သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အာဆီယံ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ဟာ စကၠဴက်ား႐ုပ္လို႔ ေ၀ဖန္ခံရ


အာဆီယံပဋိညာဥ္စာတမ္းအရ ဖြဲ႕စည္းမယ့္ အာဆီယံ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီဟာ
လူ႔အခြင့္အေရး ျမႇင့္တင္ေရးကို ဦးစားေပးသြားမွာ ျဖစ္ေပမဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး အကာ
အကြယ္ေပးဖုိ႔ လုပ္ပုိင္ခြင့္အာဏာ မရွိတာေၾကာင့္ အသက္မပါတဲ့ စကၠဴက်ား႐ုပ္ပါပဲလို႔
ေဒသတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြက ေ၀ဖန္လုိက္ပါတယ္။ အာဆီယံ
လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ ဖြဲ႕စည္းေရး လုပ္ထုံးလုပ္နည္းေတြကို အနီးကပ္ေလ့လာေနတဲ့
ထုိင္းႏုိင္ငံအေျခစုိက္ HREIB ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရး ပညာေပးေရးဌာန
အမႈေဆာင္ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ကိုေအာင္မ်ဳိးမင္းကုိ ေဒၚခင္စုိး၀င္းက ဆက္သြယ္
ေမးျမန္းၿပီး တင္ျပေပးထားပါတယ္။

၁၄ ႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံ ထိပ္သီးညီလာခံမွာ အာဆီယံ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ
ဖြဲ႕စည္းေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ TOR လို႔ေခၚတဲ့ လုပ္ထုံးလုပ္နည္း ရည္ၫႊန္းကုိးကားခ်က္
ေတြကုိ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂၇ ရက္ေန႔က အာဆီယံ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးေတြက
သေဘာတူခဲ့ၾကၿပီးၿပီဆုိေတာ့ ေဒသတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး ျမႇင့္တင္ေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္
အေရး အကာအကြယ္ေပးေရးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘာေတြမ်ား ေမွ်ာ္လင့္လုိ႔ရႏုိင္
ပါသလဲ။

“ဒီလိုမ်ဳိး ဘာေတြလုပ္ရမလဲ၊ ဘာေတြပါရမလဲဆုိတဲ့ စကၠဴႀကီးတခု ေပၚလာၿပီ။
ဒါေပမယ့္ ဒီစကၠဴက လူေတြသိေအာင္လုပ္တဲ့ အဆင့္မ်ဳိးပဲရွိတယ္။ လူေတြက သိလာလို႔၊
အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံရလို႔ တုိင္လုိ႔ရွိရင္ ဒါကို ဘယ္လုိနည္းနဲ႔ အေရးယူေဆာင္ရြက္
ႏုိင္မလဲဆုိတဲ့ Protection Mandate က ဒီထဲမွာ လုံး၀မပါဘူး။ အဲေတာ့ စကၠဴေပၚမွာပဲ
အသက္၀င္ၿပီး တကယ္တမ္း အရွိန္အဟုန္ေကာင္းေကာင္းနဲ႔ ကုိက္ႏုိင္တဲ့ က်ားရဲ႕
ပါးစပ္မပါတဲ့ စကၠဴက်ားပုံစံပဲျဖစ္ေနတာ က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႕ေနရတယ္။

“အဲဒီလိုသာျဖစ္မယ္ဆုိရင္ ျပည္သူလူထုက လူ႔အခြင့္အေရးအေၾကာင္း ဘယ္ေလာက္
သိသိ တကယ္တမ္း အေရးယူေဆာင္ရြက္ႏုိင္မယ့္ စြမ္းအင္မရွိတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕
အစည္းတရပ္ ေပၚလာရင္ အလဟႆပါပဲ။ ျပည္သူလူထုအတြက္လည္း အက်ဳိးမရွိဘူး၊
ဒီဟာေတြမွာပါ၀င္တဲ့ လူေတြအတြက္လည္း အင္အားရွိမွာ မဟုတ္ပါဘူး။”

အာဆီယံအသင္းရဲ႕ အလွည့္က်ဥကၠ႒ျဖစ္တဲ့ ထုိင္းႏုိင္ငံ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ကဆစ္
ပီရြမ္း (Kasit Piromya) က လူထုအေျချပဳ အဖြဲ႕အစည္းေတြကို ရွင္းလင္းတင္ျပတဲ့
ေနရာမွာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႕အစည္း ဖြဲ႕စည္းဖို႔ ေနာက္ထပ္အခ်ိန္ သုံးေလးလ
ေလာက္ က်န္ေသးတယ္။ အဲဒီက်န္တဲ့အခ်ိန္မွာ လူထုအေျချပဳ အဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕
ကုိယ္စားလွယ္ေတြပါ ဒီလုပ္ငန္းစဥ္ႀကီးကို ပါ၀င္ၿပီးေတာ့ အားျဖည့္ေပးႏုိင္တယ္လို႔
ေျပာထားတာ ရွိပါတယ္။ အဲေတာ့ ဒီ လူထုအေျချပဳ အဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္
ေတြက ဘယ္သူေတြက ပါ၀င္လို႔ရမလဲဆုိတာကိုေရာ သိရပါၿပီလား။

“လူထုအေျချပဳအဖြဲ႕ေတြ ပါ၀င္ခြင့္ကို ဒီေနရာမွာ တိတိက်က် မျပ႒ာန္းေသးပါဘူး။
အဲေတာ့ ပါ၀င္ခြင့္က ဘာကိုေျပာတာလဲ။ သူတုိ႔စိတ္ႀကိဳက္ ျပ႒ာန္းထားတဲ့ပုံစံကိုပဲ
သူတို႔ ခြင့္ျပဳမွာလား၊ သူတုိ႔နဲ႔အဆင္ေျပတဲ့လူကိုပဲ သူတုိ႔ လက္ခံမွာလား၊ ဒီဟာကို
တိတိက်က် မျပ႒ာန္းထားတဲ့အတြက္ ေရြးခ်ယ္ခြင့္က အစိုးရမွာရွိေနတယ္။ အဲဒီ
အစိုးရက ခြင့္ျပဳမွပဲ ပါႏုိင္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ စစ္မွန္တဲ့ ျပည္သူလူထု အေျချပဳအဖြဲ႕ေတြ
ျဖစ္မွာမဟုတ္ဘူး။

“ေရးဆြဲတဲ့မူၾကမ္းအရဆုိရင္ အာဆီယံ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕မွာ ပါမယ့္လူေတြကို
သက္ဆုိင္ရာအစိုးရက တုိက္႐ုိက္ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ရမယ္၊ အဲဒီေနရာမွာလည္း
လူထုေတြကုိ တုိင္ပင္ရမယ္ဆိုတာ ပါေပမဲ့ ဘယ္လုိမ်ဳိးနည္းနဲ႔ ပါ၀င္ရမလဲ၊ ဘယ္လုိ
နည္းနဲ႔ ျပည္သူလူထုဆႏၵနဲ႔ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္မႈမွာ ပါ၀င္ရမလဲ၊ ဒါကိုလည္း အတိ
အက် မျပ႒ာန္းထားဘူး။ အဲေတာ့ တကယ္လို႔သာ လူ႔အခြင့္အေရး Body တရပ္
ေပၚလာမယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ ဒီမွာပါလာမယ့္လူေတြရဲ႕ အစိုးရနဲ႔ ကင္းလြတ္မႈေတြ၊
သီးသန္႔လြတ္လပ္မႈေတြ ဒါေတြက ေမးခြန္းထုတ္စရာ အမ်ားႀကီးျဖစ္လာမွာပါပဲ။”

ဒီလူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ ဖြဲ႕စည္းေရးကို ဦးေဆာင္ၿပီး ကမကထလုပ္ေနတဲ့
ထုိင္းသံတမန္ႀကီး ဆီဟာဆတ္ကေတာ့ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီက
ေတာင္မွ တခ်ဳိ႕ကိစၥေတြမွာ ကိုင္တြယ္ႏုိင္စြမ္း မရွိတာေၾကာင့္ ဒီလုိ ေဒသတြင္းအဖြဲ႕
ျဖစ္တဲ့ အာဆီယံအသင္းရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီအေနနဲ႔ ထူထူးကဲကဲ စြမ္းေဆာင္
ေပးႏုိင္လိမ့္မယ္လို႔ မေမွ်ာ္လင့္ေစခ်င္တဲ့အေၾကာင္းကုိလည္း အရိပ္အႁမြက္
ေျပာသြားတာ ၾကားရပါတယ္။

“အခု သူတုိ႔ေရးဆြဲထားတဲ့ ပထမမူၾကမ္းမွာ အရမ္းကို အံ့အားသင့္စရာတခုက အခု
ဖြဲ႕စည္းမယ့္ အာဆီယံ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာအဖြဲ႕က သူတုိ႔ရဲ႕ၫႊန္ၾကားခ်က္အတုိင္း
ဆုိရင္ အာဆီယံ ၁၀ ႏုိင္ငံအတြင္းမွာ ႏုိင္ငံတႏုိင္ငံကို တျခားႏုိင္ငံေတြက လူ႔အခြင့္
အေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျပစ္တင္ေ၀ဖန္မႈေတြ လုပ္မယ္ဆုိရင္ အဲဒီအဖြဲ႕ ႏုိင္ငံေတြရဲ႕
ကုိယ္စား အခု အာဆီယံ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ကေန ကာကြယ္ေပးရမယ္၊ ၀ုိင္းၿပီး
တားဆီးေပးရမယ္လုိ႔ ေျပာထားတယ္။ အဲေတာ့ ဒီဟာက က်ေနာ္တုိ႔အတြက္
တကယ့္ကို ဟာသျဖစ္ေနတယ္။

“ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံလုိ ႏုိင္ငံေတြက လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈကို
တျခားႏုိင္ငံေတြက ေ၀ဖန္မႈရွိတယ္။ အဲဒီေ၀ဖန္မႈ မွန္လား မမွန္ဘူးလားဆုိတာကို
လြတ္လပ္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းတရပ္က တာ၀န္ယူၿပီးေတာ့ စုံစမ္းေပးဖို႔ရယ္၊ ဒီလူ႔အခြင့္
အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈ ရပ္တန္႔ေပးဖုိ႔အတြက္ လုပ္ရမယ့္အစား ဒီလုိမ်ဳိး တုိင္ၾကားမႈေတြ၊
ျပစ္တင္ေ၀ဖန္မႈေတြကုိ အဲဒီႏုိင္ငံရဲ႕ကုိယ္စား ကာကြယ္ေပးရမယ္လို႔ ေျပာျခင္းက
အခုေပၚလာမယ့္ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕အေပၚမွာ အရမ္းကုိ ဂုဏ္သိကၡာေတြ က်ေစမယ့္၊
တကယ္ကို မျဖစ္သင့္တဲ့ ေျပာၾကားခ်က္တခုပါပဲ။”

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG