သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဂီနီ အာဏာသိမ္းအစိုးရကို အေမရိကန္ အသိအမွတ္မျပဳ


ဂီနီႏုိင္ငံမွာ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းၿပီး ေပၚထြက္လာမယ့္ အစုိးရမ်ဳိးကုိ အေမရိကန္
ျပည္ေထာင္စုက အသိအမွတ္ျပဳမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေျပာဆုိလုိက္ပါတယ္။ အေနာက္
အာဖရိကက ဂီနီႏုိင္ငံအေနနဲ႔ ဒီမုိကေရစီေရးကို ေရွ႕႐ႈေဆာင္ရြက္တာမ်ဳိးသာ အေမ
ရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ေတြ႕ျမင္လိုတဲ့ဆႏၵရွိတယ္လို႔ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး
ဌာနက မေန႔က ေျပာဆုိလုိက္ပါတယ္။ ဗြီအိုေအသတင္းေထာက္ ေဒးဗစ္ ေဂါလပ္စ္
(David Gollust) အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက သတင္းေပးပို႔ထားတာကို
ေဒၚခင္စုိး၀င္းက စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

ဂီနီႏုိင္ငံရဲ႕ၿမိဳ႕ေတာ္ ေကာ္နာကရီက အေျခအေနကေတာ့ သိပ္ၿပီးရွင္းရွင္းလင္းလင္း
မရွိတာေၾကာင့္ အဲဒီမွာ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းတယ္ဆုိတဲ့သတင္းကို အေမရိကန္
ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက အတည္မျပဳႏုိင္ပါဘူး။ စစ္တပ္က လက္ရွိအစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်
ၿပီး ေပၚထြက္လာမယ့္ အစုိးရမ်ဳိးကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ အသိအမွတ္ျပဳဖုိ႔
ကုိလည္း မေမွ်ာ္မွန္းသင့္ဘူးလုိ႔ ေျပာေနၾကပါတယ္။

သဘာ၀ဓာတ္သတၱဳေတြ ေပါႂကြယ္၀တဲ့ ဂီနီႏုိင္ငံမွာ သမၼတ လြန္ဆာနာ ကြန္ေတး
(Lansana Conte) ကြယ္လြန္သြားၿပီလုိ႔ ေၾကညာၿပီးေနာက္ပုိင္း အဂၤါေန႔မနက္ အေစာ
ပုိင္း စစ္တပ္က အရာရွိေတြက အာဏာသိမ္းလုိက္ၿပီလုိ႔ ေျပာဆုိေနၾကပါတယ္။ ၁၉၈၄
ခုႏွစ္က အာဏာသိမ္းၿပီးကတည္းက သမၼတ လြန္ဆာနာ ကြန္ေတး ႏုိင္ငံကို အာဏာ
ရွင္စနစ္နဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္လာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာလည္း ၅ ႏွစ္
သမၼတသက္တမ္းရဲ႕ သုံးႀကိမ္ေျမာက္အျဖစ္ အေရြးခံခဲ့ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ
ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို အတုိက္အခံပါတီေတြက သပိတ္ေမွာက္ခဲ့ၾကၿပီး မစၥတာကြန္ေတး
က မဲအေရအတြက္ ၉၅% နဲ႔ အႏုိင္ရခဲ့တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။

ေကာ္နာကရီ (Conakry) ၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ အေမရိကန္သံတမန္ေတြရဲ႕ အဆုိအရ ၿမိဳ႕ေတာ္ဟာ
တိတ္ဆိတ္ေအးခ်မ္းေနၿပီး ႏုိင္ငံေရးအေျခအေနကေတာ့ တည္ၿငိမ္မႈမရွိတဲ့သေဘာ
ေဆာင္ေနပါတယ္။ သမၼတကြန္ေတး ကြယ္လြန္တဲ့အတြက္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု
က ၀မ္းနည္းေၾကာင္းနဲ႔ ဒီမုိကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးအတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ေနတဲ့
အေၾကာင္း ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ေရွာင္ မက္ေကာမက္ (Sean
McCormack) က အခုလိုေျပာပါတယ္။

“အသြင္ကူးေျပာင္းေရးအတြက္ ဂီနီႏုိင္ငံမွာ ပုိၿပီး
ဒီမုိကေရစီက်တဲ့ အစိုးရတရပ္ ဖြဲ႕စည္းတာကို
က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႕လုိပါတယ္။ ဒီလို အသြင္
ကူးေျပာင္းေရး အထေျမာက္ေအာင္ အတူတကြ
ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၾကဖုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ျပင္ဆင္
ထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီအခုိက္အတန္႔မွာ
ႏုိင္ငံေရးအေျခအေန ဘယ္လုိရွိတယ္ဆုိတာကို
ဂဃနဏ သိရမွ ဘယ္လုိကုိင္တြယ္ဖုိ႔ လုိသလဲ
ဆုိတာ သိရမွာပါ။ ဒီမုိကေရစီနည္းက် အုပ္ခ်ဳပ္
မယ့္ အစုိးရတရပ္ ေပၚထြန္းေရးကို ဦးတည္ႏုိင္ဖို႔
ဆုိရင္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို
ခ်က္ခ်င္းလုပ္ၾကဖို႔လည္း လုိပါတယ္။”

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ဂီနီႏုိင္ငံမွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဒသ
တြင္းႏုိင္ငံေတြနဲ႔ တုိင္ပင္ညိႇႏႈိင္းေနတဲ့အေၾကာင္း၊ အာဏာလႊဲေျပာင္းေရး အသြင္
ကူးေျပာင္းတဲ့ ၾကားကာလမွာ အဆင္ေခ်ာေလ့မရွိတဲ့ ေဒသမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ငံ့လင့္
ေနၾကတဲ့ ဂီနီျပည္သူေတြနဲ႔အတူ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ရပ္တည္ေနပါတယ္လို႔
အိမ္ျဖဴေတာ္ေျပာခြင့္ရသူကလည္း ေျပာဆုိလုိက္ပါေသးတယ္။

ႏုိင္ငံတႏုိင္ငံရဲ႕ အတိတ္ကာလ အေျခအေန ဘယ္လိုပဲျဖစ္ခဲ့ျဖစ္ခဲ့ စစ္တပ္က အာဏာ
သိမ္းတာကိုေတာ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ေထာက္ခံမွာမဟုတ္ဘူးဆုိတဲ့ အရွည္
သျဖင့္ စြဲကိုင္ထားတဲ့ ရပ္တည္ခ်က္ကုိ ကိုးကားၿပီး အေမရိကန္ အႀကီးတန္းတာ၀န္ခံ
ေတြက ေျပာဆုိေနၾကတာပါ။

လြန္ခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္လက ေမာ္ရီေတးရီးယားႏုိင္ငံမွာ အာဏာသိမ္းခဲ့ၿပီး ဖြဲ႕စည္းခဲ့တဲ့
အစုိးရကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက အသိအမွတ္မျပဳဘဲ အထိန္းသိမ္းခံသမၼတ စီဒီ
မုိဟာမက္ အဗၺဒူလာ (Sidi Mohamed Abdallahi) ကို လႊတ္ေပးဖုိ႔ ထပ္ခါတလဲလဲ
ေတာင္းဆိုခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဂီနီႏုိင္ငံမွာရွိတဲ့ အေမရိကန္ႏုိင္ငံသားေတြကို လုံၿခဳံေရးအေျခအေနေတြကို မ်က္ျခည္
မျပတ္ သတိႀကီးစြာထားၿပီး ဆႏၵျပပြဲေတြကိုလည္း ေရွာင္ရွားၾကဖို႔နဲ႔ ႏုိးႏုိးၾကားၾကားရွိ
ေစဖို႔ ႏႈိးေဆာ္ထားတယ္လို႔ ဗြီအုိေအသတင္းေထာက္ ေဒးဗစ္ ေဂါလပ္စ္က ႏုိင္ငံျခား
ေရး၀န္ႀကီးဌာနက သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။

အေနာက္အာဖရိကႏုိင္ငံ တႏုိင္ငံျဖစ္တဲ့ ဆီနီေဂါႏုိင္ငံ ဒါဂါၿမိဳ႕ကေန ဗြီအိုေအသတင္း
ေထာက္ စေကာ့ စတန္းစ္ (Scott Stearns) သတင္းေပးပို႔ထားတာကေတာ့ ျပင္သစ္
ကုိလုိနီျဖစ္ခဲ့တဲ့ ဂီနီႏုိင္ငံမွာ စစ္တပ္ကအာဏာသိမ္းတာကို ဆန္႔က်င္တယ္လို႔ ျပင္သစ္
လႊတ္ေတာ္ သဘာပတိ ဆြန္ပဲ (Sompare) က ေျပာဆုိလိုက္ပါတယ္။ အာဏာသိမ္း
ဂီနီစစ္တပ္နဲ႔ ဖြဲ႕စည္းပုံအရ အုပ္ခ်ဳပ္တာကို ေထာက္ခံသူေတြအၾကား ေစ့စပ္ညိႇႏႈိင္း
ေနၾကတယ္လုိ႔လည္း မစၥတာဆြန္ပဲက ေျပာပါတယ္။

ဂီနီစစ္တပ္ရဲ႕ အာဏာသိမ္းေခါင္းေဆာင္ မူဆာ ကာမရာ (Moussa Camara)
ကေတာ့ …

“ဂီနီႏုိင္ငံမွာ မစၥတာကြန္ေတးအစိုးရရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္မႈညံ့ဖ်င္းလို႔ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး
အေထြေထြ ခၽြတ္ၿခဳံက်ေနတာေၾကာင့္ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းခဲ့ရတဲ့အေၾကာင္း၊
အရပ္သားနဲ႔ စစ္တပ္ ပူးတြဲေကာင္စီဖြဲ႕ၿပီး ႏုိင္ငံရဲ႕ လူမ်ဳိးစုေတြ အခ်ဳိးညီညီ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ
ညိႇတဲ့အေနနဲ႔ ေနာက္ထပ္ ေရြးေကာက္ပြဲ မက်င္းပမီ အုပ္ခ်ဳပ္သြားမွာျဖစ္တယ္” လို႔
ေျပာဆုိသြားပါတယ္။

လက္ရွိ ဂီနီႏုိင္ငံရဲ႕ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒအရ သမၼတကြယ္လြန္ၿပီး ရက္ ၆၀ အတြင္း
မွာ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္ေရြးေကာက္ပြဲေတြ
ကို ေရွ႕ႏွစ္မွာ က်င္းပေပးဖုိ႔ စီစဥ္ထားၿပီးျဖစ္တယ္လို႔ အေနာက္အာဖရိကေရာက္
ဗြီအုိေအသတင္းေထာက္ စေကာ့ စတန္းစ္က သတင္းေပးပုိ႔ထားပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG