သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အတိုင္း ေျမာက္ကိုရီးယားသေဘၤာ စစ္ေဆးဖို႔ အေမရိကန္ တိုက္တြန္း


ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဦးတည္ေနတယ္လို႔ ယူဆရတဲ့ သံသယရိွဖြယ္ ေျမာက္ကိုရီးယားသေဘၤာကုိ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အတိုင္း အေရးယူစစ္ေဆးမႈလုပ္ဖို႔ကုလသမဂၢအဖဲြ႕၀င္ ႏိုင္ငံေတြကို အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနက ေတာင္းဆိုပါတယ္။ဒီသေဘၤာဟာ အရင္တုန္းကလည္း တာတိုပစ္ဒံုးက်ည္ အစိတ္အပိုင္းအခ်ဳိ႕ကို သယ္ၿပီးျမန္မာႏိုင္ငံကို လာေရာက္ပို႔ေဆာင္ခဲ့ဖူးတယ္လို႔ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူေတြကေတာ့ေျပာေနပါတယ္။ ဒီေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ေျမာက္ကိုရီယားႏွစ္ႏိုင္ငံ စစ္လက္နက္ပစၥည္းေရာင္း၀ယ္ဆက္စပ္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကိုသားၫြန္႔ဦးက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယားရဲ႕ ဒံုးက်ည္လက္နက္ အစီအစဥ္ေတြကို ဟန္႔တားဖို႔အတြက္စစ္လက္နက္ပစၥည္းေတြ၊ ႏ်ဴကလီးယားနဲ႔ ဒံုးက်ည္အစိတ္အပိုင္းေတြ တင္ပို႔တာေတြတားျမစ္တဲ့ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ထြက္ၿပီး ဒါ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ေျမာက္ကိုရီးယားဘက္က အကဲစမ္းမႈလို႔ ေျပာရပါမယ္။ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အတိုင္းဆိုရင္ေတာ့ ကုလသမဂၢအဖဲြ႕၀င္ ႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႔ မသကၤာဖြယ္ ေျမာက္ကိုရီးယား သေဘၤာေတြကိုႏ်ဴကလီယားလက္နက္ အစီအစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ပစၥည္းေတြ ပါမပါ စစ္ေဆးလို႔ရၿပီးဖ်က္ဆီးပစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ကန္နန္ ၁ (Kang Nam I) ေျမာက္ကိုရီးယား သေဘၤာဟာစစ္လက္နက္ပစၥည္းေတြကို တင္ေဆာင္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္ကို ဦးတည္ေနတယ္လို႔ေတာင္ကိုရီးယား ေထာက္လွမ္းေရးသတင္းက ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။

အေမရိကန္ ေရတပ္သေဘၤာကေတာ့ ဒါကို သံသယျဖစ္ၿပီး ေနာက္ေယာင္ခံလိုက္ေနေပမယ့္ ၾကားျဖတ္ ဟန္႔တားစစ္ေဆးမႈ လုပ္မလုပ္ေတာ့ အေမရိကန္ အစိုးရဘက္ကရွင္းရွင္းလင္းလင္း မေျပာေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့လို႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အတိုင္း လိုက္နာၾကဖို႔ေတာ့ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန ေျပာခြင့္ရသူ အီယန္ကယ္လီ (Ian Kelly) က မေန႔ သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြမွာ အခုလို တိုက္တြန္းသြားပါတယ္။

“ေျမာက္ကိုရီးယားအေနနဲ႔ ရန္စတဲ့လုပ္ရပ္မ်ဳိးေတြ မလုပ္ဖို႔ က်ေနာ္တို႔ အၿမဲေတာင္းဆိုေနတာပါ။ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန အေနနဲ႔ကေတာ့ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ၁၈၇၄ အရ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈကို အေလးေပးပါတယ္။အဲဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္အရ သေဘၤာကို စစ္ေဆးခြင့္ဟာ အေရးႀကီးတဲ့အခ်က္ပါ။ ဒါေၾကာင့္အျခား ကုလသမဂၢႏိုင္ငံေတြကိုလည္း ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္ ၁၈၇၄ အတိုင္း ေဆာင္ရြက္ဖို႔တိုက္တြန္းပါတယ္။”

ကန္နန္ ၁ ေျမာက္ကိုရီးယားသေဘၤာဟာ အရင္တုန္းကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံကိုလာေရာက္ခဲ့ဖူးၿပီး စစ္လက္နက္ပစၥည္းေတြ သယ္ေဆာင္လာခဲ့ဖူးတယ္လို႔ ေလ့လာသူေတြကေတာ့ ေျပာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ႏ်ဴကလီးယားထုတ္လုပ္မႈအတြက္ အေျခခံပစၥည္း yellow cake ကို ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္က ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ အီရန္ဘက္ကို တင္ပို႔ႏိုင္ဖြယ္ရိွတယ္လို႔လည္း သံသယေတြ ျဖစ္ထားၾကပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယား-ျမန္မာ ဆက္ဆံေရးကို အနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ Dictator watch က ႐ုိလန္ ၀ပ္တ္ဆန္ (RolandWatson) ကေတာ့ အခုသေဘၤာဟာ ဒံုးက်ည္လက္နက္အခ်ဳိ႕တင္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံကိုလာေနတာျဖစ္တယ္လို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။

“ကန္နန္ ၁ သေဘၤာဟာ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္တုန္းကတႀကိမ္ ျမန္မာႏိုင္ငံက သီလ၀ါဆိပ္ကမ္းကို ဆိုက္ေရာက္ၿပီး ကုန္ေတြခ်ဖူးပါတယ္။ ဒီသေဘၤာဟာ ဒံုးက်ည္အစိတ္အပိုင္းေတြကို သယ္ေဆာင္လာခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ အေမရိကန္အစိုးရ ေထာက္လွမ္းေရးအဖဲြ႕ေတြရဲ႕ သတင္းေတြက အေတာ္ေလး ယံုၾကည္စရာရိွပါတယ္။ ဒီအခ်က္ကိုၾကည့္ရင္ပဲ ေျမာက္ကိုရီးယားက ဒံုးက်ည္အစိတ္အပိုင္းအခ်ဳိ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ၂၀၀၇ခုႏွစ္ကတည္းက ေရာက္ႏွင့္ေနၿပီဆိုတာ ထင္သာျမင္သာ ရိွပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခုသေဘၤာဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို သြားေနတယ္၊ အဲဒီထဲမွာ ဒံုးက်ည္အစိတ္အပိုင္းေတြ သယ္ေဆာင္လာတယ္လို႔ က်ေနာ္ယံုၾကည္ပါတယ္။”

ျမန္မာအစိုးရဟာ ေျမာက္ကိုရီးယားထံကေန တာတိုပစ္ဒံုးက်ည္ေတြကို ရရိွပိုင္ဆိုင္ထားၿပီး ပတ္၀န္းက်င္ႏိုင္ငံေတြကို ခ်ိန္ရြယ္ထားတယ္လို႔လည္း ႐ုိလန္ ၀ပ္တ္ဆန္ကေျပာပါတယ္။

“၂၀၀၇ ဇူလိုင္ကတည္းက ျမန္မာစစ္အစိုးရမွာ တာတိုပစ္ ပဲ့ထိန္းဒံုးက်ည္ေတြ ရိွထားၿပီဆိုတဲ့ အေထာက္အထားေတြ Dictator watch အဖဲြ႕အေနနဲ႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ဒါေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံ အေရွ႕ဘက္ျခမ္းမွာ ခ်ထားၿပီး ထိုင္းႏိုင္ငံဘက္က ေလေၾကာင္းစခန္းေတြကို ခ်ိန္ရြယ္ထားပါတယ္။ သူတို႔အေနနဲ႔ အိႏၵိယဘက္ကိုလည္း ခ်ိန္ရြယ္ထားႏိုင္ပါတယ္။”

ဒီသေဘၤာဟာ ေျမာက္ကိုရီးယားကို အျပန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဘာေတြ ျပန္သယ္ေဆာင္သလဲဆိုတာကေတာ့ ေမးခြန္းထုတ္စရာပဲလို႔လည္း ႐ုိလန္က ေျပာပါတယ္။ သတင္းေတြအရဆိုရင္ေတာ့ အရင္တုန္းက ေျမာက္ကိုရီးယားသေဘၤာေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံကကုန္ခ်အျပန္မွာ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ အီရန္ဘက္ေတြကို သြားေရာက္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေျမာက္ကိုရီးယား၊ အီရန္တို႔ရဲ႕ ႏ်ဴကလီယား အစီအစဥ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္မႈရိွႏိုင္တယ္လို႔ သူက သံုးသပ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခုလို ေျမာက္ကိုရီးယား-ျမန္မာ နီးနီးကပ္ကပ္ ဆက္ဆံလာတာဟာ ႏိုင္ငံတကာအတြက္ေတာ့ ၿခိမ္းေျခာက္မႈတခုလို႔ သူက ယူဆပါတယ္။

“အခုလို ျမန္မာနဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယား ႏွစ္ႏိုင္ငံတဲြၿပီး လုပ္ေဆာင္ေနတာေတြဟာ ႏိုင္ငံတကာ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ထိခိုက္ေစပါတယ္။ အရင္ ဒုကၡသည္ေတြ ထိုင္းကိုေျပးလာတာေတြ၊ မူးယစ္ေဆး၀ါး ကုန္သြယ္မႈ လုပ္ငန္းေတြထက္ကို ပိုၿပီးဆိုးပါတယ္။ ျမန္မာစစ္အစိုးရရဲ႕ အေျခအေနဟာ ကမၻာႀကီးအတြက္၊ ႏိုင္ငံတကာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ အဆုိးဆံုး ၿခိမ္းေျခာက္မႈတရပ္ ျဖစ္လာပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ေဒသတြင္းႏုိင္ငံေတြကိုပါ။ ယူေရနီယံသန္႔စင္မႈလုပ္တာ၊ ဒံုးက်ည္လက္နက္ အစီအစဥ္လုပ္တာေတြ စတာေတြေၾကာင့္ လက္နက္ျပန္႕ပြားမႈေတြ ျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္။ ဒီလက္နက္ေတြဟာ ေနရာအႏွံ႔အျပားက အၾကမ္းဖက္သမားေတြဆီပါ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားႏိုင္ပါတယ္။ ေသခ်ာတဲ့ အဓိကအခ်က္ကေတာ့ ေဒသတြင္းႏိုင္ငံေတြကို ၿခိမ္းေျခာက္မႈျဖစ္ပါတယ္။ ထိုင္းတို႔၊ အိႏၵိယတို႔လို ႏိုင္ငံေတြအတြက္ပါ။ ဒါေပမဲ့့ ဒါနဲ႔တင္ရပ္သြားမယ့္ပံု မရိွပါဘူး။”

အေမရိကန္ဘက္ကလည္း ဒီသေဘၤာကို လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အတိုင္းစစ္ေဆးဖို႔ တို္က္တြန္းမႈေတြ ရိွလာတာေၾကာင့္ အခုလာမယ့္ ႏွစ္ရက္သံုးရက္အတြင္းအေျခအေနဟာ ပိုလို႔ စိတ္၀င္စားစရာရိွတယ္လို႔ ႐ုိလန္က ေျပာပါတယ္။

“စိတ္၀င္စားဖို႔ေကာင္းတဲ့ ကိစၥကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကို မေရာက္ခင္ စင္ကာပူကိုေရာက္မယ့္ အေျခအေနပါ။ ေနာက္လာမယ့္ ႏွစ္ရက္ သံုးရက္ဟာ အေတာ္ေလးကိုစိတ္၀င္စားစရာေကာင္းလာမယ့္ အေျခအေနပါ။ အေမရိကန္ စစ္သေဘၤာကလည္းေနာက္က ထပ္ၾကပ္မကြာ လိုက္ေနတယ္။ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အရစင္ကာပူဆိပ္ကမ္းကို ဆိုက္ေရာက္လာရင္ သေဘၤာကို စစ္ေဆးမႈ လုပ္လာႏုိင္ပါတယ္။”

ျမန္မာႏိုင္ငံက စစ္အရာရိွေတြ အထူးသျဖင့္ စစ္ဖက္မွာ တတိယအႀကီးဆံုးဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေရႊမန္းဟာ ဒီႏွစ္ပိုင္းအတြင္း ေျမာက္ကိုရီးယားႏိုင္ငံကို သြားေရာက္ခဲ့တာေၾကာင့္ ျမန္မာ-ေျမာက္ကိုရီးယား စစ္ဘက္ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ ရိွတယ္လို႔သံုးသပ္လာၾကတာပါ။ ဒါ့အျပင္ ေျမာက္ကိုရီးယားဘက္က ႏ်ဴကလီးယား နည္းပညာရွင္ေတြ အျခား စစ္ဖက္နည္းပညာရွင္ေတြဟာလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းက ႐ုရွားႏ်ဴကလီးယားဓာတ္ေပါင္းဖိုကိစၥနဲ႔ အျခားစစ္ေရးကိစၥေတြမွာ လာေရာက္ကူညီမႈေတြရိွတယ္လို႔လည္း အေထာက္အထားေတြနဲ႔ ေရးသားတင္ျပသူေတြလည္း ရိွပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG