သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အီရန္ ေရြးေကာက္ပြဲလြန္ကာလ ႏွိပ္ကြပ္မႈ ကုလ ရႈတ္ခ်


အီရန္ႏုိင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံက ရႈတ္ခ်ေၾကာင္း ဆံုးျဖတ္ခ်က္တရပ္ကို မေန႔က ခ်မွတ္လိုက္ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကုလသမဂၢဌာနခ်ဳပ္ရွိရာ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕က VOA သတင္းေထာက္ Margaret Besheer ေပးပို႔ထားတဲ့သတင္းကို ေနာ္ရိႈးက တင္ျပထားပါတယ္။

အီရန္ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံ လက္ေအာက္ တတိယေကာ္မတီလို႔ေခၚတဲ့

လူမႈေရး၊ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ အေရးနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈေရးရာ ေကာ္မတီကေန မဲခြဲဆံုးျဖတ္ၾကရမွာ ေထာက္ခံမဲ ၇၄ မဲရွိၿပီး ကန္႔ကြက္မဲ ၅၉ မဲ နဲ႔ မဲမထည့္တဲ့ႏုိင္ငံ ၅၉ နုိင္ငံ ပါရွိတာေၾကာင့္ ေနာက္ဆံုး ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ခ်မွတ္ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီေကာက္မတီကို ကေနဒါႏုိင္ငံ အပါအ၀င္ တျခား ၄၁ ႏုိင္ငံက ကမကထျပဳခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၇ ႏွစ္ကလည္း အီရန္လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အလားတူ ကုလသမဂၢမွာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုေနာက္ဆံုး ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မွာေတာ့ အီရန္မွာ အရင္ကလို ဆက္တိုက္ျဖစ္ပြားေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြအျပင္ အျငင္းပြားစရာ ျဖစ္ေနတဲ့၊ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇြန္လ ေရြးေကာက္ပြဲလြန္ကာလက လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကိုပါ အထူးေဇာင္းေပး တင္ျပထားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ဆႏၵျပပြဲေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေသဒဏ္ေပးတာ၊ အထူးသျဖင့္ အဲဒီထဲမွာ အသက္မျပည့္ေသးတဲ့ လူငယ္လူရြက္ေတြ ပါေနတဲ့အေပၚမွာလည္း ကဲ့ရဲ႕ ျပစ္တင္ထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အီရန္အစိုးရအေနနဲ႔ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲအလြန္ကာလက လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏုိင္ငံတကာက ယံုၾကည္စိတ္ခ်လာေအာင္ ဘက္မလိုက္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ ကို ျပဳလုပ္ဖို႔၊ ဒါ့အျပင္ ခဲနဲ႔၀ိုင္းေပါက္သတ္တာ၊ ကိုယ္လက္အဂၤါ ျဖတ္ေတာက္ျခင္းအားျဖင္ အျပစ္ေပး ဒဏ္ခတ္တဲ့နည္းေတြ ကိုလည္း ရပ္တန္းကရပ္ဖို႔ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

အီရန္ သမၼတ မာမြတ္ အမာဒင္နီဂ်က္ (Mahmoud Ahmadeinejad) ဒုတိယအႀကိမ္ ျပန္အေရြးခံခဲ့ရတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ေနာက္ပိုင္း လမ္းေပၚထြက္ဆႏၵျပခဲ့သူ ေထာင္နဲ႔ခ်ီ အဖမ္းခံခဲ့ရပါတယ္။ လူ ၁၀၀ ေက်ာ္ဟာလည္း ဆႏၵျပမႈေတြကုိ ဦးေဆာင္လႈပ္ရွားမႈ၊ အစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်ဖို႔ ႀကိဳးစားမႈေတြနဲ႔ ရံုးတင္စစ္ေဆးခံခဲ့ရပါတယ္။ ဒီအပတ္ထဲမွာလည္း လူ ၅ ဦးကို ေသဒဏ္ေပးၿပီး ၁၈ ဦးကို ၁၅ ႏွစ္အထိ ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္လိုက္တယ္လို႔ အီရန္အစိုးရ ရုပ္ျမင္သံၾကားမွာ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။

ကုလသမဂၢ ဆုိင္ရာ ကေနဒါ သံအမတ္ႀကီး ဂၽြန္မက္နီး (John McNee) က အီရန္ဟာ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကုလသမဂၢအဖြဲ႔၀င္ ႏုိင္ငံတႏိုင္ငံ လိုက္နာရမယ့္ တာ၀န္ေတြကုိ ပ်က္ကြက္ခဲ့တယ္လို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

"ဇြန္လ ၁၂ ရက္သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲေနာက္ပိုင္းမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြက ပိုၿပီးထင္ရွားလာပါတယ္။ အီရန္လံုၿခံဳေရး တပ္ဖြဲ႔ေတြ ဆႏၵျပသူေတြကို အင္အားသံုး ႏွိမ္နင္းရာက ေသြးေျမက်ခဲ့တဲ့အထိ ျဖစ္ခဲ့သလို လူအေျမာက္အျမားလည္း ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရပါတယ္။ အဖမ္းခံရသူေတြဟာ ညႇင္းပန္းႏွိပ္စက္တာကို ခံရသလို သူတို႔အတြက္ ဥပေဒအက်ိဳးေဆာင္ေတြ ကိုယ္စားျပဳခြင့္လည္း မရခဲ့ပါဘူး။ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုပိုင္ခြင့္၊ စုေ၀းပိုင္ခြင့္နဲ႔ ေပါင္းဖြဲ႔ပိုင္ခြင့္ေတြလည္း သိသိသာသာ တင္းၾကပ္ခဲ့တာကို ေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။"

ဆက္လက္ၿပီး ကေနဒါသံအမတ္ႀကီးက အခုလိုဆိုးရြားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ဆက္ျဖစ္ေနသ၍ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံအေနနဲ႔ အေပါင္းလကၡဏာေဆာင္တဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္ေပၚလာဖို႔ မျဖစ္မေန ဆက္ၿပီး ဖိအားေပး တိုက္တြန္းသင့္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ အီရန္သံအမတ္ႀကီး မာမြတ္ ခါဇာအီ (Mohammad Khazaee) ကေတာ့ ဒီကုလသမဂၢ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ ႏုိင္ငံေရး ပေရာဂပါၿပီး မုသာ၀ါဒေတြနဲ႔ ျပည့္ေနတယ္လို႔ တံု႔ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

"ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ စံခ်ိန္စံႏႈန္းေတြကို တဒဂၤ အက်ိဳးအတြက္ပဲ ျမင္တတ္တဲ့ ႏုိင္ငံေရး အေတြ႔အႀကံဳေတြနဲ ့ အလြဲသံုးစားျပဳတာေတြေၾကာင့္ တန္ဖိုးရွိတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး သေဘာတရားေတြဟာ ႏုိင္ငံတခ်ိဳ႕အတြက္ သူတို႔ရဲ႕ ႏုိင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒ ထေျမာက္ဖို႔ အသံုးျပဳစရာ လက္စြဲသာသာေလာက္ပဲ ျဖစ္သြားခဲ့ရပါတယ္။ ဒါေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္မႈေတြ၊ နုိင္ငံေရးလြန္ဆြဲမႈေတြဟာ ကုလသမဂၢအေနနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥေတြကို အဓိပၸါယ္ရွိရွိ ကာကြယ္ျမႇင့္တင္ႏုိင္မယ့္ စြမ္းရည္ကို ထိခိုက္ေစမွာသာ ျဖစ္ပါတယ္။"

အီရန္လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မွာ မဲမေပးခဲ့သူေတြနဲ႔ ကန္႔ကြက္ခဲ့သူေတြ ေျပာတာကေတာ့ ႏိုင္ငံတခ်ိဳ႕ကို သက္သက္မဲ့ ကဲ့ရဲ႕ ျပစ္တင္တာကို ဆန္႔က်င္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့လည္း ဒီလို လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥေတြကို ဂ်နီဗာၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ ကုလသမဂၢလူ ့အခြင့္အေရးေကာင္စီမွာပဲ ေဆြးေႏြးရမွာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆိုပါတယ္။

အခုေနာက္ဆံုး ခ်မွတ္လိုက္တဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို အဖြဲ႔၀င္ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၉၂ ႏိုင္ငံပါ၀င္တဲ့ ကုလသမဂၢအေနနဲ႔ မျဖစ္မေန အတည္ျပဳရေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG