သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေျမာက္ကိုရီးယား ဒုံးက်ည္ပစ္လႊတ္မႈ လုံျခဳံေရးေကာင္စီ အျပင္းအထန္ ရႈတ္ခ်


ဒီရက္ပုိင္းေတြအတြင္း ေျမာက္ကုိရီးယားႏုိင္ငံက ဒုံးက်ည္ပစ္လႊတ္မႈေတြ လုပ္ေနတာဟာ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကုိ ခ်ဳိးေဖာက္တာျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း ကုလသမဂၢ လုံၿခံဳေရးေကာင္စီက ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်လုိက္ပါတယ္။ ေျမာက္ကုိရီးယားႏုိင္ငံ အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာက ျပ႒ာန္းခ်က္ေတြကုိ အျပည့္အ၀ လုိက္နာဖုိ႔လည္း မေန႔တုန္းက လုံၿခံဳေရးေကာင္စီက ေတာင္းဆုိ လုိက္တာပါ။ ဒီအေၾကာင္း ကုလသမဂၢ ႐ုံးခ်ဳပ္ကေန ဗြီအုိေအသတင္းေထာက္ မာဂရက္ ဘရွီးယား (Margaret Basheer) သတင္းေပးပုိ႔ခ်က္နဲ႔အတူ အခုတေလာ ေျမာက္ကုိရီးယားရဲ႕ တရားမ၀င္ လက္နက္ေရာင္းခ်မႈေတြနဲ႔ ဆက္ႏြယ္မႈေတြကုိ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက လုိက္လံေျခရာခံေနခ်ိန္ သူနဲ႔ စစ္ဖက္ဆုိင္ရာ ပတ္သက္မႈေတြ ရွိေနတဲ့ ျမန္မာစစ္အစုိးရတုိ႔ရဲ႕ ဆက္ဆံေရး အေျခအေနေတြကုိ ကုိေအာင္လြင္ဦးက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ေျမာက္ကုိရီးယားႏုိင္ငံက ဂ်ပန္ပင္လယ္ျပင္ထဲကုိ စေနေန႔တုန္းက ဒုံးက်ည္ ၇ လုံး ပစ္လႊတ္လုိက္တဲ့ေနာက္ လုံၿခံဳေရး ေကာင္စီက ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်တဲ့ ေၾကညာခ်က္တေစာင္ ထြက္ေပၚလာတာပါ။ လုံၿခံဳေရးေကာင္စီ အလွည့္က်ဥကၠ႒ျဖစ္တဲ့ ယူဂန္ဒါႏုိင္ငံက ကုလသမဂၢဆုိင္ရာ သံအမတ္ႀကီး ႐ူဟခနာ ႐ူဂန္ဒါ (Ruhakana Rugunda) က ေၾကညာခ်က္ကုိ ဖတ္ျပတဲ့ ေနရာမွာေတာ့ …

“လုံၿခံဳေရးေကာင္စီ အဖဲြ႕၀င္ေတြအေနနဲ႔ ဒုံးက်ည္ပစ္လႊတ္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြကုိ ခ်ဳိးေဖာက္မႈအျဖစ္ ေဒသတြင္းနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ လုံၿခံဳေရးကုိ ၿခိမ္းေျခာက္မႈအျဖစ္နဲ႔ အလြန္အမင္း စုိးရိမ္မကင္း ျဖစ္ရပါတယ္။”

အဖဲြ႕၀င္ႏုိင္ငံေတြအေနနဲ႔ လုံၿခံဳေရးျပႆနာေတြ ပုိၿပီး ႀကီးထြားမလာေအာင္ သက္ဆုိင္သူေတြအားလုံးက ထိန္းထိန္း သိမ္းသိမ္း ေဆာင္ရြက္သြားဖုိ႔လည္း တုိက္တြန္းထားတာပါ။ အေျခအေနေတြကုိ ေျဖရွင္းဖုိ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ သံတမန္ေရး၊ ႏုိင္ငံေရး နည္းလမ္းေတြနဲ႔သာ ေဆာင္ရြက္သြားဖုိ႔ သႏၷိ႒ာန္ ခ်ထားေၾကာင္းလည္း လုံၿခံဳေရးေကာင္စီဥကၠ႒က ေျပာခဲ့တာပါ။ ဒီလုိ အေရးယူပိတ္ဆုိ႔ ဒဏ္ခတ္မႈေတြကုိ ေျမာက္ကုိရီးယားႏုိင္ငံအေပၚ ေဆာင္ရြက္လာတယ္ ဆုိေပမဲ့လည္း တခ်ိန္တည္း မွာ သူနဲ႔ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ ဆက္ဆံပတ္သက္မႈေတြ ရွိေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚမွာလည္း သက္ေရာက္မႈေတြ ရွိလာႏုိင္တယ္ လုိ႔ အကဲခတ္ေတြက တြက္ဆၾကတာပါ။ ထုိင္း-ျမန္မာနယ္စပ္က စစ္ေရးအကဲခတ္ ဦးေဌးေအာင္ကေတာ့ သူ႔အယူအဆကုိ အခုလုိ ဆုိပါတယ္။

“ဗမာစစ္အစုိးရက ေျမာက္ကိုရီးယားႏုိင္ငံကေနၿပီးေတာ့ ႏ်ဴကလီးယား နည္းပညာေတြ အပါအ၀င္ ဒုံးက်ည္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ နည္းပညာေတြ၊ တာေ၀းပစ္ အေျမာက္ႀကီးေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ နည္းပညာေတြ၊ ဒါေတြကို သူတုိ႔ ရယူခ်င္ေနတာ ရွိတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီပစၥည္းေတြနဲ႔ ဒါေတြရဲ႕ အစိတ္အပုိင္းေတြကုိလည္း သူတုိ႔ ၀ယ္ယူေနတာေတြ ရွိတယ္။ အဲဒီလို ၀ယ္ယူတဲ့ေနရာ၊ နည္းပညာေတြ ရယူတဲ့ေနရာမွာ တႀကိမ္တည္း၊ တသုတ္တည္းနဲ႔ အၿပီးအပိုင္ ရတာမ်ဳိး မဟုတ္ဘဲ အဆင့္လိုက္၊ အသုတ္ လိုက္ ၀ယ္ယူရတာေတြ ရွိတယ္။

“အဲေတာ့ အခု ကုလသမဂၢကေန ေျမာက္ကိုရီးယားကို ဇြန္လကစၿပီး အေရးယူ ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ လုပ္လိုက္တဲ့ေနာက္ပိုင္းက စၿပီး ဗမာစစ္အစုိးရအတြက္ ေျမာက္ကိုရီးယားက တင္ပို႔ရမယ့္ နည္းပညာေတြပဲျဖစ္ျဖစ္၊ စက္ပစၥည္း အစိတ္အပိုင္းေတြပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ စစ္လက္နက္ပစၥည္းေတြပဲ ျဖစ္ျဖစ္ေပါ့၊ ဒါေတြက ျပတ္ေတာက္သြားႏုိင္တဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ရွိတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ဒီပိတ္ဆုိ႔မႈက ဗမာစစ္အစုိးရကိုလည္း အမ်ားႀကီး ထိခုိက္ေစႏုိင္တာ ေသခ်ာပါတယ္။”

ေျမာက္ကုိရီးယားႏုိင္ငံက ေျမေအာက္ ႏ်ဴကလီးယား စမ္းသပ္မႈေတြကုိ လုပ္ခဲ့တဲ့ေနာက္ ၿပီးခဲ့တဲ့လထဲမွာပဲ လုံၿခံဳေရး ေကာင္စီက ပိတ္ဆုိ႔ဒဏ္ခတ္ အေရးယူမႈေတြကုိ တုိးျမႇင့္လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ တခဲနက္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ခဲ့တာပါ။ ဒီအထဲမွာဆုိရင္ တားျမစ္ထားတဲ့ လက္နက္ေတြ၊ ပစၥည္းေတြကုိ ေျမာက္ကုိရီးယားႏုိင္ငံက တင္ပုိ႔တယ္လုိ႔ သံသယရွိတဲ့ သေဘၤာေတြကုိ ကုလသမဂၢအဖဲြ႕၀င္ ႏုိင္ငံေတြက ရွာေဖြခြင့္ရွိဖုိ႔လည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒီလုိေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ဟာ ေအာင္ျမင္တဲ့ ရလဒ္ေတြ ရွိလာေနတယ္လုိ႔ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံရဲ႕ ကုလသမဂၢဆုိင္ရာ သံအမတ္ႀကီး ယူကီအုိ တာကာဆု (Yukio Takasu) က ဆုိပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ လလယ္ပုိင္းကစလုိ႔ တားျမစ္ထားတဲ့ လက္နက္ေတြ သယ္ေဆာင္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္ ဦးတည္သြား ေနတယ္လုိ႔ သံသယရွိေနၾကတဲ့ ကမ္နမ္ - ၁ အမည္ရတဲ့ ေျမာက္ကုိရီးယားသေဘၤာ ေနရပ္ရင္း ျပန္လွည့္သြားေနၿပီဆုိတဲ့ သတင္းကုိ ကုိးကားၿပီး သူက ေျပာလုိက္တာပါ။

“ကုိရီးယားဒီမုိကရက္တစ္ သမၼတႏုိင္ငံအေနနဲ႔ ဒီလုိ ဘယ္ေနရာပဲသြားသြား၊ အဲဒီေဒသမွာရွိတဲ့ ဆိပ္ကမ္းေတြ၊ ႏုိင္ငံေတြက ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ထားတဲ့အတုိင္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ ရွိေနတယ္ဆုိတာကုိ သိသြားတာဟာ ေကာင္းတယ္လုိ႔ က်ေနာ္ ယူဆပါတယ္။ ျဖစ္ႏုိင္စရာရွိတာကေတာ့ ဒီအတြက္ေၾကာင့္လည္း သူတုိ႔ လမ္းေၾကာင္းေျပာင္းသြားတာ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါဟာ ႀကိဳဆုိရမယ့္ ျဖစ္ရပ္ပါ။”

ကုလသမဂၢ လုံၿခံဳေရးေကာင္စီက ေျမာက္ကုိရီးယားအေပၚ အေရးယူပိတ္ဆုိ႔ ဒဏ္ခတ္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္လာေနတဲ့ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုကလည္း ဒီလုိ လက္နက္ေရာင္းခ်မႈေတြမွာ ေငြေၾကးလႊဲေျပာင္းမႈေတြ အပါအ၀င္ တျခားဆက္ႏြယ္ပတ္သက္မႈေတြ ရွိတယ္လုိ႔ သံသယရွိတဲ့ ကုမၸဏီေတြကုိ လုိက္လံေျခရာခံၿပီး ပိတ္ဆုိ႔ဖုိ႔ လုပ္ေနတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ မေန႔တုန္းကဆုိရင္လည္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက အထူးသံကုိယ္စားလွယ္ ဖိလစ္ ဂုိးလ္ဒ္ဘာ့ဂ္ (Philip Goldberg) ဟာ မေလးရွားအစုိးရနဲ႔ ေတြ႕ဆုံၿပီး ေျမာက္ကုိရီးယား လက္နက္ေရာင္း၀ယ္မႈေတြနဲ႔ ဆက္ႏြယ္တယ္လုိ႔ ယူဆတဲ့ မေလးရွားဘဏ္တခုနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ေဆြးေႏြးတာေတြ လုပ္ခဲ့တာပါ။

ဒီလုိပဲ အေမရိကန္ ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီးဌာန ထိပ္တန္းအရာရွိတဦးျဖစ္တဲ့ စတူးအာ့တ္ လီေဗး (Stuart Levey) ဟာ ဆုိရင္ လည္း အလားတူ တ႐ုတ္အစုိးရနဲ႔ ေဆြးေႏြးေျပာဆုိဖုိ႔ အစီအစဥ္ေတြ ရွိေနပါတယ္။ ဒီလုိ ေျမာက္ကုိရီးယားႏုိင္ငံရဲ႕ လက္နက္ တင္ပုိ႔ ေရာင္းခ်မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ႏုိင္ငံတကာက ေျခရာခံလုိက္ေနတာနဲ႔အမွ် ျမန္မာစစ္အစုိးရရဲ႕ ေျမာက္ ကုိရီယားႏုိင္ငံက စစ္ေရးအကူအညီေတြကုိ ရယူဖုိ႔ ႀကဳိးပမ္းမႈေတြ အေပၚမွာလည္း သက္ေရာက္မႈေတြ ရွိလာေနတယ္လုိ႔ ဦးေဌးေအာင္က ဆုိပါတယ္။

“ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ ဗမာစစ္အစိုးရၾကားမွာ ဆက္ဆံေရးကေတာ့ ေငြေရးေၾကးကိစၥေတြမွာ သူတို႔က တုိက္႐ုိက္ ကုန္ပစၥည္း ခ်င္း လဲလွယ္တဲ့ ဘာတာစနစ္ကုိ က်င့္သုံးေနတယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ၾကားထားတာရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း တခ်ဳိ႕ကိစၥေတြမွာ ေျမာက္ကုိရီးယားကလည္း ေငြေၾကးအရ လုိအပ္ေနတာေတြ ရွိႏုိင္တယ္ေလ။ အဲဒီအခါၾကေတာ့ ေငြေၾကးအရ အျပန္အလွန္ ၾကားခံကုမၸဏီေတြထားမယ္၊ ၾကားခံႏုိင္ငံေတြ ထားၿပီးေတာ့ ေငြေရးေၾကးေရးအရ ဆက္ဆံေနတာမ်ဳိး၊ လုပ္တာမ်ဳိး ရွိရင္ ေတာ့ ဗမာစစ္အစုိးရကို တုိက္႐ိုက္ထိခိုက္ႏုိင္တာေပါ့။

“အခုၾကားေနရတဲ့ သတင္းေတြအရ မေလးရွားႏုိင္ငံကတဆင့္ ဗမာစစ္အစိုးရနဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယား ဆက္ဆံေနတယ္ဆုိရင္၊ အဲဒီကိစၥကို အေမရိကန္က တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ အေရးယူႏုိင္မယ္ဆုိရင္ ဗမာစစ္အစုိးရနဲ႔ ေျမာက္ကုိရီးယား အစိုးရတုိ႔ ၾကားမွာ ရွိေနတဲ့ ေငြေရးေၾကးေရး ဆက္ဆံမႈေတြက ပ်က္စီးသြားႏုိင္တာေပါ့။ အဲဒီအတြက္လည္း ဗမာစစ္အစိုးရကို အမ်ားႀကီး ထိခိုက္ႏုိင္တယ္လို႔ က်ေနာ္ယူဆတယ္။”

အေမရိကန္ႏုိင္ငံကေတာ့ ေျမာက္ကုိရီးယားအေပၚ အေရးယူ ဒဏ္ခတ္မႈေတြကုိ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ဖုိ႔အတြက္ မၾကာေသးခင္ကပဲ အဖဲြ႕တဖဲြ႕ကုိ ဖဲြ႕စည္းထားတာ ျဖစ္သလုိ ၿပီးခဲ့တဲ့ အပတ္ထဲမွာတုန္းကပဲ ေျမာက္ကုိရီးယားရဲ႕ စစ္လက္နက္ ေရာင္းခ်မႈေတြနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ၿပီးေတာ့ နမ္ေခ်ာင္ဂမ္ ထေရးဒင္း ေကာ္ပုိေရးရွင္းနဲ႔ အီရန္ႏုိင္ငံ အေျခစုိက္ထား တဲ့ ေဟာင္ေကာင္ အီလက္ထေရာနစ္ ကုမၸဏီေတြကုိ ပိတ္ဆုိ႔ဒဏ္ခတ္ အေရးယူဖုိ႔ အမိန္႔တရပ္လည္း ထုတ္ျပန္ခဲ့တာပါ။ ဒီအထဲက နမ္ေခ်ာင္ဂမ္ ကုမၸဏီဟာဆုိရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ စစ္လက္နက္ ေထာက္ပ့ံမႈေတြနဲ႔ ဆက္ႏြယ္မႈရွိတယ္ဆုိၿပီး သံသယရွိေနၾကတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG