သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ပဋိပကၡေတြၾကားက ကေလးစစ္သားေတြရဲ႕ ဒုကၡ


ကမၻာတ၀န္းက စစ္မက္ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ေဒသေတြက ကေလးငယ္ေတြရဲ႕ အေျခအေနဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္အတြင္း ပုိၿပီး ဆုိးဆုိးရြားရြား ႀကံဳခဲ့aရတယ္လုိ႔ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ရဲ႕ လက္နက္ကုိင္ ပဋိပကၡနဲ႔ ကေလးသူငယ္မ်ားဆုိင္ရာ အထူးကုိယ္စားလွယ္က ေျပာဆုိလုိက္ပါတယ္။ ကမၻာေပၚက ပဋိပကၡေတြၾကားက ကေလးငယ္ေတြနဲ႔ ကေလးစစ္သားအျဖစ္ စုိးရိမ္ဖြယ္ရာ အသုံးခ် ခံေနရတာေတြကုိ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီကုိ တင္သြင္းတဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ အထူးကုိယ္စားလွယ္က အေလးထား ေျပာဆုိလုိက္တာပါ။ ဒီအေၾကာင္း ဂ်နီဗာၿမိဳ႕ကေန လီဆာ ရွလုိင္း (Lisa Schlein) သတင္းေပးပုိ႔ထားတာကို ကိုေအာင္လြင္ဦးက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ကေတာ့ ပဋိပကၡေတြ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ႀကံဳေနရတဲ့ ဂါဇာ၊ သီရိလကၤာ၊ ပါကစၥတန္၊ ကြန္ဂုိ၊ အီရတ္နဲ႔ အာဖဂန္ႏုိင္ငံေတြမွာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ကုလသမဂၢ အထူးကုိယ္စားလွယ္ ရာဒီကာ ကူမာရာဆြာမိ (Radhika Coomaaswamy) က ေျပာဆုိလုိက္တာပါ။ ဒီေနရာေတြမွာ ကေလးငယ္ေတြ၊ ကေလးစစ္သားေတြ ထိခုိက္ေသဆုံးမႈႏႈန္း ျမင့္မားေနတာဟာ စုိးရိမ္စရာ အေျခအေနမွာ ရွိေနၿပီး အမ်ားအျပားဟာ ဆုိရင္လည္း ျပည္တြင္းဒုကၡသည္ေတြ ျဖစ္လာၾကရေၾကာင္း သူက ေျပာခဲ့တာပါ။ သီရိလကၤာႏုိင္ငံက ထိန္းသိမ္းေရးစခန္းေတြမွာရွိတဲ့ ကေလးငယ္ေတြရဲ႕ အေျခအေနဟာဆုိရင္ တကယ့္ကုိ စုိးရိမ္စရာပါလုိ႔ ဆုိပါတယ္။

“လူသားခ်င္း စာနာမႈဆုိင္ရာ အကူအညီေတြ အျပည့္အ၀ ေပးအပ္ၿပီး သူတုိ႔အေနနဲ႔ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လႈပ္ရွားခြင့္၊ မိသားစုေတြနဲ႔ ျပန္လည္ေပါင္းစည္းခြင့္ ေပးသင့္တယ္လုိ႔ က်မတုိ႔ ခံစားမိပါတယ္။ ကေလးစစ္သားေဟာင္းေတြဟာ ဆုိရင္လည္း ထိန္းသိမ္းေရး စခန္းေတြမွာ ထားမယ့္အစား အေထာက္အပ့ံေတြ ေပးအပ္ၿပီး မိသားစုနဲ႔ အျမန္ဆုံး ျပန္လည္ေပါင္းစည္းခြင့္ ျပဳသင့္ပါတယ္။”

ဂါဇာကမ္းေျမႇာင္ေဒသမွာ ကေလးငယ္ေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ အေျခအေနေတြ ဆုိးဆုိးရြားရြား ႀကံဳေနရတာ စကားလုံးနဲ႔ေတာင္ ေဖာ္ျပလုိ႔ မရႏုိင္တဲ့အေၾကာင္း အထူးကုိယ္စားလွယ္က လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီကုိ တင္သြင္းတဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။ ကြန္ဂုိဒီမုိကရက္တစ္ သမၼတႏုိင္ငံမွာ ဆုိရင္လည္း ဟူတူသူပုန္ေတြနဲ႔ အစုိးရတပ္ဖဲြ႕ေတြၾကား တုိက္ခုိက္မႈေတြေၾကာင့္ ကေလးငယ္ အေျမာက္အျမား ေသေက်ၾကရတာေတြ၊ ကုိယ္လက္အဂၤါ ခ်ဳိ႕တဲ့ရတာေတြနဲ႔ ႀကံဳခဲ့ရတာေတြကုိလည္း ေျပာဆုိခဲ့တာပါ။

ပါကစၥတန္ႏုိင္ငံ အေနာက္ပုိင္းနဲ႔ ေျမာက္ပုိင္းမွာ ဆုိရင္လည္း ကေလးငယ္ေတြကုိ စစ္ေသြးႂကြေတြက အဓမၼ စစ္သားအျဖစ္ စုေဆာင္းတာေတြ၊ သတင္းေပးေတြ၊ စစ္သားေတြ၊ အေသခံ ဗုံးခဲြသမားေတြ ျဖစ္ေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးတာေတြရွိတယ္ ဆုိတာမ်ဳိးေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔လည္း အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အၾကမ္းဖက္မႈနဲ႔ တန္ျပန္အၾကမ္းဖက္မႈတုိ႔အၾကား တုိက္ခုိက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔လည္း အထူးစုိးရိမ္မကင္း ျဖစ္ရေၾကာင္း ေျပာခဲ့တာပါ။

“ကေလးငယ္ေတြဟာ အေသခံဗုံးခဲြသူေတြ အျဖစ္နဲ႔ေရာ၊ စစ္သားအျဖစ္နဲ႔ေရာ အသုံးခ်ခံခဲ့ရတာပါ။ တဖက္မွာလည္း မိန္းကေလးေက်ာင္းေတြကုိ တုိက္ခုိက္ခံရတာေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း တန္ျပန္အၾကမ္းဖက္မႈ လုပ္ငန္းေတြမွာ ကေလးငယ္ အမ်ားအျပားကုိ ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္းတာေတြ ရွိေနတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးနဲ႔လည္း ႀကံဳေနရတာပါ။ ဒါဟာလည္း က်မတုိ႔အတြက္ စုိးရိမ္စရာ ျဖစ္ပါတယ္။ တၿပိဳင္နက္တည္း ႀကံဳလာရတဲ့ အက်ဳိးဆက္ေတြမွာ ကေလးငယ္ေတြပါ ဓားစာခံအျဖစ္ အသုံးခ်ေနတာေၾကာင့္ စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္ရပါတယ္။”

ကေလးငယ္ေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြအတြက္ တာ၀န္ရွိသူေတြဟာ ဘယ္သူေတြလဲ ဆုိတာကုိ အလွ်င္အျမန္ စဥ္းစားေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ဖုိ႔ဟာ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀န္းအတြက္ အေရးတႀကီး လုပ္ရမယ့္အလုပ္ ျဖစ္တယ္လုိ႔လည္း ဆုိခဲ့တာပါ။ ဒီလုိျပစ္မႈေတြကုိ က်ဴးလြန္သူေတြကုိလည္း အေရးယူရမယ္လုိ႔ ဆုိခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

အေပါင္းလကၡဏာအေနနဲ႔ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ၅ ႏွစ္တာ ကာလအတြင္း ကမၻာတ၀န္းမွာ ကေလးစစ္သား အေရအတြက္ဟာ ၃၀၀,၀၀၀ ကေန ၂၅၀,၀၀၀ အထိ ေလ်ာ့က်လာတယ္လုိ႔ ကုလသမဂၢက ေျပာဆုိခဲ့တာပါ။ ကုလသမဂၢက တက္တက္ႂကြႂကြ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္မႈေတြရဲ႕ ရလဒ္ တစိတ္တပုိင္းအျဖစ္ ဘူရြန္ဒီႏုိင္ငံက အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရး တပ္ဖဲြ႕ေတြက ကေလးစစ္သား အေျမာက္အျမားကုိ ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့သလုိ ေနာက္ထပ္ လႊတ္ေပးဖုိ႔လည္း ရွိေနေသးတဲ့အေၾကာင္း ကုလသမဂၢ အထူးကုိယ္စားလွယ္က ေျပာဆုိလုိက္တာပါ။ ဒီလုိပဲ ေနာက္ထပ္လႊတ္ေပးဖုိ႔ ရွိေနတာကေတာ့ ဖိလစ္ပိုင္ႏုိင္ငံ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း က်န္ေနရာ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာေတာ့ ဒီလုိ အေပါင္းလကၡဏာေဆာင္တဲ့ တုိးတက္မႈေတြအေပၚ ဆုတ္ယုတ္မႈေတြက အေလးသာေနတဲ့ အေျခအေနေတြလည္း ရွိေနတဲ့အေၾကာင္း ေျပာခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ကေလးစစ္သား အသုံးျပဳမႈ ျပႆနာနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ေျပာၾကဆုိၾကတဲ့အခါေတြမွာ ထည့္သြင္း ေျပာဆုိရေလ့ရွိတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ေတာ့ အထူးကုိယ္စားလွယ္က တုိးတက္မႈတခ်ဳိ႕ ေတြ႕ျမင္ရေၾကာင္း ၿပီးခဲ့တဲ့ လထဲမွာတုန္းကပဲ ေျပာဆုိခဲ့တာပါ။ စစ္သားအျဖစ္ စုေဆာင္းခံခဲ့ရသူ ကေလးငယ္ေတြကုိ ျမန္မာစစ္အစုိးရက ျပန္လႊတ္ေပးတာေတြ ရွိခဲ့တာ၊ ကမၻာ့အလုပ္သမားအဖဲြ႕ (ILO) နဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနတာေတြ အေပၚ မွတ္ခ်က္ေပး ေျပာဆုိခဲ့တာပါ။ ဒါေပမဲ့လုိ႔ အေျခအေနေတြဟာ ဒီထက္ သိသိသာသာ တုိးတက္ဖုိ႔ လုိေနတယ္လုိ႔ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြကေတာ့ ေျပာဆုိေနၾကဆဲလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရး ပညာေပးဌာန (ျမန္မာႏုိင္ငံ) ရဲ႕ ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းကေတာ့ ဗြီအိုေအကုိ အခုလို ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“နအဖက ကေလးစစ္သား ၃၀ ေက်ာ္ ေစလႊတ္တယ္ ေျပာေပမယ့္ အဲဒီကေလးစစ္သား ၃၀ ေက်ာ္ကို ဘယ္ကိုျပန္လႊတ္လဲ၊ ေနာက္တခုက ဒီကေလးစစ္သားေတြ အသုံးျပဳခဲ့သူေတြကုိ ဖမ္းဆီးအေရးယူမႈတခ်ဳိ႕ ရွိတယ္လုိ႔ သတင္းၾကားေပမယ့္ အဲဒီလူေတြက ဘယ္သူေတြလဲ၊ ဘယ္လိုမ်ဳိးနည္းနဲ႔ အေရးယူခဲ့လဲ ဆိုတာကို တိတိက်က် မရွိတဲ့အတြက္ သူ႔အေနနဲ႔ ႀကိဳဆုိေပမယ့္ ဒါေတြကို ျပန္လည္ဆန္းစစ္ႏုိင္တာ မရွိဘူးဆုိတာ ေထာက္ျပတဲ့အတြက္ တကယ္လို႔သာ မွန္ကန္လုိ႔ရွိရင္ နအဖအေနနဲ႔ သူတို႔လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို တိတိက်က် ေဖာ္ထုတ္ဖုိ႔အတြက္ ပိုၿပီးေတာ့ အေရးႀကီးလာပါၿပီ။”

ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ကလည္း ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇြန္လထဲ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ သူ႔ရဲ႕ အစီရင္ခံစာထဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ကေလးသူငယ္ အခြင့္အေရးေတြ အကာအကြယ္ ေပးႏုိင္ေရး ဒီထက္ပုိ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ တုိက္တြန္းခဲ့တာပါ။ ကေလးငယ္ေတြကုိ ဖမ္းတာ ဆီးတာေတြ၊ စစ္တပ္ထဲကထြက္ဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းသူ အရြယ္မေရာက္သူေတြကုိ အေရးယူတာမ်ဳိးေတြကုိ အာဏာပုိင္ေတြဘက္က ခ်က္ခ်င္း ရပ္ဆုိင္းဖုိ႔လုိတယ္ ဆိုၿပီးေတာ့လည္း သူ႔ရဲ႕ အစီရင္ခံစာထုတ္ျပန္ရာမွာ ေျပာဆုိခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG