သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေငြေၾကး ျပႆနာ၏ အေၾကာင္အရင္း


အေမရိကန္ စီးပြားေရးကို ကယ္တင္ဖုိ႔ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ အေမရိကန္ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ရုန္းကန္ေနခ်ိန္၊ စီးပြားေရး သတင္းေတြမွာ ေခ်းေငြ အေျချပဳ အာမခံတို႔၊ အေႂကြးနဲ႔ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈဆုိတဲ့ ထူးထူးဆန္းဆန္း ေ၀ါဟာရေတြနဲ႔ ျပည့္ႏွက္ေနပါတယ္။ ေမာေဂ့ခ်္ ဆုိတာကို အိမ္ေခ်းေငြလို႔ လူအမ်ားက သိၾကပါတယ္။ ေငြ ထုတ္ေခ်းသူေတြက အတုိးဆုိတဲ့ အဖိုးအခကို အိမ္ေခ်းေငြထဲမွာ ထည့္ ေပါင္းၿပီး၊ ေငြေခ်းသူေတြက ေခ်းေငြေရာ အတုိးပါတဲ့ လစဥ္ ေပးေငြကုိ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေပးဆပ္ရတာျဖစ္ပါတယ္။ လူေတြဟာ အခုလို ေ၀ါဟာရအသစ္ေတြနဲ႔ ဦးေႏွာက္ေျခာက္ေနရေၾကာင္းကို ဗြီအုိေအ သတင္းေထာက္ ဂ်င္ ရန္ဒယ္လ္က Wall Streetရဲ႕ အသံုးအႏႈန္းေတြကို နားလည္ေအာင္ ရွင္းျပထားတာကို ေကသြယ္ခုိင္က တင္ျပထားပါတယ္။

အေမရိကန္ ေတာင္ပုိင္း အပ္တလန္တာနားမွာ အိမ္၀ယ္ထားတဲ့ ဒါနဲလ္ ေဟာ္တြန္လုိ ေစ်းေပါေပါနဲ႔ရထားတဲ့ အိမ္ေခ်းေငြကို ျပန္မဆပ္ႏုိင္ေတာ့တဲ့ လူေတြေၾကာင့္ အေမရိကားမွာ ဘ႑ာေရး အက်ပ္အတည္းေတြ ျဖစ္ကုန္ၾကရတာပါ။ Subprimeဆုိတာက အစမွာေတာ့ အတိုးနဲနဲေပးရၿပီး ေနာက္ပုိင္းမွာ ခုန္တက္သြားတဲ့ အတုိးႏႈန္းပါတဲ့ အႏၱရယ္ရွိတဲ့ ေခ်းေငြျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ဒီေခ်းေငြကို ရဖုိ႔လုပ္ရတဲ့အခါမွာလည္း ေခ်းတဲ့သူမွာ အလုပ္မွရွိရဲ႕လားဆုိတဲ့ စစ္ေဆးမႈေတြ နည္းပါတယ္။

အိမ္ေစ်းေတြ တတ္ေနသ၍ ေငြေခ်းသူေတြဟာ အိမ္ေႂကြးကို မေပးႏုိင္တဲ့အခါ အိမ္ကို ျပန္ေရာင္းၿပီး အျမတ္ေငြနဲ႔ အိမ္ေႂကြးကို ျပန္ဆပ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုအခ်ိန္လုိ အိမ္ေစ်းေတြက်ေနတဲ့ အခါမွာေတာ့ ေငြေၾကးအက်ပ္ရုိက္ေနတဲ့ အိမ္ရွင္ေတြရဲ႕ အိမ္ေတြဟာ အေႂကြးနဲ႔ ျပန္ အသိမ္းခံရပါတယ္။ ဘဏ္နဲ႔ အျခား ေငြေခ်း အဖဲြ႔အစည္းေတြက အရႈံး ေပၚရပါတယ္။

ေခ်းေငြ အေျချပဳ အာမခံဆုိတာေတြက ပုိၿပီး ဒီရုိက္ခတ္မႈကို ႀကီးထြားေစပါတယ္။

George Mason တကၠသိုလ္က ပါေမာကၡ ဂ်ရယ္ ဟန္း၀က္ခ္က အဲဒီ အာမခံေတြဟာ ေငြေခ်းသူေတြဆီကေန mortgageကို ၀ယ္ထားတဲ့ ကုမၼဏီေတြက ဖန္တီးတာ ျဖစ္ပါတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။

“ ေခ်းေငြ အေျချပဳ အာမခံဆုိတာက အေျခခံအားျဖင့္ လူတဦးခ်င္းရဲ႕ အိမ္ေခ်းေငြေတြကို ေပါင္းထားျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ ေပါင္းထားတဲ့ အာမခံတခုစီမွာ အနဲဆံုး အိမ္ေခ်းေငြအေရအတြက္ေပါင္း တေထာင္နဲ႔ တေထာင့္ ငါးရာၾကားမွာ ရွိပါတယ္။ ”

ရင္းႏွီးျမဳပ္နွံမႈ ကုမၼဏီေတြဟာ ေခ်းေငြ အေျချပဳ အာမခံအျဖစ္ ေစ်းေပါေပါ ေခ်းေငြေတြကုိ ၀ယ္ရံုတင္မကဘဲ သူတုိ႔ေတြဟာ အဲဒီ အေႂကြးဆံုးေတြကို ျပန္၀ယ္ဖို႔အတြက္လည္း ေငြေခ်းပါတယ္။ အဲဒီလုိ ေငြေခ်းၿပီး ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံတာကဟာ အရံႈးအျမတ္ရဖုိ႔ အင္မတန္ မေသခ်ာတဲ့ ကိစၥျဖစ္ပါတယ္။

မယ္ရီလန္း ယူနီဗာစတီက အလင္ဒါ ကစ္စ္ က

“ဒီလုိ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈကေန အျမတ္ကို ျမင့္တင္ႏိုင္သလုိ အရံႈးကိုလည္း နက္ရိႈင္း ေစႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

အိမ္ေပါင္ ေငြေခ်းလုပ္ငန္းေတြ ေဖာင္းပြလာတဲ့အခါ တခ်ိဳ႕ေတြ အျမတ္ထြက္ႏိုင္ခဲ့သလုိ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ အေႂကြးပိုနစ္ခဲ့ရတယ္၊ လုပ္ငန္းေတြ ေဒ၀ါလီခံလုိက္ရပါတယ္။ လီမန္ ဘရားသားလို တခ်ိဳ႕ ေကာ္ပေရးရွင္း ေတြဟာ ကမၻာ့ စီးပြားေရးမွာ အေရးပါတဲ့ က႑ကေနပါ၀င္တဲ့ ႀကီးမားတဲ့ ကုမၼဏီႀကီးေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ေတြရဲ႕ က်ဆံုးမႈေၾကာင့္ ရင္ႏွီးျမဳပ္ႏွံသူေတြကုိ ထိတ္လန္႔ေစၿပီး၊ ကမၻာ့ အစုရွယ္ရာ ေစ်းကြက္လည္း ေစာက္ထုိး က်ဆင္းေစပါတယ္။ ဘဏ္ေတြနဲ႔ ေငြေခ်းသူေတြဟာ အေႂကြးျပန္မရစုိးလုိ႔ အေႂကြးေပးဖို႔ မကမ္းလွမ္းေတာ့ပါဘူး။ ပါေမာကၡ ကစ္စ္က ေခ်းေငြမရတဲ့အခါ လုပ္ငန္းေတြ ေႏွးေကြးမယ္၊ တခ်ိဳ႕ ကုမၼဏီေတြက သူတို႔ အလုပ္သမားေတြကို အလုပ္ျဖဳတ္ပစ္မယ္။ အဲဒီအလုပ္ျပဳတ္သြားတဲ့ အလုပ္သမားေတြက အသံုးကို ေလ်ာ့ပစ္မယ္၊ ဒါေတြေၾကာင့္ပဲ တျခား လုပ္ငန္းေတြကို ထိခိုက္ေစမွာျဖစ္ပါတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

“ သူတို႔ေတြက စားေသာက္ဆုိင္ေတြဆီကို မသြားေတာ့ဘူး၊ အက်ီ ၤသစ္ ၀ယ္ေတာ့ဘူး၊ အဲဒီ ဆုိင္ေတြက သူတို႔ လုပ္ငန္းေတြကို လက္လႊတ္ဆံုးရႈံးရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အလုပ္သမားေတြကို အလုပ္ျဖဳတ္တယ္။ ဒါေတြဟာ စီးပြားေရး အေဆာက္အအံုႀကီး တခုလံုးကို ရုိက္ခတ္ သြားပါတယ္။”

ေနာက္ဆံုးေတာ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းႀကီးဟာ လည္ပတ္မႈ ရပ္ဆုိင္းသြားရ ပါေတာ့တယ္။

အစုိးရရဲ႕ ကယ္ဆယ္ေရး အစီအစဥ္ေတြကို ေထာက္ခံသူေတြက အေႂကြးဆံုး ေခ်းေငြ အေျချပဳ အာမခံေတြကို ၀ယ္မယ့္ အစီအစဥ္ေတြေၾကာင့္ ယံုၾကည္စိတ္ခ်မႈ တုိးတက္လာမွာ ျဖစ္ၿပီး၊ အေႂကြးေတြ ကမ္းလွမ္းလာတဲ့အခါ စီးပြားေရး ျပန္တက္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္လုိ႔ ယူဆေနၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သာမန္ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံသားေတြ ၀ယ္ယူ သံုးစဲြတာေတြလုပ္ဖို႔ ျပန္ၿပီး အားတက္လာၿပီး အေမရိကန္ စီးပြားေရးကို ျပန္လည္ ႏိုးၾကားေစလာမလား ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းကေတာ့ ရွိေနဆဲပါရွင္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG