သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာကို အေမရိကန္ ဆက္ပိတ္ဆို႔ေရး ပညာရွင္တခ်ဳိ႕ တိုက္တြန္း


ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚထားရွိတဲ့ မူ၀ါဒအေပၚ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ျပန္လည္ သံုးသပ္ေနတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေထာက္ခံ ႀကိဳဆိုေပမဲ့လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး အက်ပ္အတည္း ျပႆနာေတြဟာ အေမရိကန္ အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာက ပိတ္ဆို႔ဒဏ္ခတ္ အေရးယူထားတာေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ ျမန္မာစစ္အစုိးရရဲ႕ မွားယြင္းတဲ့ မူ၀ါဒ ေတြ ေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လို႔ ဧၿပီလ ၂၃ ရက္က က်င္းပခဲ့တဲ့ ၀ါရွင္တန္ဒီစီၿမိဳ႕ေတာ္ အေမရိကန္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္မွာ လူ႕အခြင့္ အေရးေကာ္မရွင္ လူထုၾကားနာပြဲတခုမွာ စီးပြားေရးကၽြမ္းက်င္သူေတြက ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာစစ္အစိုးရအေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕လုပ္ရပ္ေတြအတြက္ အျပည့္အ၀ တာ၀န္ခံရမွာျဖစ္တယ္လို႔လည္း ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို ေနာ္႐ိႈးက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ဧၿပီလ ၂၃ ရက္က အေမရိကန္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕က ႀကီးမႉးက်င္းပခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လူထု ၾကားနာပြဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးကို အနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေနတဲ့ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ မခြာရီ တကၠသိုလ္ (Macquarie University) က စီးပြားေရးပါေမာကၡ ေဒါက္တာ ေရွာင္ တာနယ္လ္ (Dr. Sean Turnell) က ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးနဲ႔ လူမႈေရး ျပႆနာေတြဟာ အင္မတန္ စိုးရိမ္ဖြယ္ ေကာင္းေနပါတယ္၊ ဒီျပႆနာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ တဲ့ အစိုးရအေပၚမွာ အမ်ားႀကီး တာ၀န္ရွိေနတာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ဆင္းရဲမြဲေတြမႈ၊ စီးပြားေရးခက္ခဲမႈေတြဟာ ႏိုင္ငံတကာက ပိတ္ဆို႔ဒဏ္ခတ္ အေရးယူထား တာေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ အုပ္ခ်ဳပ္သူတို႔ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မႈေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စီးပြားေရး ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔ထား
တာေတြကို ဖ်က္သိမ္းဖို႔ အခ်ိန္မတန္ေသးပါဘူး။”

ေဒါက္တာ တာနယ္လ္က စီးပြားေရးအရ ပိတ္ဆို႔ဒဏ္ခတ္ထားတာကို ႐ုပ္သိမ္းသင့္တယ္လို႔ ေႂကြးေၾကာ္သူေတြအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ လြဲမွားတဲ့ ယူဆခ်က္ေတြ ရွိေနတယ္လို႔ ခုလို သံုးသပ္ပါတယ္။

“တခ်ဳိ႕က ေျပာတယ္။ စီးပြားေရးလမ္းေၾကာင္းေတြ ျပန္ဖြင့္ေပးျခင္းအားျဖင့္ ပုဂၢလိက စီးပြားေရးက႑ေတြ အားေကာင္း လာမယ္၊ အဲဒီကေန ႏိုင္ငံေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာမယ္လို႔ ဆိုတယ္။ က်ေနာ့္အျမင္မွာကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ၊ စီးပြားေရး ခၽြတ္ၿခံဳက်မႈေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာေပၚမွာ အေျခခံေနတာေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေရးနယ္ပယ္မွာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ မရွိဘဲနဲ႔ စီးပြားေရးဟာ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔မွ တိုးတက္မႈရွိႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

“ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးက႑ေတြကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္လည္း အစစအရာရာကို စစ္အစိုးရနဲ႔ သူတို႔နဲ႔နီးစပ္သူေတြက လက္၀ါးႀကီးအုပ္ထားတာ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ျမန္မာ စစ္အစိုးရအေနနဲ႔ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ဘယ္အေၾကာင္းအရာေတြကမွ ဟန္႔တားေနတာ မဟုတ္ဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ကုန္သြယ္တဲ့ႏိုင္ငံေတြ အေနနဲ႔ လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တြင္းထြက္ သံယံဇာတ တူးေဖာ္တာကလြဲရင္ တျခားက႑ေတြမွာ တက္တက္ႂကြႂကြ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ေတြ မလုပ္တာကလည္း စီးပြားေရး ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔တာေၾကာင့္ မဟုတ္ပါဘူး။”

ျမန္မာစစ္အစိုးရဟာ ျပည္တြင္းထုတ္ကုန္ စုစုေပါင္းတန္ဖိုးရဲ႕ ၁.၄% ကိုသာ က်န္းမာေရးနဲ႔ ပညာေရးအတြက္ သံုးစြဲတာ ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ က်န္းမာေရးစနစ္ဟာ ကမၻာမွာ အာဖရိကက ဆီရီလီယြန္းႏိုင္ငံၿပီးရင္ ဒုတိယ အဆိုးရြားဆံုးျဖစ္တယ္၊ အာရွေဒသမွာ စစ္အသံုးစရိတ္ဟာ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး အသံုးစရိတ္ထက္ ပိုတဲ့ႏိုင္ငံဟာ ျမန္မာတႏိုင္ငံတည္း ရွိတယ္ လို႔လည္း ေဒါက္တာ တာနယ္လ္ က ေထာက္ျပပါတယ္။ တျခားေဒသတြင္းက တ႐ုတ္၊ ဗီယက္နမ္စတဲ့ ဒီမိုကေရစီ မဟုတ္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာေတာင္ အစုိးရေတြက အနည္းဆံုး သူတို႔တိုင္းသူျပည္သားေတြရဲ႕ အက်ဳိးစီးပြားကို ေရွး႐ႈၾကတာကို ေတြ႕ရပါ တယ္။

၀ါရွင္တန္အေျခစိုက္ ျမန္မာ့အေရး လႈပ္ရွားေနတဲ့ US Campaign for Burma က အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ ဦးေအာင္ဒင္ က လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ထားရွိတဲ့ ႏိုင္ငံျခားမူနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္အစိုးရက ျပန္လည္သံုးသပ္ေနတယ္ဆုိတဲ့အေပၚ မွာ ခုလို ေကာက္ခ်က္ခ်ခဲ့ပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ မူ၀ါဒကို ျပန္လည္သုံးသပ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ Sanction အပါအ၀င္ ဖိအားေပးမႈေတြကုိ အေျပာင္းအလဲ မရွိဘဲ ႐ုပ္သိမ္းေပးရမယ္ဆုိတာ မွားယြင္းတယ္ဆုိတာ ေထာက္ျပဖုိ႔အတြက္ ဒီၾကားနာပြဲေတြက အင္မတန္မွ အက်ဳိးရွိပါ တယ္။”

တဆက္တည္းမွာပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံအေရွ႕ဘက္ျခမ္း ကရင္၊ ကရင္နီနဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္တလႊားက အိမ္ေထာင္မိသားစုေပါင္း ၂,၉၀၀ အၾကား အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ လူထုက်န္းမာေရး အေျခအေနေတြကို ေလ့လာစစ္တမ္းေကာက္ယူခဲ့တဲ့ ဂၽြန္ေဟာ့ပ္ကင္းစ္ (Johns Hopkins University)တကၠသိုလ္က လူထုက်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ ခရစၥ ဘုိင္ရာ (Dr. Chris Beyrer) ကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ယိုယြင္းမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ခုလို ေကာက္ခ်က္ခ်ပါတယ္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံက က်န္းမာေရးျပႆနာေတြဟာ လူက က်ဴးလြန္ဖန္တီးလို႔ ျဖစ္လာတဲ့ ျပႆနာေတြပါ။ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ၊ အထူးသျဖင့္ က်န္းမာေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အစိုးရက သံုးစြဲတဲ့ ေငြေတြဟာ အင္မတန္မွ နည္းလြန္းလွတာ ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။”

ျမန္မာႏိုင္ငံက HIV ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္ NGO အဖြဲ႕ေတြကပဲ ေဆာင္ရြက္ေနတာဟာ မလံုေလာက္ပါဘူး။ အစုိးရ ဘက္ကလည္း အင္တိုက္အားတိုက္ ပါ၀င္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ေဒါက္တာဘုိင္ရာက ေထာက္ျပပါတယ္။

ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ၾကားနာပြဲမွာ ေနာက္ထပ္ သက္ေသထြက္ဆိုခဲ့သူကေတာ့ ကရင္တိုင္းရင္းသူ မုိင္းရာ ဒါေဂေဖာ (Myra Dargaypaw) ျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ ျမန္မာျပည္တြင္း အဓမၼေရႊ႕ေျပာင္းေနရသူအျဖစ္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျဖတ္သန္းခဲ့ဖူးသူ လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္တြင္းက လူနည္းစုတိုင္းရင္းသားေတြ ေနထိုင္ရာေဒသေတြမွာ ရြာသူရြာသားေတြရဲ႕ အသက္ အိုးအိမ္ လယ္ယာေတြဟာ ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် ဖ်က္ဆီးထိန္းသိမ္းခံေနရတယ္လို႔ သူက သက္ေသထြက္ဆိုခဲ့ပါတယ္။

“ျမန္မာစစ္အစိုးရဟာ သူတို႔ရဲ႕ လူသားမဆန္တဲ့ လုပ္ရပ္ေတြအတြက္ တာ၀န္ အျပည့္အ၀ခံရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

အားလံုးၿခံဳေျပာရရင္ေတာ့ ျမန္မာစစ္အစိုးရဘက္က ႏိုင္ငံေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ မလုပ္ဘူးဆိုရင္ စီးပြားေရး ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆို႔ထားတာေတြကို ႐ုပ္သိမ္းေပးမယ္ဆိုရင္ေတာင္ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရး ျပႆနာေတြဟာ ေျပလည္သြား မွာမဟုတ္ဘူးဆိုတာကို ေအာက္လႊတ္ေတာ္မွာ သက္ေသထြက္ဆိုခဲ့တဲ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရးနဲ႔ က်န္းမာေရးကၽြမ္းက်င္သူ တကၠသိုလ္ ပါေမာကၡေတြနဲ႔ ျမန္မာ့အေရး လႈပ္ရွားသူေတြက တင္ျပသြားၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG