သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အေမရိကန္-အာဆီယံ လြတ္လပ္စြာကုန္သြယ္ေရးစာခ်ဳပ္ ျမန္မာေၾကာင့္ အဟန္႔အတား ျဖစ္ဖြယ္ရိွ


အာဆီယံ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံမ်ားအသင္းနဲ႔ လြတ္လပ္တဲ့ ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ႏိုင္ေရး စတင္ ျပင္ဆင္ဖို႔ အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ တခ်ဳိ႕က သမၼတအိုဘားမား အစိုးရကို တုိက္တြန္းေနပါတယ္။ အာရွေဒသ စီးပြားေရး ပညာရွင္ေတြကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ အေရးယူ ပိတ္ဆို႔မႈေတြ ရွိေနတဲ့အတြက္ အာဆီယံနဲ႔ ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ေတြဟာ ထိေရာက္မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ျမင္ေနၾကပါတယ္။ အေၾကာင္းစုံကို ကိုသိန္းထိုက္ဦးက တင္ျပထား ပါတယ္။

ေရွ႕လအတြင္း အေမရိကန္ သမၼတ ဘရက္ခ္ အိုဘားမား (Barack Obama) စင္ကာပူႏုိင္ငံမွာ က်င္းပမယ့္ အာရွ-ပစိဖိတ္ေဒသ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအဖြဲ႕ (APEC) ထိပ္သီးစည္းေ၀းပြဲ မတက္ခင္မွာ အာဆီယံနဲ႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုအၾကား လြတ္လပ္တဲ့ ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ႏုိင္ေအာင္ စတင္ေဆြးေႏြးဖို႔ အေမရိကန္ ဆီးနိတ္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ တခ်ဳိ႕က သမၼတအိုဘားမား အစိုးရကို တိုက္တြန္းေနတာပါ။

ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈေတြ ခ်မွတ္ထားတဲ့အတြက္ အာဆီယံႏုိင္ငံေတြနဲ႔ လြတ္လပ္တဲ့ ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ေရးမွာ အဟန္႔အတား မျဖစ္သင့္ဘူးဆုိၿပီး ဆီးနိတ္လႊတ္ေတာ္ ႏုိင္ငံျခားဆက္ဆံေရး ေကာ္မတီ ေခါင္းေဆာင္တဦးျဖစ္တဲ့ အင္ဒီယားနားျပည္နယ္ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ အမတ္ ရစ္ခ်တ္ လူဂါ (Richard Lugar) က တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုဟာ အာဆီယံ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ထိေတြ႕ဆက္ဆံေရးမွာ ျပည့္စုံတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာတရပ္ ခ်မွတ္ဖို႔လိုသလို FTA လြတ္လပ္တဲ့ ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ေတြအတြက္ ဆက္တုိက္ဆိုသလို ေဆြးေႏြးညိႇႏႈိင္းႏုိင္ေအာင္ ျပင္ဆင္ဖို႔ ဆီးနိတ္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ရစ္ခ်တ္ လူဂါက တုိက္တြန္းထားတာပါ။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ အပါအ၀င္ ေဒသတြင္း ႏုိင္ငံေတြက အာဆီယံႏုိင္ငံေတြနဲ႔ လြတ္လပ္တဲ့ ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ထားၿပီးသား ျဖစ္တဲ့အတြက္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အေနနဲ႔ စီးပြားေရး ယွဥ္ၿပိဳင္ရႏုိင္ေျခေတြကို သတိေပးထား ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုဟာ ျမန္မာစစ္အစိုးရနဲ႔ ထိေတြ႕ဆက္ဆံေရး မူကိုသာ က်င့္သုံးမွာျဖစ္ၿပီး အေရးယူ ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြကို ႐ုပ္သိမ္းဦးမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေျပာဆိုထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ဒီလို အာဆီယံအဖြဲ႕၀င္ ႏုိင္ငံတခုအေပၚ အေရးယူထားတဲ့အခ်ိန္မွာ ေဒသတြင္း အဖြဲ႕အစည္း တခုလုံးနဲ႔ သေဘာတူႏုိင္မဲ့ ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ေတြက ထိေရာက္မွာ မဟုတ္ဘူးဆုိၿပီး စင္ကာပူတကၠသိုလ္ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ပါေမာကၡ စီးပြားေရးပညာရွင္ ေဒါက္တာခင္ေမာင္ၾကည္ က ျမင္ပါတယ္။

“မျပည့္စုံဘူးေပါ့ဗ်ာ၊ ဒါပါပဲ။ နာမည္ပဲ ျဖစ္မွာေပါ့။ Free Trade Agreement ဆိုတာက ရွိတဲ့ ႏုိင္ငံ ၂ ခု၊ ၃ ခု အစရွိသျဖင့္ ပူးေပါင္းၿပီး တခုတခု အေရာင္းအ၀ယ္လုပ္တဲ့ ေနရာမွာ စည္းကမ္းကန္႔သတ္ၿပီး အဲဒီစည္းကမ္းအတြင္းမွာ သူတို႔ လြတ္လပ္စြာ လုပ္ႏုိင္ေအာင္ ခြင့္ျပဳတဲ့ စနစ္ပါပဲ။ အာဆီယံနဲ႔ လုပ္တယ္ဆုိရင္လည္း အာဆီယံက ဗမာျပည္ ထည့္ရမွာပဲ။ ဗမာျပည္ မထည့္ဘဲနဲ႔လည္း အာဆီယံ မျဖစ္ဘူးေလ။ အာဆီယံဆုိတာကိုက ဗမာျပည္ပါလုိ႔ အာဆီယံ ျဖစ္ေနတာ။ ဘယ္နည္းနဲ႔မွ ဒါကေတာ့ နာမည္ပဲရွိမယ္။ တကယ့္ Real Trade ေအာင္ျမင္စရာ မရွိပါဘူး။ တ႐ုတ္က လႊမ္းမုိးတာကေတာ့ တ႐ုတ္ရဲ႕ Influence ကေတာ့ နည္းတဲ့ Influence မဟုတ္ဘူး။”

ေဒါက္တာခင္ေမာင္ၾကည္ ေျပာျပသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အာဆီယံႏုိင္ငံေတြဟာ တ႐ုတ္၊ အိႏၵိယ၊ ၾသစေၾတးလ်၊ ေတာင္ကိုရီးယား၊ နယူးဇီလန္ စတဲ့ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ လြတ္လပ္တဲ့ ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ၿပီးၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

လူဦးေရ သန္းေပါင္း ၅၆၀ ရွိတဲ့ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံေတြဟာ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ပဥၥမအႀကီးဆုံး ကုန္သြယ္ဖက္ေဒသ ျဖစ္ပါတယ္။ ကေနဒါ၊ မကၠဆီကို၊ တ႐ုတ္နဲ႔ ဥေရာပႏုိင္ငံေတြၿပီးရင္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေဒသကို အဓိက စီးပြားေရး ေဒသအျဖစ္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသကို ပို႔တဲ့ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ပို႔ကုန္တန္ဖိုးဟာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကိုပို႔တဲ့ ပမာဏနဲ႔ အတူတူ ျဖစ္ၿပီး အိႏၵိယႏုိင္ငံကိုပို႔တဲ့ ပို႔ကုန္ပမာဏထက္ ၃ ဆ ပိုမ်ားတယ္လို႔ အေမရိကန္-အာဆီယံ စီးပြားေရးေကာင္စီရဲ႕ ကိန္းဂဏန္းေတြမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္အတြင္းမွာ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေဒသကို ပုိ႔တဲ့ ပို႔ကုန္ပမာဏ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းေပါင္း ၆၈,၀၀၀ တန္ဖိုးအထိ တိုးလာခဲ့တဲ့ အတြက္လည္း အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသနဲ႔ စီးပြားဆက္ဆံေရး တိုးျမႇင့္ဖို႔ကို အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ တခ်ဳိ႕က ပိုၿပီး အာ႐ုံစိုက္လာေနၾကပါတယ္။

အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ အာဆီယံအၾကားမွာ ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အေျခခံ သေဘာတူညီခ်က္ကို လက္မွတ္ ေရးထိုး ထားပါတယ္။ ဒီသေဘာတူညီခ်က္ဟာ FTA လြတ္လပ္တဲ့ ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ ခ်မွတ္ႏုိင္ဖို႔အတြက္ ေရွ႕ေျပး သေဘာတူညီခ်က္တခုလို႔ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

အာဆီယံတခုလုံးနဲ႔ လြတ္လပ္တဲ့ ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ ခ်မွတ္မထားေပမဲ့လို႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အေန နဲ႔ အာဆီယံအဖြဲ႕၀င္ ႏုိင္ငံေတြထဲက စင္ကာပူနဲ႔ ႏွစ္ႏုိင္ငံခ်င္း သေဘာတူညီခ်က္ ခ်မွတ္ထားပါတယ္။ မေလးရွားႏုိင္ငံနဲ႔ လည္း အလားတူ သေဘာတူညီခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ႏုိင္ေရး ေဆြးေႏြးေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG