ်င္သလုိ
လုပ္ဆုိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က စိတ္မေကာင္းစြာနဲ႔ပဲ ၾကည့္ေနရတဲ့အေပၚမွာ ဒီအစီရင္ခံစာ
ကို ထုတ္ျပန္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။"

အခု ကိုကေစာ၀ါးတုိ႔ ေတြ႕ရတဲ့အထဲမွာ တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈက ဘယ္လုိ
ေဒသေတြမွာ အမ်ားဆုံးလဲ။

"ျမန္မာႏုိင္ငံ အထက္ပုိင္းေတြမွာေတာ့ မ်ားတာေသခ်ာတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခု ေရႊ
ဂက္စ္ပုိက္လုိင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျဖစ္လာမယ္ဆုိရင္ က်ေနာ္တုိ႔စုိးရိမ္တာ သဘာ၀
ပတ္၀န္းက်င္ ပ်က္စီးမႈေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ အမ်ားႀကီးျဖစ္လာမယ္
ဆုိတာ ႀကိဳတင္ၿပီး တြက္လုိ႔ရပါတယ္။"

အေနာက္ႏိုင္ငံ အစိုးရေတြကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရင္းနွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြမလုပ္ဖို႕ စီးပြား
ေရးအရ အေရးယူပိတ္ဆို႕ ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ရိွပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အခုေနာက္ပိုင္း ေရနံနဲ႕ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕လုပ္ငန္းေတြမွာ တ႐ုတ္နဲ႕
အိႏၵိယ အၿပိဳင္အဆိုင္ လုပ္လာၾကရာမွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဘက္က ပိုၿပီး အေရးေပးမႈ ရေန
တယ္လို႕ ယူဆၾကပါတယ္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ရွယ္ဗရြန္ေရနံကုမၸဏီကေတာ့ ျမန္မာ
ႏိုင္ငံကေန ရင္းနွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ႐ုပ္သိမ္းဖို႕ အေတာ္ေလးကို ဖိအားေပးခံေနရပါတယ္။
အခုလို အေနာက္ႏိုင္ငံအစိုးရေတြက အေရးယူပိတ္ဆို႕မႈေၾကာင့္ အေနာက္ႏိုင္ငံ စီးပြား
ေရးကုမၸဏီေတြေနရာကို တ႐ုတ္စီးပြားေရးကုမၸဏီေတြက ၀င္ယူလာတယ္လို႕
ကေစာ၀ါးက ေျပာပါတယ္။

"အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈ လုပ္တဲ့အတြက္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက ဒါကိုၾကည့္
ၿပီးေတာ့ အျမတ္ထုတ္တဲ့ပုံစံနဲ႔ ပိုၿပီးလုပ္ၾကပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ က်ေနာ္တုိ႔ျဖစ္ေနတဲ့
ျပႆနာက အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက လာၿပီး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏံွမယ္ဆုိရင္ သူတို႔နဲ႔ တုိင္ပင္
ညိႇႏႈိင္းၿပီး သူတုိ႔ကုိ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္တယ္၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိခုိက္
တယ္လို႔ေျပာရင္ သူတုိ႔အေနနဲ႔ အေနအထားတခုမွာ ျပန္ၿပီးတုံ႔ျပန္ပါေသးတယ္။ တ႐ုတ္
ႏုိင္ငံက တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြကေတာ့ သူတို႔ကုိဘာေျပာေျပာ၊ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္
တယ္၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ပ်က္စီးတယ္ပဲေျပာေျပာ သူတုိ႔က ဘာမွ မတုံ႔ျပန္တဲ့အျပင္
ဂ႐ုလည္းမစုိက္ဘူး။"

အေနာက္ႏိုင္ငံက စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြကို ဖိအားေပးႏိုင္ခဲ့သလိုပဲ တ႐ုတ္စီးပြားေရး
လုပ္ငန္းေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း အခုလိုျဖစ္ေနတာေတြကို ဂ႐ုျပဳလာေစေရး ဖိအား
ေပးႏိုင္ဖို႕ နည္းလမ္းေတြကိုလည္း သူတို႕ရွာေဖြေနတယ္လို႕ ကေစာ၀ါးက ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမယ့္လည္း တ႐ုတ္စီးပြားေရးကုမၸဏီေတြေၾကာင့္ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ
ျဖစ္တာ၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိခိုက္မႈေတြျဖစ္တာ အခ်က္အလက္ေတြကိုေတာ့
စုေဆာင္းရရွိဖို႕ အေတာ့္ကို အခက္အခဲရိွေနတယ္လို႕လည္း ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေရအားလွ်ပ္စစ္ တည္ေဆာက္မႈလုပ္ငန္းေတြ သံလြင္ျမစ္ေၾကာ
တေလွ်ာက္မွာ စစ္အစိုးရက စီမံေနရာမွာ ဒါဟာ ေဒသဖံြ႕ၿဖိဳးေရးအတြက္လို႕ ဆိုေနပါ
တယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ေဒသခံတိုင္းရင္းသား လူ႕အခြင့္အေရးအဖဲြ႕ေတြကေတာ့ ဒါဟာ
ေဒသဖံြ႕ၿဖိဳးေရးထက္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ကို ထိခိုက္မႈျဖစ္ေစတယ္၊ အတင္းအက်ပ္
ေနရပ္ေျပာင္းခိုင္းမႈ၊ အတင္းအက်ပ္ လုပ္အားေပးခိုင္းေစမႈ စတဲ့ လူ႕အခြင့္အေရး
ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ျဖစ္လာတယ္လို႕ ဆိုေနပါတယ္။ ဒီေရအားလွ်ပ္စစ္လုပ္ငန္းေတြမွာ
နည္းပညာအရေရာ ရင္းနွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈအရပါ အမ်ားစုကေတာ့ တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြ ျဖစ္ၾက
တယ္လို႕ အခု ERI စစ္တမ္းမွာ ေတြ႕ရပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG