သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကမၻာေပၚမွာ အေရၿခဳံဒီမုိကေရစီ မ်ားျပားေနဟု လူ႔အခြင့္အေရး အစီရင္ခံစာ ေဖာ္ျပ


ကမၻာေပၚကအာဏာရွင္ေတြဟာ သူတို႕ကိုယ္
သူတို႕ ဒီမိုကေရစီ၀ါဒီေတြလို႕ဆိုၿပီး ႀကိဳးပမ္း ေဆာင္ရြက္ေနမႈေတြ အမ်ားစုဟာ ကမၻာ့ဒီမို
ကေရစီစနစ္ တည္ေဆာက္လာႏိုင္ဖို႕အတြက္
အလွမ္းေ၀းမႈေတြ ျဖစ္ေစတယ္လို႕ အေမရိ
ကန္ႏိုင္ငံအေျခစိုက္ လူ႕အခြင့္အေရးအဖြဲ႕တခု
က ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ ဗြီအိုေအသတင္း
ေထာက္ Michael Bowman ၀ါရွင္တန္ၿမိဳ႕က သတင္းေပးပို႕ထားတာကို မညိဳညိဳလြင္က ဆက္လက္တင္ျပေပးပါမယ္။

ပထမဆံုး ေကာင္းသတင္းတခုကေတာ့ လူ႕အခြင့္အေရးေလ့လာေစာင့္ၾကည့္မႈအဖြဲ႕ရဲ႕ အခ်က္အလက္ေတြအရ ႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ခုခံကာကြယ္သူေတြအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳ
လာႏိုင္တဲ့ အရည္အေသြးေတြ ျမင္လာရပါတယ္။ ဒီမိုကရက္၊ ဒီမိုကေရစီလိုလားသူလို႕ အမည္တပ္လိုက္ျခင္းဟာ သိပ္ၿပီး ထင္ထင္ရွားရွားေတာ့ ျဖစ္မလာႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္
ဒါဟာ ဇာတ္လမ္းအစပါပဲ။

“မေကာင္းသတင္းတခုကေတာ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ထြန္းကားေနတဲ့ႏိုင္ငံေတြကလည္း ဒီမိုကေရစီအေရၿခံဳထားတဲ့ အာဏာရွင္ေတြ တည္ေဆာက္ေနတယ္ဆိုတာကုိ မ်က္ကြယ္ျပဳေနၾကတာပါပဲ”

လူ႕အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး ကန္းနက္သ္႐ုိ႕သ္ (Kenneth Roth) က ၿပီးခဲ့တဲ့
ႏွစ္က ျမင္ေတြ႕ရတာက ေစ်းေပါတဲ့၊ သိကၡာမရွိတဲ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ေတြပါပဲလို႕ ေျပာဆို
လိုက္ပါတယ္။

“ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈဆိုတဲ့ အဓိကေသာ့ခ်က္နဲ႕ ေတြ႕ ျမင္ရမွာျဖစ္ပါ
တယ္။ က်ေနာ္တို႕ေတြ႕ေနရတာက ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ေလနဲ႕ အေျပာနဲ႕ ကစားေန
ၾကတာပါပဲ။ ႐ုရွားသမၼတ ဗလာဒီမီယာပူတင္က အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပုိင္ ဒီမိုကေရစီ
ဟာ အထြတ္အထိပ္ျဖစ္ရမယ္လို႕ ေျပာပါတယ္။ အခ်ဳပ္အျခာက ဘယ္မွာပါလဲဆိုၿပီး
ေမးမယ္ဆိုရင္ သူကိုယ္တိုင္ျဖစ္ေနပါတယ္။ ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြကလည္း
စည္းကမ္းရွိတဲ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ဆိုၿပီး ေျပာလာပါတယ္။ တ႐ုတ္ကလည္း ဆိုရွယ္လစ္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ဆိုၿပီး ေဆြးေႏြးလာပါတယ္။ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံသမၼတ ပါဗက္ဇ္
မူရွာရက္ဖ္ (Pervez Musharraf)ကလည္း စစ္မွန္တဲ့ဒီမိုကေရစီလို႕ေျပာၿပီး အေရးေပၚ
ဥပေဒကို ထုတ္ျပန္ပါတယ္”

အေမရိကန္လို ဒီမိုကေရစီထြန္းကားတဲ့ ႏိုင္ငံေတြကလည္း ဒီေျပာဆိုေဆာင္ရြက္မႈေတြ
မွာ ႀကံရာပါျဖစ္ေနတယ္လို႕ ၀ါရွင္တန္ အမ်ဳိးသားသတင္းေထာက္အသင္းမွာ စြပ္စြဲ
ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

“ထင္သာျမင္သာတဲ့ သာဓကတခုက ဒီမိုကေရစီႏို္င္ငံျဖစ္လာဖို႕အတြက္ အေနာက္ႏိုင္ငံ
ႀကီးေတြက ဒီမိုကေရစီသတ္မွတ္ခ်က္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်လိုက္တာပါပဲ။ သမၼတ ပါဗက္ဇ္
မူရွာရက္ဖ္ ပါကစၥတန္မွာ အေရးေပၚဥပေဒ ထုတ္ျပန္တာကို သမၼတဘုရွ္က တုံ႔ျပန္တာ
မ်ဳိးေပါ့။ မူရွာရက္ဖ္ဟာ ေထာင္နဲ႕ခ်ီတဲ့ အတိုက္အခံ အားေပးသူေတြကို ဖမ္းဆီး
ထိန္းသိမ္းခဲ့တယ္။ သတင္းဌာနေတြကို ပိတ္ပစ္တယ္။ တရားေရး၀န္ထမ္းေတြကို အလုပ္ျဖဳတ္ပစ္တယ္။ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈကို ဂ႐ုမျပဳဘူး။

“သမၼတဘုရွ္က ဒါေတြ မၾကာခင္မွာ ေက်ာ္ျဖတ္ႏိုင္မွာပါလို႕ ေျပာခဲ့ပါတယ္။ မူရွာရက္ဖ္
ဟာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ယံုၾကည္သူပါလို႕ ဆိုခဲ့တယ္။ ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ သူရွိေနပါတယ္လို႕လည္း ေျပာခဲ့တယ္။ တကယ္လို႕ အခု သူ ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္း
ေပၚမွာ ရွိေနတယ္ဆိုရင္ အတိုက္အခံအားေပးသူေတြကို ဘာေၾကာင့္ဖမ္းထားတာလဲ၊ သတင္းဌာနေတြကို ဘာေၾကာင့္ ပါးစပ္ပိတ္ခိုင္းထားတာလဲ၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကို
ဘာေၾကာင့္ မ်က္ကြယ္ျပဳေနရတာလဲ၊ ဒါဟာ လြယ္လြယ္ေလးနဲ႕ ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။ ကမၻာ
ေပၚက အာဏာရွင္တိုင္းဟာ သူတို႕ကိုယ္သူတို႕ ဒီမိုကေရစီလိုလားသူေတြအျဖစ္ အရည္ အခ်င္းရွိတယ္လို႕ ထင္ေနၾကလို႕ပါပဲ”

ပါကစၥတန္ႏို္င္ငံမွာ လာမယ့္ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၁၈ ရက္ေန႕မွာ တရားမွ်တၿပီး လြတ္လပ္မႈ
ရွိတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ျပန္လည္က်င္းပမယ္လို႕ သမၼတမူရွာရက္ဖ္က ကတိေပးေျပာဆို
ထားပါတယ္။

လူ႕အခြင့္အေရး ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္မႈအဖြဲ႕ရဲ႕ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ အစီရင္ခံ
စာမွာ ႏိုင္ငံေပါင္း ၇၅ ႏိုင္ငံေက်ာ္ရဲ႕ အေျခအေနေတြကို ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ လူသား ခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာ အက်ပ္အတည္းေတြျဖစ္ေနတဲ့ ဆူဒန္၊ ဆိုမားလီးယား၊ အေရွ႕အီသီ
ယိုးပီးယားႏိုင္ငံေတြ အေၾကာင္းကိုလည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ရက္စက္ယုတ္မာမႈေတြ ရွိေနတယ္ဆုိၿပီး ခ်တ္၊ ကြန္ဂို၊ အီရတ္၊ သီရိလကၤာ၊ ျမန္မာနဲ႕ ကိုလံဘီယာႏိုင္ငံေတြ အေၾကာင္းကိုလည္း ေဖာ္ျပထားၿပီး မတရားမႈေတြ အမ်ားဆံုးရွိတဲ့ လစ္ဗ်ား၊ အီရန္နဲ႔
တ႐ုတ္ႏိုင္ငံေတြအေၾကာင္းလည္း ပါရွိပါတယ္။

ဒီအစီရင္ခံစာနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္အစိုးရရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ေရွာင္မက္
ေကာမက္ (Sean McCormack) ကေတာ့ ဘာမွ တုံ႔ျပန္မႈမေပးဘဲ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ
ဟာ တရားမွ်တတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးထြန္းကားေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း ေျပာဆို
ခဲ့ပါတယ္။

“ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ျမႇင့္တင္ေပးေနပါတယ္။ အေျခခံလူ႕အခြင့္အေရးေတြ ကမၻာတ၀ွမ္း
ရရွိေအာင္ ျမႇင့္တင္လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။ ကမၻာအႏွံ႕ ဒီမိုကေရစီထြန္းကားေအာင္၊ လြတ္လပ္မႈေတြရွိေအာင္ လုပ္ေဆာင္ျခင္းဟာ က်ေနာ္တို႕ရဲ႕ ႏို္င္ငံျခားေရးရာမူ၀ါဒပဲ
ဆိုတာ သမၼတက ျပည္သူလူထုကို ေျပာၾကားတာ ခင္ဗ်ားၾကားသိမွာပါ”

ႏိုင္ငံတခုမွာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ထြန္းကားလာဖို႕ ျဖတ္သန္းတယ္ဆိုတာမွာ ႏိုင္ငံရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္သမိုင္းေၾကာင္း၊ အခ်ိန္ကာလသတ္မွတ္ခ်က္၊ ယဥ္ေက်းမႈေတြ ရွိပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ လူ႕အခြင့္အေရးဆိုတာကေတာ့ ႏိုင္ငံတိုင္း အေျခခံလုပ္ေဆာင္ရမယ့္ အခ်က္
ပါပဲလို႕ မက္ေကာမက္က ထည့္သြင္းေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG