သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

APEC ထိပ္သီးညီလာခံ


APEC (Asia-Pacific Economic Cooperation) ေခၚ အာရွပစၥီဖိတ္စီးပြားေရးေဆြးေႏြးပြဲမွာ စီးပြားေရးေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ ႔ ထိပ္သီးညီလာခံကုိ ႏုိဝင္ဘာလ (၁၄) ေန႔မွာ က်င္းပေပမယ့္ ႏုိဝင္ဘာလ (၈) ရက္ေန႔ကတည္းက ညီလာခံ စတင္ခဲ့ပါတယ္။ ထိပ္တန္းအရာရွိ အစည္းအေဝး၊ ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီး အစည္းအေဝး၊ ႏိုင္ငံျခားေရးနဲ႔ ကုန္သြယ္ေရးဝန္ႀကီး အစည္းအေဝး လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အစည္းအေဝး၊ လုပ္ငန္းေခါင္းေဆာင္ အစည္းအေဝး စသျဖင့္ တပတ္လုံး အစည္းအေဝးေတြ က်င္းပခဲ့ၿပီး ႏုိင္ငံေခါင္းေဆာင္ေတြ တက္ေရာက္တဲ့ အစည္းအေဝးကုိ ေနာက္ဆုံးက်င္းပတာပါ။

ဒါေပမဲ့ APEC ေဝါဟာရဟာမွာ ႏုိင္ငံေခါင္းေဆာင္၊ အစုိးရေခါင္းေဆာင္လို႔မသုံးဘဲ စီးပြားေရးေခါင္းေဆာင္လုိ႔သာ သုံးပါတယ္။ တရုတ္၊ ေဟာင္ေကာင္၊ ထို္င္ဝမ္ တုိ႔ကို စီးပြားေရးေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ ပါဝင္ႏုိင္ေအာင္ စီစဥ္ထားပံုရပါတယ္။ မူရင္း ASEAN (၆) ႏုိင္ငံျဖစ္တဲ့ ထိုင္း၊ မေလးရွား၊ စကၤာပူ၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ ဖီလစ္ပိုင္၊ ဘရူးႏိုင္ အျပင္ ၾသစေတးလ်၊ ကေနဒါ၊ နယူးဇီလန္း၊ အေမရိကန္၊ ဂ်ပန္ နဲ႔ ေတာင္ကိုးရီးယား တုိ႔လည္း APEC တည္ေထာင္ရာမွာ ပါဝင္ၾကပါတယ္။ တရုတ္၊ ေဟာင္ေကာင္ နဲ႔ ထိုင္ဝမ္ တုိ႔ဟာ ၁၉၉၁ မွာ ပါဝင္လာၿပီး ဗီယက္နမ္ နဲ႔ ရုရွားတို႔ကေတာ့ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္မွာမွ ပါဝင္လာခဲ့ပါတယ္။


အစပိုင္းမွာ ဝန္ႀကီးအဆင့္ အစည္းအေဝးသာ က်င္းပပါတယ္။ ၁၉၉၃ မွာ အေမရိကန္သမၼတ Bill Clinton က စီးပြားေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားရဲ ႔ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲ ျဖစ္လာေအာင္ ဖန္တီးလုိက္တာပါ။ လာမယ့္ ၂၀၁၀ အထိ လူသစ္လက္မခံဖို႔ ဆုံးျဖတ္ထားပါတယ္။

အာရွ-ပစၥီဖိတ္ေဒသ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္ေအာင္ ပူးတြဲေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္တဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲျဖစ္တဲ့အတြက္ ပါဝင္သူေတြဟာ တန္းတူရည္တူ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာဆုိၾကပါတယ္။ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ၿပီး လုိက္နာရတဲ့ သေဘာတူခ်က္မ်ဳိး မရွိပါဘူး။ ကမာၻ႔ကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္နဲ႔ အျခားႏုိင္ငံတကာ ကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႔ေတြမွာလို လိုက္နာရမယ့္ စာခ်ဳပ္စာတမ္းမ်ဳိး APEC ေဆြးေႏြးေရးအဖြဲ႔မွာ မရွိပါဘူး။ ေဆြးေႏြးပြဲ တက္ေရာက္သူေတြ အားလုံးလက္ခံမွသာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ တာဝန္ရွိတာ မဟုတ္တဲ့အတြက္ စိတ္မပါရင္ မလုပ္ဘဲ ေနႏုိင္ပါတယ္။

APEC ေဆြးေႏြးပြဲ စကတည္းက အဓိကထား ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ကိစၥဟာ အေကာက္ခြန္နဲ႔ အျခားကုန္သြယ္ေရး အဟန္႔အတားေတြကို နည္းႏုိင္သမွ် နည္းေအာင္လုပ္ၿပီး ျပည္တြင္းစီးပြားေရးအားေကာင္းလာေအာင္ ေဆာင္ရြက္တာပါ။ အာရွပစီၥဖိတ္ေဒသက စက္မႈစီးပြားေရးေတြမွာ ေရွ ႔ႏွစ္ကုိ ေနာက္ဆုံးထားၿပီး အေကာက္ခြန္ကင္းရွင္းစြာ လြတ္လပ္စြာ ကုန္သြယ္ႏုိင္၊ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံႏုိင္ရမယ္လို႔ ၁၉၉၄ က ရည္မွန္းခဲ့ၾကပါတယ္။ ဖြံ႔ၿဖိဳးစ ႏုိင္ငံေတြမွာေတာ့ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္မွာ ဒီအဆင့္ေရာက္မယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းပါတယ္။

အေကာက္ခြန္မရွိဘဲ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ကုန္သြယ္ႏုိင္မယ္၊ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံႏုိင္မယ္ဆုိရင္ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္လာၿပီး အလုပ္အကို္င္ေတြ ေပၚေပါက္လာမယ္လို႔ APEC က ယံုၾကည္ပါတယ္။ အဲဒီအခါမွာ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ကုန္သြယ္မႈ အားေကာင္းလာမယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ အစုိးရက ခ်ဳပ္ခ်ယ္ကန္႔သတ္ရင္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းႀကီးျမင့္ၿပီး စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမွာ တြက္ေခ်မကိုက္တာမ်ဳိး ရွိလာႏုိင္ပါတယ္။ အေကာက္ခြန္ကင္းရွင္းၿပီး လြတ္လပ္စြာ ကုန္သြယ္တာဟာ ကုန္ထုတ္စရိတ္ သက္သာတဲ့အတြက္ ေစ်းႏႈန္းက်ဆင္းလာတဲ့အက်ဳိးကုိ အားလုံး ခံစားရတယ္လို႔ APEC က ျမင္ပါတယ္။

APEC ေခၚ အာရွပစီၥဖိတ္ (၂၁) ႏုိင္ငံရဲ ႔ စီးပြားေရးဟာ ကမာၻမွာ တုိးတက္မႈႏႈန္း အျမင့္မားဆုံး ျဖစ္ေနပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ (၂၀) အတြင္း APEC ေဒသရဲ ႔ စုစုေပါင္း ကုန္သြယ္မႈ ပမာဏဟာ (၄) ဆေလာက္ တုိးတက္လာတာေတြ႔ရပါတယ္။ APEC ေဒသရဲ ႔ ႏုိင္ငံလုံးဆုိင္ရာ ထုတ္လုပ္မႈဟာ (၃) ဆ တက္လာေပမဲ့ APEC မဟုတ္တဲ့ ေဒသမွာေတာ့ (၁) ဆ ေက်ာ္သာ တုိးပြားပါတယ္။ APEC ေဒသ တည္ေထာင္စဥ္အခါက ကုန္သြယ္ေရး အဟန္႔အတား (၁၇) ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိခဲ့ေပမဲ့ ေနာက္ (၁၅) ႏွစ္ၾကာတဲ့အခါမွာ (၅) ရာခို္င္ႏႈန္းအထိ က်ဆင္းသြားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ေရွ ႔ႏွစ္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္မွာ အေကာက္ခြႏ္ကင္းရွင္းတဲ့ APEC ကုန္သြယ္ေရးေဒသဟာ ရည္မွန္းထားတဲ့အတုိင္း ျဖစ္လာမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ရပါတယ္။ APEC အဖြဲ႔ဝင္အခ်င္းခ်င္း အေကာက္ခြန္မဲ့ (၂) ႏုိင္ငံ ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူခ်က္ေပါင္း (၃၀) ေက်ာ္ ျပဳလုပ္ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ APEC ေဒသရဲ ႔ ကုန္သြယ္မႈ (၇၀) ရာခုိင္ႏႈန္းဟာ ေဒသတြင္း ေရာင္းဝယ္မႈဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုန္သြယ္မႈႏႈန္း (၉) ရာခုိင္ႏႈန္းနီးပါး ႏွစ္စဥ္ တုိးတက္ေနတဲ့ သေဘာပါ။

APEC ညီလာခံမွာ ဥေရာပႏုိင္ငံ ပါဝင္ခြင့္မရလို႔ ASEM ေခၚ အာရွဥေရာပညီလာခံကုိ ဥေရာပအဖြဲ႔က ၁၉၉၆ မွာ တီထြင္လုိက္ပါတယ္။ ဥေရာပအေျခစုိက္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းႀကီးေတြ အေရွ ႔အာရွေစ်းကြက္မွာ က်က္စားႏုိင္ေအာင္ လမ္းခင္းေပးတာပါ။ ASEM အဖြဲ႔မွာ EU ဥေရာပအဖြဲ႔၊ ASEAN အဖြဲ႔၊ ေတာင္ကုိရီးယား၊ တရုတ္ နဲ႔ ဂ်ပန္ ပါဝင္ပါတယ္။ ဒီအဖြဲ႔မွာ ဗမာပါဝင္ဖို႔ ေတာင္းဆုိတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စကားမ်ားၾကတဲ့အတြက္ ဆုံးရႈံးနစ္နာမႈေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။

APEC ရုံးခ်ဳပ္ စကၤာပူမွာ ဖြင့္လွစ္ထားတာကုိၾကည့္ရင္ ပြဲစားပြဲရုံ၊ စကၤာပူ ရဲ ႔ အေရးပါမႈကုိ ခန္႔မွန္းႏုိင္ပါတယ္။ စကၤာပူဟာ စီးပြားေရး လြတ္လပ္မႈအရွိဆုံးေနရာအျဖစ္ နာမည္ရသလို ဗမာစစ္အုပ္စုနဲ႔ မူးယစ္ေဆးေမွာင္ခုိေတြရဲ ႔ မသမာေငြေၾကးကုိ ထိန္းသိမ္းေပးရာေနရာအျဖစ္လည္း လူသိမ်ားပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG