သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

AAPPB တြဲဖက္အတြင္းေရးမႉး ကိုဘုိၾကည္ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးဆု ခ်ီးျမႇင့္ခံရ


လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေနတဲ့ Human Rights Watch အဖဲြ႔ႀကီးက ျမန္မာႏုိင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူတဦး အပါအ၀င္ ကမၻာတ၀န္းက လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္သူ ၄ ဦးကုိ ဒီႏွစ္အတြက္ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ဆု ခ်ီးျမႇင့္လုိက္ပါတယ္။ အေၾကာင္းစုံကို ကိုေအာင္လြင္ဦးက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

Alison Des Forges လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သူမ်ား ဆုကုိ ဒီႏွစ္အတြက္ ေရြးခ်ယ္ရာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြကုိ မီးေမာင္းထုိးျပဖုိ႔၊ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ ႏုိင္ငံေရး ဖိႏွိပ္မႈေတြနဲ႔ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ အခြင့္အေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေနသူေတြကုိ ဂုဏ္ျပဳဖုိ႔အတြက္ AAPP လုိ႔ေခၚတဲ့ ျပည္ပမွာ အေျခစုိက္ လႈပ္ရွားေနတဲ့ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း (ျမန္မာႏုိင္ငံ) အဖဲြ႔က တဲြဖက္အတြင္းေရးမႉး ကုိဘုိၾကည္ကုိ ေရြးခ်ယ္လုိက္တာပါ။

မေန႔တုန္းကပဲ ဆုေပးအပ္ေၾကာင္း ေၾကညာလုိက္တဲ့ နယူးေယာက္ အေျခစုိက္ Human Rights Watch အဖဲြ႔ႀကီးရဲ႕ အာရွေရးရာ ဒုတိယၫႊန္ၾကားေရးမႉးျဖစ္သူ အီလိန္း ပီယာစန္ (Elaine Pearson) ကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းမႈေတြကုိ ႏုိင္ငံတကာ အတုိင္းအတာနဲ႔ အာ႐ုံစုိက္လာေစဖုိ႔ ဒီလုိ ဆုခ်ီးျမႇင့္ခဲ့တာလုိ႔ ေျပာပါတယ္။

“လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြရဲ႕ စြမ္းစြမ္းတမံ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြအတြက္ ေပးအပ္တဲ့ Alison Des Forges လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္သူမ်ားဆု ေပးရတဲ့ အေၾကာင္းကေတာ့ ဒီကေန႔ ကမၻာေပၚက လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ၾကသူေတြကုိ ဂုဏ္ျပဳဖုိ႔ပါ။ သူတုိ႔အလုပ္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ပုိၿပီး သိလာၾကရေအာင္၊ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ ခက္ခဲလွတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိး၊ အစုိးရေတြရဲ႕ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေအာက္မွာ သူတုိ႔တေတြရဲ႕ အေရးႀကီးလွတဲ့ လုပ္ရပ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ သတိျပဳမိလာေအာင္ ရည္ရြယ္ထားတာပါ။”

ဒီႏွစ္အတြက္ လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ စြမ္းစြမ္းတမံ ေဆာင္ရြက္သူေတြအျဖစ္ ျပည္ပေရာက္ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း (ျမန္မာႏုိင္ငံ) ရဲ႕ တဲြဖက္ အတြင္းေရးမႉး ကုိဘုိၾကည္၊ ႐ုရွားႏုိင္ငံက စာနယ္ဇင္းသမား တဦးျဖစ္သူ အယ္လီနာ မီလာရွီနာ (Elena Milashina)၊ အီသီယုိးပီးယားႏုိင္ငံက ဒန္နီယယ္ ဘက္ကယ္လီ (Daniel Bekele)၊ ကြန္ဂုိ ဒီမုိကရက္တစ္ သမၼတ ႏုိင္ငံက မာသီလ္ဒယ္ မူဟင္ဒို (Mathilde Muhindo) တုိ႔ကုိ Human Rights Watch အဖဲြ႔ႀကီးက ေရြးခ်ယ္လုိက္တာပါ။

ျမန္မာႏုိင္ငံက ႏုိင္ငံေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရး ျပႆနာေတြနဲ႔ ေျပာဆုိရတဲ့အခါတုိင္း ထည့္သြင္းေျပာဆုိရတဲ့ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြအတြက္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ေနသူအျဖစ္ ကုိဘုိၾကည္ကုိ ေရြးခ်ယ္ရတာလုိ႔လည္း Human Rights Watch အဖဲြ႔ႀကီးက ဆုိပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံက ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ လြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ ကုိဘုိၾကည္ လုပ္ေနတဲ့ အလုပ္ဟာ အင္မတန္မွ အေရးပါတယ္လုိ႔ က်မတုိ႔ ယုံၾကည္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္အတြင္းမွာ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသား အေရအတြက္ဟာ ၂ ဆ တုိးလာတာကုိ က်မတုိ႔ ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရသလုိ ႏုိင္ငံေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြ၊ စာနယ္ဇင္းသမားေတြ၊ သံဃာေတာ္ႀကီးေတြ၊ သီလရွင္ေတြလုိ ပုဂၢိဳလ္ေတြကုိ ေထာင္ဒဏ္ျပစ္ဒဏ္ စီရင္တဲ့ ဖိႏွိပ္မႈေတြဟာလည္း ပုိတုိးလာတာမုိ႔ ဒါေတြကုိ မီးေမာင္းထုိးျပဖုိ႔၊ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဘာေတြျဖစ္ေနတယ္ ဆုိတာကုိ သိေအာင္လုပ္ဖုိ႔ အင္မတန္မွ အေရးႀကီးပါတယ္။”

ဆုရွင္တဦးအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခ်ီးျမႇင့္ခံရသူ ကုိဘုိၾကည္ကေတာ့ ဒီလုိ ဆုခ်ီးျမႇင့္ခံရတာဟာ သူတဦးခ်င္းထက္ ျမန္မာႏုိင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ ခံေနရတဲ့ အေျခအေနေတြ၊ ႏုိင္ငံေရး ယုံၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ အက်ဥ္းက်ခံ ေနရသူေတြကုိ ရည္ၫႊန္းေပးအပ္တယ္လုိ႔ ခံစားမိတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

“ဒီသတင္းကို ၾကားတဲ့အခ်ိန္မွာ က်ေနာ္က ဘာခံစားရလဲဆုိေတာ့ ဒီဆုက က်ေနာ့္ကုိ ဂုဏ္ျပဳတာတင္ မကဘူး၊ တကယ့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲမွာ ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္းမႈေတြ၊ မတရားမႈေတြကို ႀကံ့ႀကံ့ခံေနတဲ့ ကိုမင္းကုိႏုိင္တုိ႔ ခြန္ထြန္းဦးတုိ႔ အစရွိသျဖင့္ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေပါင္း ၂,၁၁၉ ေယာက္ကုိ ဂုဏ္ျပဳတာလို႔ က်ေနာ္ ခံစားရပါတယ္။ အခုလုိမ်ဳိး ဆုေပးတယ္ဆုိတာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ရွိေနတယ္၊ အဲဒီ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ ခံရတာက ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြမွ မဟုတ္ပါဘူး၊ နယ္စပ္ေဒသမွာဆုိလည္း တုိင္းရင္းသား တုိင္းရင္းသူေတြ၊ ေနာက္ အုိးမဲ့အိမ္မဲ့ ျဖစ္ေနတဲ့ကိစၥေတြ၊ ဒါေတြကလည္း အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။

“ဒီလိုကိစၥေတြကို ႏုိင္ငံတကာက ပုိသိလာတဲ့သေဘာ၊ ေနာက္တခုက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ျပႆနာက လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ ျပႆနာတင္ မဟုတ္ေတာ့ဘူး၊ ဒီ့ထက္ေက်ာ္လြန္ေနၿပီ။ Crimes against humanity လုိ႔ေခၚတဲ့ လူသားျဖစ္တည္မႈကို ဆန္႔က်င္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈကို က်ဴးလြန္ရာေရာက္ေနၿပီ ဆုိတဲ့ဟာကို ပိုၿပီးေတာ့ မီးေမာင္းထုိးျပခ်င္တာမ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္။”

Human Rights Watch အဖဲြ႔ႀကီးက ဒီႏွစ္အတြက္ လူ႔အခြင့္အေရး စြမ္းစြမ္းတမံ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္သူ တဦးအျဖစ္ ဆုခ်ီးျမႇင့္ခံခဲ့ရသူ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း (ျမန္မာႏုိင္ငံ) ရဲ႕ တဲြဖက္အတြင္းေရးမႉး ကုိဘုိၾကည္ ေျပာျပသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီဆုကုိေတာ့ နယူးေယာက္ အေျခစုိက္ Human Rights Watch အဖဲြ႔ႀကီးရဲ႕ အာဖရိက ဌာနခဲြက အႀကီးတန္း အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္အျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ရင္း ဒီႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလထဲမွာတုန္းကပဲ ေလယာဥ္ပ်က္က်လုိ႔ ကြယ္လြန္သြားခဲ့တဲ့ Dr Alison Des Forges အမည္ကုိ အစဲြျပဳၿပီး ႏွစ္စဥ္ ႏုိင္ငံတကာက လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူ ၄ ဦးကုိ ဂုဏ္ျပဳေပးအပ္ေနတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG