သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

႐ိုဟင္ဂ်ာျပႆနာ အာဆီယံ လူ႔အခြင့္အေရး စံအတိုင္း ေျဖရွင္းသင့္


ျမန္မာႏိုင္ငံကလို႔ဆိုတဲ့ ေလွစီးေျပး ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြကို အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံက ဒုကၡသည္အျဖစ္ အသိအမွတ္ ျပဳေကာင္းျပဳမယ္လို႔ ေျပာလိုက္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ မူရင္းႏုိင္ငံေတြဟာ လူနည္းစုေတြနဲ႔ ဒုကၡသည္ေတြကို ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္းတာေတြ ရပ္ပစ္ၿပီး အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏိုင္ငံမ်ားအဖြဲ႔ အာဆီယံ (ASEAN) ပဋိညာဥ္စာတမ္းပါ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ျပဌာန္းခ်က္ေတြအတုိင္း လိုက္နာ လုပ္ေဆာင္သင့္တယ္လို႔လည္း အင္ဒိုနီးရွား ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး က ေျပာပါတယ္။ ဒီေတာ့ အာဆီယံပဋိညာဥ္စာတမ္းနဲ႔ အခု ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ ျပႆနာအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြက ဘယ္လိုျမင္ၾကတယ္ဆိုတာ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူေတြကေတာ့ ဒီျပႆနာဟာ ျမန္မာတႏုိင္ငံထဲတင္ မဟုတ္ေတာ့ဘဲ အာဆီယံ ႏုိင္ငံေတြဆီထိ ပ်ံ႕ႏွံ႔လာတာေၾကာင့္ အာဆီယံတဖြဲ႔လံုးအေနနဲ႔ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းသင့္တယ္ ဆိုတာကို သေဘာတူၾကပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံကေန ထုိင္းႏိုင္ငံ၊ အဲဒီကေန အင္ဒိုနီးရွား၊ မေလးရွားႏုိင္ငံေတြထိပါ ႐ိုက္ခတ္လာၿပီလို႔ လူ႔အခြင့္အေရး ပညာေပးဌာန ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းက ေျပာပါတယ္။

“အာဆီယံရဲ႕ မူ၀ါဒထဲမွာ ေဒသတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ ခ်မ္းသာ၀ေျပာေရးတို႔ ကို တိုးျမွင့္ဖို႔အတြက္ စိတ္ဂတိျပဳ ျမွဳပ္ႏွံျခင္းနဲ႔ ပူးေပါင္းတာ၀န္ယူမႈေတြကို ဖလွယ္ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ရမယ္လို႔ ပါပါတယ္။ အဲေတာ့ အခုျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္းအရာက ေဒသတြင္းမွာရွိတဲ့ ႏုိင္ငံေတြအားလံုးကေန စုေပါင္းတာ၀န္ယူေျဖရွင္းဖို႔ရယ္။ ေနာက္တခါ ျဖစ္လာတဲ့ အက်ိဳးအေၾကာင္းတရားကို က်ေနာ္တို႔ လက္ေတြ႔က်က် ေျဖရွင္းႏုိင္ဖို႔အတြက္ လိုအပ္တဲ့ အေျခအေနမ်ိဳး ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီဟာကို မေျဖရွင္းႏုိင္ဘူး ဆိုရင္ေတာ့ အာဆီယံပဋိညာဥ္မွာ ပါတဲ့ ႏိုင္ငံအားလံုးလိုက္နာရမယ့္ မူ၀ါဒ ဆုိတဲ့အခ်က္ကို တိုက္ရိုက္ သြားၿပီးေတာ့ ထိခိုက္ႏိုင္တယ္။”

ျပႆနာအေျချပဳတဲ့ မူရင္းႏုိင္ငံေတြအေနနဲ႔ အာဆီယံပဋိညာဥ္စာတမ္းမွာပါတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ျပဌာန္းခ်က္ေတြ အတိုင္း လိုက္နာလုပ္ေဆာင္သင့္တယ္လို႔ အင္ဒိုနီးရွားႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဟက္ဆန္ ၀ီဒါယုဒ (Hassan Wirajuda) က ေသာၾကာေန႔က သတင္းေထာက္ေတြ ကို ဂ်ကာတာၿမိဳ႕မွာေျပာခဲ့တဲ့အေၾကာင္း စေနေန႔ ထုိင္းႏုိင္ငံထုတ္၊ ဘန္ေကာက္ပို႔စ္သတင္းစာမွာ ေဖာ္ျပထားးပါတယ္။

အာဆီယံ ပဋိညာဥ္စာတမ္းမွာ လူနည္းစုလူမ်ဳိးစုေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးနဲ႔ပတ္သက္တာေတြ၊ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ပတ္သက္တာေတြ တိတိက်က် ျပဌာန္းမထားေပမယ့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးေၾကညာစာတမ္းမွာပါတဲ့ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြကို ႏုိင္ငံေတြအေနနဲ႔ လိုက္နာဖို႔တာ၀န္ရွိတယ္လို႔လည္း ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းက ေျပာပါတယ္။

အာဆီယံပဋိညာဥ္စာတမ္းမွာ ေဒသတြင္း လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔အစည္းတခု ဖြဲ႔စည္းဖို႔ ပါရွိေပမယ့္ ခုခ်ိန္ထိ မဖြဲ႔စည္းရေသးတဲ့ အတြက္ လက္ရွိမွာ အခုလိုျပႆနာမ်ဳိးကို ကိုင္တြယ္ႏိုင္တဲ့အေျခအေန မရွိေသးဘူးလို႔လည္းဆိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း တကယ္တမ္းလုပ္ခ်င္စိတ္ရွိရင္ေတာ့ အခုကိုပဲ ေျဖရွင္းဖို႔ရပါတယ္လို႔ ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္း က ေျပာပါတယ္။

“တကယ္လို႔သာ အာဆီယံမွာရွိတဲ့ႏုိင္ငံေတြအားလံုးကေန အခုလိုမ်ိဳး ႏိုင္ငံျဖတ္ေက်ာ္ၿပီး ျဖစ္ေနတဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမား ကိစၥေတြ၊ ဒုကၡသည္ကိစၥေတြ၊ ေနာက္ အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ ကေလးေတြအေပၚမွာ ပတ္သက္ေနတဲ့ကိစၥေတြကို အမွန္တကယ္ ရင္ဆုိင္ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းႏိုင္တဲ့ စိတ္ဆႏၵရွိလို႔ရွိရင္ေတာ့ ဒီကိစၥက က်ေနာ္တို႔ အမွန္တကယ္ ေျဖရွင္းႏုိင္မွာပါ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အာဆီယံမွာ ေဒသအလိုက္ လူ႔အခြင့္အေရး စာခ်ဳပ္ေတြ မရွိေသးဘူး။ တရားဥပေဒကို ေဆာင္ရြက္ႏုိင္တဲ့ တရားရံုးေတြ မရွိေသးတဲ့အတြက္ ေႏွာင့္ေႏွးေကာင္း ေႏွာင့္ေႏွးႏိုင္ေပမယ့္ သက္ဆုိင္ရာႏိုင္ငံေတြက ဒါကို အေရးယူေဆာင္ရြက္ရင္ေတာ့ ေျဖရွင္းႏိုင္တဲ့ ယႏၱရားေတြ ေပၚလာမွာေတာ့ အမွန္ပါပဲ။”

လူ႔အခြင့္အေရးပညာေပးဌာန ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းပါ။

အခု႐ိုဟင္ဂ်ာေလွစီးေျပးဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ ျပႆနာဟာ ႏိုင္ငံေရးေပၚမွာအေျခခံတဲ့ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရးျပႆနာ အျဖစ္ ႐ႈျမင္ပါတယ္လို႔ သံုးသပ္သူကေတာ့ အေျခခံလူထု လူ႔အခြင့္အေရး ပညာေပးေကာ္မတီရဲ႕ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးထူးခ်စ္ ပါ။

“က်ေနာ္ ေတြ႔ခဲ့ဖူးတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ အားလံုးက သူတုိ႔ဘာျဖစ္လုိ႔ သူတို႔ရဲ႕ ရြာေတြ သူတို႔ရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတြကို စြန္႔ရသလဲဆိုေတာ့ သူတို႔ေဒသမွာရွိတဲ့ စစ္တပ္ကေနၿပီးေတာ့ လုပ္အားေပးေတြ ရွိတယ္။ သူတို႔မွာ အရင္က ဘုိးဘြားပိုင္အိမ္ယာေတြ သိမ္းခံရတာေတြရွိတယ္။ သူတို႔ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ခရီးသြားလာခြင့္မရဘူး ဆိုတဲ့ဟာေတြ ရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒါေၾကာင့္မိုလို႔ သူတို႔က အဲဒီအေပၚမွာ အေျခခံၿပီးေတာ့ သူတို႔ အလုပ္အကိုင္ေတြ သိပ္မရွိဘူး။ ၀င္ေငြနဲ႔ စားသံုးစရိတ္က မမွ်ဘူး။ ဒါေၾကာင့္မိုလို႔ သူတို႔က ထိုင္းႏိုင္ငံဘက္ကိုလာၿပီးေတာ့ မေလးရွားႏိုင္ငံဘက္ကို သြားတာခင္ဗ်။”

ဦးထူးခ်စ္တို႔အဖြဲ႔ဟာ ထိုင္းႏုိင္ငံကဖမ္းဆီးမိတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို လူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာ အကူအညီေတြ ေတာက္ေလွ်ာက္လို ေပးလာခဲ့တဲ့အဖြဲ႔ျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ဇန္န၀ါရီလ ၂၆ ရက္ေန႔က ကပၸလီပင္လယ္ျပင္မွာ ထိုင္းေရတပ္ကဖမ္းဆီးၿပီးတဲ့ေနာက္ အခု ရေနာင္းၿမိဳ႕ရဲစခန္းနဲ႔ ေဆး႐ံုတို႔မွာရိွေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ၇၈ ေယာက္ကိုလည္း သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုၿပီး အကူအညီေပးခဲ့ပါေသးတယ္။

ဒီျပႆနာဟာ ျမန္မာတႏုိင္ငံတည္းရဲ႕ ျပႆနာမဟုတ္ေတာ့ဘဲ ေဒသတြင္းျပႆနာ ျဖစ္လာေနၿပီဆိုတာ ဦးထူးခ်စ္ ကလည္း သေဘာတူပါတယ္။ အဓိကတာ၀န္ယူ ေျဖရွင္းရမွာကေတာ့ ျမန္မာအစိုးရျဖစ္ပါတယ္တဲ့။ ဒါေပမယ့့္လည္း ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ေျဖရွင္းလို႔ရမယ့္ ျပႆနာေတာ့မဟုတ္ဘူးလို႔ ဦးထူးခ်စ္ က ေျပာပါတယ္။

“အဓိက ကေတာ့ ျမန္မာျပည္ေပါ့ဗ်ာ။ ျမန္မာျပည္ရယ္၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ တို႔ မေလးရွားတို႔ ထိုင္းတို႔ေပါ့၊ ေနာက္ပိုင္းေတာ့ အင္ဒိုနီးရွားတို႔ပါ ျဖစ္လာေတာ့ ဒီျပႆနာကို အဓိက ေဒသတြင္းႏုိင္ငံေတြေပါ့၊ အနည္းဆံုး ေလးငါးႏိုင္ငံကေနၿပီးေတာ့ ပူးေပါင္းေျဖရွင္းသင့္တယ္လို႔ ထင္တယ္။ ေနာက္တခုက အဓိက တာ၀န္ယူေျဖရွင္းရမွာကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာအစိုးရပဲ ျဖစ္မယ္လို႔ က်ေနာ္ ထင္တယ္။ သူတို႔က ေတာ္ယံုတန္ယံု အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးေတြ ရွိမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ ဒီျပႆနာေတြ အမ်ားႀကီး ေလ်ာ့က်သြားမယ္လို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ထင္တယ္။ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ေတာ့ ေျဖရွင္းလို႔ရမယ္ လို႔ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ မထင္ပါဘူး။ ဒီကိစၥကို က်ေနာ္တို႔ စၿပီး လြန္ခဲ့တဲ့ ၄ ႏွစ္ေလာက္ကတည္းက ျဖစ္ကတည္းက က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ေပါ့ဗ်ာ၊ ယူအဲန္ တို႔ဘာတို႔ကို ေသေသခ်ာခ်ာ ေျပာဖူးပါတယ္။ အေထာက္အထားေတြ အတိအက်နဲ႔ ဒီဥစၥာကို ကိုင္တြယ္ပါဆိုတာေပါ့။ အဓိက ကေတာ့ ဘာလို႔ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ေျဖရွင္းလို႔မရသလဲဆိုေတာ့ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ လက္ရွိ ႏိုင္ငံေရး အေျခအေနအေပၚမွာလည္း မူတည္ေနေတာ့ က်ေနာ္ ထင္တာကေတာ့ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ေျဖရွင္းလို႔ရမယ္လို႔ေတာ့ မထင္ဘူးခင္ဗ်။”

အေျခခံလူထု လူ႔အခြင့္အေရး ပညာေပးေကာ္မတီရဲ႕ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးထူးခ်စ္ ပါ။

အခု ႐ိုဟင္ဂ်ာျပႆနာကို ဒီလအတြင္း ထိုင္းႏုိင္ငံမွာက်င္းပမယ့္ အာဆီယံထိပ္သီးအစည္းအေ၀း၊ ဘာလီလုပ္ငန္းစဥ္အရ ဒီႏွစ္လယ္မွာက်င္းပမယ့္ ေဒသတြင္း၀န္ႀကီးအဆင့္အစည္းအေ၀းနဲ႔ ကုလသမဂၢအစည္းတို႔လို ႏိုင္ငံစံံုပါ၀င္တဲ့ အစည္းအေ၀း ေတြမွာ တင္ျပ ေဆြးေႏြးသြားမယ့္အေၾကာင္း အင္ဒိုနီးရွားႏုိင္ငံျခားေရး
၀န္ႀကီး ကလည္း ေသာၾကာေန႔မွာ သတင္းေထာက္ေတြကို ေျပာခဲ့ပါတယ္။

ဒီအေတာအတြင္းမွာပဲ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြေျပာသလို ထုိင္းစစ္တပ္က သူတို႔ကို ႐ိုက္ႏွက္ညႇဥ္းပန္းၿပီး အစားအစာ ေသာက္ေရ အနည္းအက်ဥ္းနဲ႔ စက္မပါတဲ့ေလွေပၚတင္ၿပီး ပင္လယ္ထဲျပန္ပို႔ခဲ့တယ္ ဆိုတာ မွန္ကန္တယ္ဆိုရင္ က်ဴးလြန္သူေတြကို အေရးယူမယ္လို႔ ထိုင္း၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အဘီဆစ္ ၀က္ခ်ာခ်ီ၀ (Abhisit Vejjajiva) က ဂ်ပန္ႏုိင္ငံခရီးစဥ္အတြင္း ေျပာခဲ့ေၾကာင္း ဘန္ေကာက္ပို႔စ္သတင္းစာမွာပဲ ေဖာ္ျပထားပါေသးတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG