သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကေလးမ်ား အခြင့္အေရး ေစာင့္ေရွာက္ဖုိ႔ ျမန္မာစစ္အစိုးရကုိ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ ေတာင္းဆုိ


ျမန္မာႏုိင္ငံက ကေလးသူငယ္ေတြနဲ႔ ဆုိင္တဲ့ ဥပေဒ ျပ႒ာန္းခ်က္အေပၚမွာ အာဏာပုိင္ေတြက လုိက္နာက်င့္သုံးျခင္း မရွိတဲ့အတြက္ အာရွလူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္က ေ၀ဖန္ ေထာက္ျပလိုက္ပါတယ္။ အေၾကာင္းစုံကို မသင္းသီရိက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ကတည္းက ကေလးသူငယ္မ်ားဆုိင္ရာ ဥပေဒကို ျပ႒ာန္းထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီျပ႒ာန္းခ်က္ထဲမွာ ပါတဲ့အတုိင္း ကေလးေတြအားလုံးဟာ ဒီခံစားခြင့္ေတြကို ညီတူညီမွ် ခံစားခြင့္ေပးဖုိ႔အတြက္ ေဟာင္ေကာင္အေျခစုိက္ AHRC အာရွ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္က မေန႔က ေအာက္တုိဘာ ၅ ရက္ ေန႔စြဲနဲ႔ အေရးေပၚ ေၾကညာခ်က္တေစာင္ ထုတ္ျပန္ၿပီး ျမန္မာစစ္အစိုးရကို ေတာင္းဆုိလုိက္ပါတယ္။

အခုလို အေရးေပၚ ေတာင္းဆုိရတာကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံတ၀န္းက ကေလးသူငယ္ေတြကို အာဏာပိုင္ေတြက ျပ႒ာန္းခ်က္ထဲမွာ ပါတဲ့အတိုင္း ဆက္ဆံမႈေတြ၊ စီမံေဆာင္ရြက္မႈေတြ မရွိတဲ့ အေျခအေနေတြကို ကေလးငယ္ေတြ ရင္ဆုိင္ေနရတာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လို႔ AHRC အဖြဲ႕က ေရွ႕ေန ဦးမင္းလြင္ဦးက ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းမွာ အသက္မျပည့္ေသးတဲ့ ကေလးသူငယ္ေတြကို စစ္ေဆးၿပီး ေထာင္ကိုပို႔ထားတဲ့ ကိစၥေတြရွိတယ္။ ၿပီးေတာ့ အသက္ ၁၆ ႏွစ္ကေန ၁၈ ႏွစ္အထိ လူငယ္လုိ႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့သူေတြကုိ အဓမၼလုပ္အားေပး ေခၚယူခုိင္းေစတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြ၊ ကေလးစစ္သားအျဖစ္ ေခၚယူ အသုံးျပဳတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြ ရွိေနတယ္ဆုိတာ ေတြ႕ရွိရတယ္။

“အဲဒီလိုမ်ဳိး မလုိက္နာဘူးဆုိရင္လည္း အဲဒီလူငယ္ေတြကုိ ၿမိဳ႕ျပဆုိင္ရာ ဥပေဒေတြနဲ႔ အေရးယူတာရွိတယ္။ ၿပီးေတာ့ ကေလးစစ္သားအျဖစ္ စုေဆာင္းခံရတဲ့ ကေလးသူငယ္ေတြက တပ္ထဲမွာမေနခ်င္လုိ႔ ထြက္ေျပးတဲ့အခါမွာလည္း တပ္ေျပးေတြအျဖစ္ စစ္ခုံ႐ုံးေတြမွာ စစ္ေဆးစီရင္ျခင္း ခံရၿပီးေတာ့ အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲမွာ အက်ဥ္းက်ခံေနရတယ္ ဆုိတာကို က်ေနာ္တုိ႔ သိရွိရတယ္။”

ျမန္မာႏုိင္ငံထဲမွာ လက္ရွိျပ႒ာန္းထားတဲ့ ကေလးသူငယ္ဆုိင္ရာ ဥပေဒထဲက ျပ႒ာန္းခ်က္တခ်ဳိ႕ကို ကုလသမဂၢ ကေလးသူငယ္မ်ားဆုိင္ရာ ညီလာခံက ခ်မွတ္ထားတဲ့ အခ်က္အလက္နဲ႔အညီ ျပင္ဆင္ဖို႔လိုတယ္လို႔လည္း AHRC အဖြဲ႕က ေထာက္ျပပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ ကေလးသူငယ္မ်ားဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢ ညီလာခံကေန ျမန္မာစစ္အစုိးရရဲ႕ ကေလးသူငယ္ ဥပေဒအေပၚမွာ အႀကံျပဳထားတဲ့ အခ်က္ေတြကုိ အခုအခ်ိန္ထိ ျမန္မာအာဏာပုိင္ေတြက ျပင္ဆင္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း မရွိေသးဘူးလို႔လည္း ဦးမင္းလြင္ဦးက ေျပာပါတယ္။

“၁၉၉၃ ခုႏွစ္မွာ ကေလးသူငယ္ ဥပေဒကို ျပ႒ာန္းတယ္။ ၿပီးေတာ့ နည္းဥပေဒေတြ ျပ႒ာန္းတယ္။ ဒါေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကုလသမဂၢ ကေလးသူငယ္မ်ား ညီလာခံကေနၿပီး ေထာက္ျပထားတဲ့ အခ်က္က အသက္ ၁၈ ႏွစ္ေအာက္ လူေတြကိုလည္း ကေလးသူငယ္ ဥပေဒမွာပါတဲ့ ခံစားခြင့္ေတြနဲ႔အညီ ခံစားခြင့္ ေပးသင့္တယ္၊ ကေလးသူငယ္ တရား႐ုံးေတြမွာ စစ္ေဆးစီရင္သင့္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ျပစ္ဒဏ္ခ်တဲ့အခါမွာလည္း ေထာင္ေတြကို မပို႔ဘဲနဲ႔ လူငယ္သင္တန္းေက်ာင္းေတြကို ပို႔ဖုိ႔လိုတယ္ဆိုတာ ေထာက္ျပၿပီးေတာ့ ျပန္လည္ ျပင္ဆင္ခုိင္းထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။”

ကေလးစစ္သား စုေဆာင္းခံရမႈ၊ အဓမၼလုပ္အား ေစခုိင္းခံရမႈေတြကို ျမန္မာႏုိင္ငံတ၀န္းက ကေလးသူငယ္ေတြ ႀကဳံေနရတယ္လို႔လည္း ဆက္ေျပာပါတယ္။

“ကေလးစစ္သားေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ကိစၥရပ္ေတြမွာ လူငယ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အဲဒီလိုပဲ တပ္ေျပးမႈေတြနဲ႔ လူႀကီးေတြ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားတဲ့ အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲမွာ ေထာင္က်ခံေနရတယ္ဆုိတာ သိရွိရတယ္။ ဒါေတြက လူငယ္ေတြအတြက္ မျဖစ္သင့္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ျဖစ္တယ္။ စစ္သားစုေဆာင္းတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ တ၀န္းလုံးမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြပါ။

“ေနာက္ အဓမၼ လုပ္အားေပးအျဖစ္ အတင္းအဓမၼ ဆင့္ဆုိျခင္း မျပဳရဘူးလုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ အစုိးရက ျပ႒ာန္းထားေပမဲ့လည္း ႏုိင္ငံေတာ္ရဲ႕ စီမံကိန္းေတြ ေဆာင္ရြက္တဲ့အခါမွာ ကေလးသူငယ္ မဟုတ္ေပမဲ့လည္း လူငယ္ဆုိၿပီးေတာ့ အဓမၼလုပ္အားေပး ခုိင္းေစတဲ့ ကိစၥေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ရင္ဆုိင္ႀကဳံေတြ႕ေနရတယ္ ဆုိတာကို က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ မွတ္တမ္းေတြအရေရာ၊ ILO က လက္ခံရရွိထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ အရေရာ ေျပာဆုိေနရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။”

AHRC အဖြဲ႕က ေရွ႕ေန ဦးမင္းလြင္ဦး ေျပာျပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

အခုလို ကေလးသူငယ္ေတြနဲ႔ဆုိင္တဲ့ ဥပေဒ ျပ႒ာန္းခ်က္ေတြကို အျမန္ျပင္ဆင္ ျပ႒ာန္းဖုိ႔နဲ႔ ျပ႒ာန္းခ်က္ထဲမွာ ပါတဲ့အတုိင္း လုိက္နာေဆာင္ရြက္ ဆက္ဆံဖုိ႔ ဆုိတဲ့ကိစၥေတြကို သက္ဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႕အစည္း အသီးသီးကို ေပးပို႔ခဲ့တယ္လုိ႔ AHRC အဖြဲ႕က ေျပာပါတယ္။

အလားတူ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ ကေလးသူငယ္ေတြရဲ႕ ကိစၥေတြကို အထူးေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ UNICEF အဖြဲ႕အစည္းကိုလည္း သူတုိ႔ စုေဆာင္းရရွိထားတဲ့ ကေလးသူငယ္ေတြရဲ႕ မွတ္တမ္းနဲ႔ အခုေတာင္းဆုိစာကိုလည္း ေပးပို႔ခဲ့တယ္လုိ႔ AHRC အဖြဲ႕က ေျပာပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG