သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အဏုျမဴစြမ္းအားသုံးစြဲေရး စီမံကိန္း


လြန္ခဲ့တဲ့ (၈) လေက်ာ္ကသြားခဲ့တဲ့ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေရႊမန္းရဲ ႔ ေျမာက္ကုိရီးယားခရီးစဥ္ လွ်ဳိ ႔ဝွက္မွတ္တမ္း လူသိရွင္ၾကား ျဖစ္လာၿပီးတဲ့ေနာက္ပုိင္းမွာ ဗမာစစ္အစုိးရရဲ ႔ အဏုျမဴလက္နက္ စီမံကိန္းအေၾကာင္း သတင္းေဆာင္းပါးေတြ ႏုိင္ငံျခားစာနယ္ဇင္းမွာ မၾကာခဏေရးသား ၾကတာေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီကိစၥမွာ ခုိင္မာတဲ့အေထာက္အထားမေတြ႔ရဘူးလို႔ ကြ်မ္းက်င္သူေတြကေျပာေပမယ့္ ဗမာစစ္အစုိးရက ေရငုံႏုတ္ပိတ္ေနတာရယ္၊ လက္နက္ပစၥည္း ေမွာင္ခုိေရာင္းေနတဲ့ ေျမာက္ကုိရီးယားရဲ ႔ အက်င့္ရယ္ေၾကာင့္ အဏုျမဴ လက္နက္ထုတ္လုပ္ဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနၿပီလုိ႔ ထင္ျမင္ယူဆေနၾကတာ ျဖစ္ပုံရပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ဒုတိယဗုိလ္ခ်ဳပ္မႈးႀကီးေမာင္ေအး ၂၀၀၆ ခုႏွစ္က ရုရွားကုိ သြားေရာက္စဥ္ (၁၀) မဂၢါဝပ္ ထုတ္ႏုိင္တဲ့ အဏုျမဴဓါတ္ေပါင္းဖုိကုိ ရုရွား အကူအညီနဲ႔ တည္ေဆာက္ဖုိ႔ စီစဥ္ခဲ့တာျဖစ္ေၾကာင္း ရုရွား-ျမန္မာ အစည္းအေဝး လွ်ဳိ ႔ဝွက္မွတ္တမ္းအရ သိရပါတယ္။ က်န္းမာေရး နဲ႔ ပညာေရးသုံး သုေတသန အဏုျမဴဓါတ္ေပါင္းဖုိ ျဖစ္ပါတယ္။ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အဏုျမဴစြမ္းအားေအဂ်င္စီ (International Atomic Energy Agency: IAEA) ကလည္း သေဘာတူၿပီးၿပီလုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ျမန္မာသင္တန္းသား (၁၀၀၀) ေက်ာ္ကုိ ႏ်ဴးကလီးယားသိပၸံ နဲ႔ ဒုံးလက္နက္ ထုတ္လုပ္ေရး အတတ္သင္ေပးၿပီး သင္တန္းၿပီးဆုံးတဲ့အခါမွာ လုပ္ငန္းခြင္မွာ လက္ေတြ႔ေလ့က်င့္ဖုိ႔လည္း စီစဥ္ပါတယ္။ ရုရွားျမန္မာသေဘာတူခ်က္ကုိ ၂၀၀၇ မွာ လက္မွတ္ေရးထုိးပါတယ္။

အဏုျမဴစြမ္းအား ထုတ္လုပ္ေရးမွာ အာဆီယံအဖြဲ႔ဝင္ႏုိင္ငံေတြ နဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ ကမ္းလမ္းသူဟာ ေတာင္ကုိရီးယား အစုိးရပါ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ဇူလုိင္လ (၂၉) ရက္ေန႔က မႏၱေလးမွာ ထုတ္ျပန္ေၾကညာတဲ့ အာဆီယံ-တရုတ္-ဂ်ပန္-ေတာင္ကုိရီးယား (၁၃) ႏုိင္ငံ ပူးတြဲေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားတာျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၀ က ၂၀၁၇ အထိ (၇) ႏွစ္ကာလမွာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္ပါတယ္။ တေန႔တည္းမွာပဲ အာဆီယံ (၁၀) ႏုိင္ငံ စြမ္းအင္ေရးရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး အစီအစဥ္ကုိ ထုတ္ျပန္ေၾကညာပါတယ္။ ဒီအစီအစဥ္မွာ စီမံကိန္း (၇) ခုရွိၿပီး အရပ္ဖက္သုံး အဏုျမဴစြမ္းအားလည္း ပါပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အဏုျမဴလက္နက္ မျပန္႔ပြားေရးစာခ်ဳပ္ကုိ ၁၉၅၇ ကတည္းက လက္မွတ္ထုိးထားတာမုိ႔ အဏုျမဴဓါတ္ေပါင္းဖုိ စတင္အသုံးျပဳမီ (၆) ႀကိဳတင္ၿပီး IAEA ေခၚ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အဏုျမဴစြမ္းအား ေအဂ်င္စီ ကို အေၾကာင္းၾကားဖုိ႔ တာဝန္ရွိတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ Vienna, Austria အေျခစုိက္ IAEA က ကြ်မ္းက်င္သူေတြကုိ အခ်ိန္မေရြး စစ္ေဆးခြင့္ျပဳတဲ့ သေဘာတူခ်က္ကုိ လက္မွတ္ထုိးဖုိ႔လည္း ဗမာစစ္အစုိးရကုိ အေၾကာင္းၾကားထားတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

အရပ္ဖက္သုံး အဏုျမဴစြမ္းအား စီမံကိန္းကေန လပုိင္းအတြင္းမွာ အဏုျမဴလက္နက္ ထုတ္လုပ္ႏုိင္တယ္လုိ႔ IAEA ရဲ ႔ ၫႊန္ၾကားေရးမႈးခ်ုုဳပ္ မုိဟာမက္ အီလ္ ဘာရာေဒး (Mohamed ElBaradei) က ေျပာဆုိပါတယ္။ ယူေရးနီယန္ (Uranium) ဓါတ္သတၱဳကုိ အစြမ္းထက္ေအာင္ လုပ္ယူႏုိင္ၿပီးေတာ့ ပလူးတုိနီယမ္ (Plutonium) ဓါတ္သတၱဳထုတ္ယူတဲ့ အတတ္ပညာကုိ ကြ်မ္းက်င္သြားၿပီဆုိရင္ အရပ္ဖက္သုံး ဓါတ္ေပါင္းဖုိေတြဟာ လပုိင္းအတြင္း အဏုျမဴလက္နက္ ထုတ္လုပ္ႏုိင္တယ္လုိ႔ IAEA ၫႊန္ၾကားေရးမႈးခ်ဳပ္က ဆုိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဏုျမဴလက္နက္ကုိင္ေဆာင္တာဟာ အႏၱရာယ္ကုိ ဖိတ္ေခၚသလုိ ျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ သုံးသပ္ၾကပါတယ္။

အာဆီယံအဖြဲ႔ဝင္ႏုိင္ငံေတြမွာ အဏုျမဴလက္နက္ကုိင္ေဆာင္ခြင့္ မရွိပါဘူး။ အာဆီယံ ပဋိညာဥ္ စာခ်ဳပ္ အခန္း (၁) အပုိဒ္ (၁) မွာ အေရွ ႔ေတာင္အာရွသည္ အဏုျမဴလက္နက္ ကင္းရွင္းေသာေဒသ ျဖစ္ရမည္ အစုလုိက္ အၿပံဳလုိက္သတ္ျဖတ္ႏုိင္ေသာ လက္နက္မ်ဳိးလည္း မရွိေစရလုိ႔ ေဖာ္ျပထားတာေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အာဆီယံအဖြဲ႔ဝင္ႏုိင္ငံေတြဟာ အရပ္ဖက္သုံး အဏုျမဴစြမ္းအင္သုံးစြဲေရး စီမံကိန္းရွိေနၿပီး မေလးရွား နဲ႔ ဖိလစ္ပုိင္ကေတာ့ ေလ့လာေနဆဲျဖစ္တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

တရုတ္နဲ႔အိႏိၵယမွာ ေလာင္စာစြမ္းအင္လုိအပ္သလုိ အေရွ ႔ေတာင္အာရွမွာလည္း လာမယ့္အႏွစ္ (၃၀) အတြင္းမွာ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အား မလုံေလာက္တဲ့ ျပႆနာကုိ ႀကံဳေတြ႔ရလိမ္မယ္လုိ႔ ကြ်မ္းက်င္သူေတြက ခန္႔မွန္းၾကပါတယ္။

ေလာင္စာစြမ္းအင္ အၿမဲတမ္းလုိအပ္ေနတဲ့ ထုိင္းႏုိင္ဟာ မဂၢါဝပ္ (၄၀၀၀) စြမ္းအားရွိတဲ့ အဏုျမဴဓါတ္အားစက္ရုံကုိ ၂၀၂၀ မွာ အၿပီးတည္ေဆာက္မယ္လုိ႔ ၂၀၀၇ ဇြန္လက ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ ပထမအဆင့္ ေဆာက္လုပ္ေရးကုိ ၂၀၁၅ မွာ စတင္ၿပီး ေဒၚလာသန္း (၅၀) ေက်ာ္သုံးဖုိ႔ ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။ ေဒၚလာသန္းေပါင္း (၆၀၀၀) ေက်ာ္အထိ ကုန္က်ႏုိင္တယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္တာမုိ႔ မႏွစ္ကစၿပီး (၃) ႏွစ္ေလ့လာမႈေတြ စတင္ျပဳလုပ္ေနပါၿပီ။ အင္ဒုိနီးရွား (Indonesia)၊ ဖိလစ္ပုိင္ (Philippines)၊ ဗိယမ္နမ္ (Vietnam) နဲ႔ ထုိင္း (Thailand) ႏုိင္ငံမွာ သုေတသန အဏုျမဴဓါတ္ေပါင္းဖုိေတြ ရွိေနတာ ၾကာၿပီျဖစ္ေပမယ့္ အခုမွ အဏုျမဴဓါတ္အား သုံးစြဲဖုိ႔ စီစဥ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ရုရွား-ျမန္မာ အစည္းအေဝးေတြရဲ ႔ ထူးျခားခ်က္တခုကေတာ့ ကုလသမဂၢမွာ ဗမာအစုိးရဖက္က အၿမဲတမ္းရပ္တည္ေပးတဲ့ ရုရွားအစုိးရကုိ ေက်းဇူးအထူးတင္ရွိေၾကာင္း ေျပာတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ တရုတ္ နဲ႔ ရုရွားကုိ အားကုိးႏုိင္တာမုိ႔ သုေတသန ဓါတ္ေပါင္းဖုိ႔ တည္ေဆာင္ၿပီး အရွိန္အဝါတက္လာေအာင္ ႀကိဳးပမ္ၾကတာလည္း ျဖစ္ႏုိင္ဖြယ္ရွိတယ္လုိ႔ သုံးသပ္ၾကပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG