သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အာဖဂန္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေအာင္ျမင္စြာ ၿပီးဆံုး


မေန႔က က်င္းပခဲ့တဲ့ အာဖဂန္နစၥတန္က ေရြးေကာက္ပြဲဟာ တာလီဘန္ သူပုန္ေတြက မဲ႐ံုေတြကို တိုက္ခိုက္တာေတြ၊ မဲေပးသူေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ေပး ၿခိမ္းေျခာက္တာေတြ လုပ္ေနတဲ့ၾကားထဲက အာဖဂန္ျပည္သူ သန္းေပါင္းမ်ားစြာဟာ မဲ႐ံုေတြကိုသြားၿပီး မဲေပးခဲ့ၾကတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲပါ။ တာလီဘန္ေတြရဲ႕ တိုက္ခိုက္မႈေတြေၾကာင့္ အရပ္သားေတြ၊ ရဲေတြနဲ႔ စစ္သားေတြ အပါအ၀င္ လူေပါင္း ၂၆ ေယာက္ ေသဆံုးခဲ့တယ္လို႔ အာဖဂန္အစိုးရက ေျပာပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဗီြအိုေအသတင္းေထာက္ စတိဗ္ ဟာမန္း (Steve Herman) သတင္းေပးပုိ႔ထားတာကို ကိုရန္ႏုိင္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

အာဖဂန္ႏုိင္ငံတ၀န္းက ျပည္နယ္ ၁၅ ခုမွာ တုိက္ခိုက္မႈေတြ ရွိခဲ့ေပမယ့္လည္း ေရြးေကာက္ပဲြဟာ ေအာင္ျမင္တယ္လို႔ အာဖဂန္သမၼတ ကာဇိုင္း (Karzai) က ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။

“အာဖဂန္ျပည္သူေတြဟာ ဒုံးက်ည္ေတြ၊ ေဖာက္ခြဲမႈေတြ၊ အေသခံ ဗုံးခဲြတုိက္ခိုက္မႈေတြနဲ႔ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြကို သတၱိရွိရွိ ရင္ဆုိင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီလို အဟန္႔အတားေတြ ရွိခဲ့ေပမယ့္လည္း သူတို႔ေတြဟာ မဲ႐ုံေတြကိုသြားၿပီး မဲေပးခဲ့ၾကတယ္” လို႔ သမၼတ ကာဇိုင္းက ေျပာၾကားသြားခဲ့ပါတယ္။

ႀကိဳတင္သေဘာထား ေကာက္ယူမႈ စစ္တမ္းေတြအရ မစၥတာကာဇိုင္းဟာ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ အႏုိင္ရမယ္လို႔ ေရပန္းစားေနသူပါ။ သမၼတသက္တမ္း ဒုတိယအႀကိမ္အျဖစ္ အေရြးခံဖို႔နဲ႔ ေရြးေကာက္ပဲြ ဒုတိယအဆင့္ကို ေရွာင္ရွားႏုိင္ဖို႔ ဆုိရင္ေတာ့ မစၥတာကာဇိုင္းဟာ မဲအေရအတြက္ ၅၀% ေက်ာ္ကို ရဖို႔လိုပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပဲြရလဒ္ တစိတ္တေဒသကိုေတာ့ တနဂၤေႏြေန႔ မတိုင္ခင္ သိရလိမ့္မယ္လို႔ ခန္႔မွန္းေနၾကပါတယ္။

ကဘူးလ္ၿမဳိ႕က ဗလီတခုမွာ မဲေပးခဲ့တဲ့ အာမီယာ ခန္းက တာလီဘန္ေတြဟာ ေရြးေကာက္ပဲြပ်က္ေအာင္ ၿခိ္မ္းေျခာက္တာေတြ လုပ္ခဲ့၊ မဲေပးသူေတြရဲ႕ လက္ေခ်ာင္းေတြကို ျဖတ္တာေတြ လုပ္ခဲ့ေပမယ့္လည္း ဒီလို ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြက သူ႔ကို မဲမေပးႏုိင္ေအာင္ မဟန္႔တားႏုိင္ခဲ့ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။

သူ႔အေနနဲ႔ လုံး၀ ေၾကာက္ရြံ႕မႈ မရွိေၾကာင္း၊ အစိုးရက လုံၿခဳံေရး အေျခအေနကို ေကာင္းေကာင္း ထိန္းသိမ္းထားႏုိင္တာေၾကာင့္ တာလီဘန္ေတြကို ေၾကာက္စရာ ဘာအေၾကာင္းမွ မရွိဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။

ၿမိဳ႕ေတာ္ ကဘူးလ္နဲ႔ တျခားေနရာေတြမွာ လုံၿခဳံေရးေတြ အျပည့္ခ်ထားတာေၾကာင့္ ဟိုတယ္တခုရဲ႕ အမိုးေပၚမွာ တိုက္ခိုက္ဖို႔ လုပ္တာနဲ႔ အစိုးရ ၀န္ႀကီး႐ုံးေတြကို သိမ္းယူဖို႔ လုပ္တာေတြကို ဟန္႔တားႏုိင္ခဲ့တယ္လို႔ အစိုးရ တာ၀န္ရွိသူေတြက ေျပာပါတယ္။ တိုက္ခိုက္မႈ အမ်ားစုဟာ ၿမိဳ႕ေတာ္ ကဘူးလ္နဲ႔ ကန္ဒဟာၿမိဳ႕ အပါအ၀င္ တျခား ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာ ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ ကဘူးလ္ၿမိဳ႕နဲ႔ အာဖဂန္ႏုိင္ငံ ေျမာက္ပိုင္းမွာ မဲေပးမႈက ပုံမွန္ျဖစ္ခဲ့ေပမယ့္ တာလီဘန္ေတြ အားေကာင္းတဲ့ အာဖဂန္ႏုိင္ငံ ေတာင္ပိုင္းနဲ႔ အေရွ႕ပိုင္းေတြမွာေတာ့ မဲေပးမႈေတြဟာ အလြန္နည္းခဲ့ပါတယ္။ အၾကမ္းဖက္မႈေတြအျပင္ မဲ၀ယ္တာေတြ၊ မဲခိုးတာေတြနဲ႔ လိမ္ၿပီးေတာ့ မဲေပးတာေတြလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။

သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မရွင္ အရာရွိေတြက အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ မဲေတြကို ျဖည့္ေပးေနတာကို ေတြ႕ခဲ့တယ္လို႔ ပါလီမန္အမတ္ ေဖာ္ဇီယာ ကူဖီက ဗီအုိေအကို အခုလိုေျပာပါတယ္။

“ေရြးေကာက္ပဲြ အရာရွိေတြနဲ႔ ေဒသခံ အာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္မႈေတြ၊ မသမာလုပ္မႈ အတိုင္းအတာေတြဟာ အေတာ္ကို မ်ားပါတယ္။ မဲ႐ုံေတြကို က်မ သြားခဲ့ပါတယ္။ လြတ္လပ္တဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မရွင္ အရာရွိေတြဟာ အမ်ဳိးသမီးေတြကိုယ္စား မဲေပးတာေတြလုပ္တာ ေတြ႕ရတယ္။ ဒါဟာ ေရြးေကာက္ပဲြရလဒ္နဲ႔ အဲဒီရလဒ္ေတြ အေပၚမွာ အေျခခံၿပီး ျဖစ္လာမယ့္ အစိုးရအေပၚ အမ်ားယုံၾကည္ လက္ခံႏုိင္မႈကို ထိခုိက္လာလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။”

အာဖဂန္ႏုိုင္ငံရဲ႕ ေရြးေကာက္ပဲြ က်င္းပေရးဆုိင္ရာ ဒုတိယဥကၠ႒ ဇက္ခ္ရီယာ ဘာရတ္ခ္ဇိုင္း (Zekria Barakzai) က အဲဒီလို တုိင္တန္းမႈေတြကို အေလးအနက္ထားၿပီး လုပ္ေဆာင္ေနတယ္လို႔ ဗီြအုိေအကို ေျပာပါတယ္။

“ဘယ္လို မဲလိမ္မႈမ်ဳိးကိုမဆို က်ေနာ္တုိ႔ စုံစမ္းစစ္ေဆးသြားမွာပါ။ ဒီလို သတင္းေပးတာ အေတာ္မ်ားမ်ားကို လက္ခံရရွိခဲ့ၿပီးေတာ့ ဒါေတြကို ခ်က္ခ်င္းပဲ ေျဖရွင္းခဲ့ပါတယ္။”

ျပည္တြင္းနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ အဖဲြ႕အစည္း ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာက ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူေတြက ေရြးေကာက္ပဲြ မဲေပးတာေတြနဲ႔ မဲေရတြက္တာေတြကို စိစစ္ ေစာင့္ၾကည့္ေနပါတယ္။ အဲဒီလို ေလ့လာ ေစာင့္ၾကည္သူေတြထဲက အထင္ရွားဆုံး ပုဂၢိဳလ္ကေတာ့ ကုလသမဂၢ ထိပ္တန္းအရာရွိ ကုိင္း အိဒ္ (Kai Eide) ျဖစ္ပါတယ္။

“ဒီေန႔ က်ေနာ္ သိလိုက္ရတာကေတာ့ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ မဲေပးခဲ့ၾကတဲ့ အာဖဂန္ျပည္သူေတြရဲ႕ လုပ္ရပ္ကေတာ့ တကယ့္ကို ေလးစားေလာက္ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပဲြ ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ ကူညီေဆာင္ရြက္ ေပးခဲ့ၾကတဲ့ သူေတြနဲ႔ မဲေပးခဲ့ၾကတဲ့သူေတြ အားလုံးဟာ အာဖဂန္ႏုိင္ငံရဲ႕ အနာဂတ္ကို ၀ိုင္းၿပီးေတာ့ ပုံေဖာ္ခဲ့ၾကတာပါပဲ။”

အာဖဂန္ႏုိင္ငံတ၀န္းမွာ ေနတိုးနဲ႔ အေမရိကန္ ဦးေဆာင္တဲ့ တပ္ဖဲြ႕အင္အား ၁၀၀,၀၀၀ ေက်ာ္ ရွိပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပဲြေန႔က ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈေတြေၾကာင့္ အရပ္သား ၉ ေယာက္၊ ရဲ ၉ ေယာက္နဲ႔ စစ္သား ၈ ေယာက္ ေသဆုံးခဲ့ပါတယ္။ တိုက္ခိုက္မႈေတြ၊ ေသဆုံးမႈေတြ ရွိခဲ့ေပမယ့္လည္း အာဖဂန္ႏုိင္ငံရဲ႕ ေရြးေကာက္ပဲြဟာ ေအာင္ျမင္တယ္လို႔ တာ၀န္ရွိသူေတြက ေျပာၾကားပါတယ္။

အေမရိကန္သမၼတ ဘရက္ခ္ အိုဘားမား (Barack Obama) ကလည္း အာဖဂန္ ေရြးေကာက္ပဲြဟာ ၿခိ္မ္းေျခာက္မႈေတြ ၾကားကေန ေအာင္ျမင္ခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြတခုပဲလို႔ ေျပာဆုိလိုက္ၿပီး အေမရိကန္စစ္တပ္ အေနနဲ႔ အာဖဂန္မွာရွိတဲ့ သူပုန္ေတြကို ဆက္ၿပီးေတာ့ ဖိအားေပးၿပီး တုိက္ခိုက္သြားမယ္လို႔ ကတိေပး ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG