သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈဆုိင္ရာ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာရဖုိ႔ အေရးႀကီး


ပတ္၀န္းက်င္ေရးရာကိစၥရပ္ေတြကို သတင္းလိုက္ သတင္းေရးၾကတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းက သတင္းေထာက္ေတြဟာ ဆင္ဆာ ျဖတ္ေတာက္ခံရတာ အပါအ၀င္ အခက္အခဲမ်ဳိးစံုနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနၾကရတယ္လို႔ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ဆိုင္ရာ လႈပ္ရွား ေဆာင္ရြက္ေနၾကတဲ့ ႏုိင္ငံတကာ သတင္းမီဒီယာအဖြဲ႔အစည္းေတြက ေထာက္ျပ ေ၀ဖန္လိုက္ၾကပါတယ္။ ဒိန္းမတ္ႏုိင္ငံ၊ ကိုပင္ေဟဂင္ ၿမိဳ႕မွာ ကမာၻ႔ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈဆိုင္ရာ ညီလာခံ က်င္းပေနတဲ့အခ်ိန္မွာပဲ အဲဒီလိုေျပာလိုက္ၾကတာပါ။ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက အျပည့္စံုကို တင္ျပထားပါတယ္။

သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ေရးရာနဲ႔ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြကို သတင္းေရးသားၾကတဲ့ သတင္းသမားေတြ အေပၚ အၾကမ္းဖက္တာ၊ ဖိႏွိပ္တာေတြ တိုးၿပီးျဖစ္လာေနတာနဲ႔အမွ် သူတို႔ကို အကာအကြယ္ေပးဖို႔ အေရးတႀကီး လိုအပ္ ေနၿပီလို႔ သတင္း မီဒီယာအဖြဲ႔အစည္းေတြက ႏိႈးေဆာ္လိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈကိစၥကို ကမာၻ႔ႏိုင္ငံေတြက ကိုင္တြယ္ ေဆာင္ရြက္မယ္ဆိုရင္ အဲဒီကိစၥေတြကို သတင္းမီဒီယာေတြက လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သတင္းေရးသားခြင့္ ရွိရမယ္ လို႔ RSF နယ္စည္းမျခား သတင္းေထာက္မ်ားအဖြဲ႔ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာ၊ ေဒသဆိုင္ရာနဲ႔ ႏုိင္ငံတြင္း သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ဆုိင္ရာ အဖြဲ႔အစည္း ၂၄ ခုက ကိုပင္ေဟဂင္ၿမိဳ႕မွာ ေသာၾကာေန႔ကလုပ္တဲ့ ပူးတြဲ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ အတြင္း ေျပာခဲ့ပါ တယ္။

ဒီလိုအေရးႀကီးတဲ့ကိစၥရပ္ေတြကို သတင္းမီဒီယာေတြက ေရးသားတင္ျပခြင့္အေပၚ ေလးစားလုိက္နာမႈမရွိတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံလို ႏုိင္ငံမ်ဳိးေတြ ရွိေနရင္ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းမယ္ဆိုတာ ဘယ္လိုလုပ္ၿပီး ေမွ်ာ္လင့္ႏုိင္ပါ့မလဲ လို႔ အဲဒီအဖြဲ႔အစည္းေတြက ေမးခြန္း ထုတ္ထားၾကပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သစ္ခုတ္လွဲတဲ့ကိစၥေတြ၊ သစ္ေတာျပဳန္းတီးတဲ့ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့သတင္းေတြကို ပိတ္ပင္ခံရသလို အဲဒီလို သတင္းေတြကို စံုစမ္းဖို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း သတင္းသမားေတြသာမက နယ္စပ္က သတင္းသမားေတြအတြက္ပါ အခက္အခဲေတြ႔ ေနၾကရတယ္လို႔ RSF အဖြဲ႔ရဲ႕ အာရွေဒသဆိုင္ရာအႀကီးအကဲ ဗင္းဆင့္ ဘေရာ့ဆဲလ္ (Vincent Brossel) က ေျပာပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္လည္း ႏုိင္ငံမ်ားစြာ ထဲမွာမွ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဥပမာေပး ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားတာလို႔ ဆိုပါတယ္။

"ျမန္မာသတင္းသမားေတြအေနနဲ႔ ပတ္၀န္းက်င္ အဆိပ္သင့္တဲ့ျဖစ္ရပ္ေတြ၊ မသန္႔ရွင္းတဲ့ကိစၥေတြ၊ သတၳဳတူးေဖာ္ေရး ဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ပ်က္စီးေစတဲ့ ဥပေဒမဲ့လုပ္ရပ္ေတြကို သတင္းေရးသားဖို႔ အခက္အခဲ ေတြ႔ၾကရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဆင္ဆာ တည္းျဖတ္တာကို က်ေနာ္တို႔ ႐ႈတ္ခ်တဲ့တၿပိဳင္နက္ထဲမွာပဲ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ေရးရာ ကိစၥေတြကိုေတာင္မွ ျမန္မာသတင္းသမားေတြ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သတင္းေရးသားခြင့္ မရဘူး ဆိုတာဟာလည္း ေထာက္ျပသင့္တဲ့ကိစၥတခုလို႔ က်ေနာ္တို႔ထင္ပါတယ္။"

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကလည္း မရွိ၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ေရးရာ ထိန္းသိမ္းေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လူထုၾကား ထဲမွာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေဆြးေႏြးခြင့္လည္း မရ၊ သတင္းမီဒီယာေတြအေနနဲ႔လည္း အာဏာပိုင္ေတြရဲ႕လုပ္ရပ္နဲ႔ သေဘာထား၊ သက္ဆိုင္ ရာလူထုေတြရဲ႕ လုပ္ရပ္နဲ႔သေဘာထား ေတြကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေရးသား တင္ျပခြင့္ မရၾကဘူး လို႔ ျမန္မာ သတင္းသမဂၢ BMA ဥကၠ႒ ဦးေမာင္ေမာင္ျမင့္က ေထာက္ျပပါတယ္။

"ဆိုၾကပါစို႔။ က်ေနာ္တို႔ သံလြင္ျမစ္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ တာတမံကိစၥေတြ၊ အဲဒီကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း က်ေနာ္တို႔ သတင္းသမားေတြဟာ သတင္းလိုက္ခြင့္ မရွိသလို သတင္းေဖာ္ျပခြင့္လည္း မရဘူး။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ သစ္ခုတ္တဲ့ကိစၥေတြ၊ ၿပီးေတာ့ တရုတ္ျပည္ဘက္ကို သစ္ေတြ တရား၀င္ေရာ၊ မ၀င္ေရာ ခိုးထုတ္တဲ့ကိစၥေတြ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္မွာ သစ္ေတာေတြ ျပဳန္းတီးတဲ့ကိစၥေတြ၊ ဒါေတြကို ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက သတင္းသမားေတြ အေနနဲ႔က သတင္းယူခြင့္လည္း မရွိဘူး။ ႀကိဳးစားၿပီးေတာ့ သတင္းယူခဲ့ဖူးတဲ့သူေတြ ရွိတယ္။ သို႔ေသာ္ သူတို႔ သတင္းေတြ ကိုလည္း သတင္းစာေတြမွာ၊ သတင္းစာေတြ ဆိုတာထက္ ဂ်ာနယ္ေတြ မဂၢဇင္းေတြမွာ ေဖာ္ျပခြင့္မရၾကဘူး။ ဒါဟာ ျမန္မာ ႏိုင္ငံမွာ စစ္အစိုးရက ဘာပဲေျပာေနေျပာေန သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ သူတုိ႔သတင္းစာ ေတြ မွာ ဘယ္ေလာက္ပဲ ေျပာေနေျပာေန၊ လက္ေတြ႔မွာေတာ့ အဲဒါက သဘာ၀မက်ဘူး ဆိုတဲ့ အေနအထားေၾကာင့္ အခုလိုမ်ိဳး ျမန္မာႏိုင္ငံကို တျခား သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျပစ္တင္ခံရတဲ့ ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ တြဲၿပီးေတာ့ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။"

ဒါေၾကာင့္လည္း ကိုပင္ေဟဂင္ညီလာခံ လာတက္ၾကတဲ့ အာရွတိုက္သာမက အာဖရိက၊ ဥေရာပ ေဒသအသီးသီးက ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ဆီကေန သတင္းသမားေတြကို အခ်က္အလက္ေတြ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ရယူခြင့္ေပးမယ့္အေၾကာင္း၊ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ေရးရာ နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သတင္းစံုစမ္းေရးသားတ့ဲ သတင္းသမားေတြကို အျပည့္အ၀ အကာအကြယ္ ေပးမယ့္အေၾကာင္း ခုိင္မာတဲ့ အာမခံခ်က္ကို မိမိတို႔လိုခ်င္တာပါလို႔ ဗင္းဆင့္ ဘေရာ့ဆဲလ္ က ေျပာပါတယ္။

"အစိုးရေတြကပဲ သတင္းသမားေတြကို ဖိအားေပးေနတယ္၊ ဒုကၡေပးေနတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ မဆိုလိုပါဘူး။ ေဒသဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ တခ်ဳိ႕ ျဖစ္ရပ္ေတြမွာဆိုရင္ ေဒသခံ လူထုကိုုယ္တိုင္က အေႏွာက္အယွက္ ေပးေနတာေတြလည္း ရွိပါ တယ္။ ဒါေပမယ့္ အစိုးရေတြက အေရးယူ ေဆာင္ရြက္သင့္ပါတယ္။"

RSF အဖြဲ႔ရဲ႕ အာရွေဒသဆိုင္ရာ အႀကီးအကဲ ဗင္းဆင့္ ဘေရာ့ဆဲလ္ ပါ။

ေျပာရဆိုရခက္ခဲတဲ့အစိုးရေတြကို ေစာင့္ၾကည့္တဲ့ တာ၀န္ကိုယူၿပီးေတာ့ အက်င့္ပ်က္ျခစားတာေတြ၊ ကိုယ့္လူကိုယ္ မ်က္ႏွာသာေပး ဘက္လိုက္တာေတြ၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ကို ကာကြယ္ေရး ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈေတြ အေႏွာက္အယွက္ ျဖစ္ေစတဲ့ထိ ဂ႐ုမစိုက္ လ်စ္လ်ဴ႐ႈတာေတြကို သတင္းမီဒီယာေတြက ေဖာ္ထုတ္ ဖြင့္ခ်ၾကရတယ္လို႔ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ လႈပ္ရွားၾကတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြက ေျပာဆိုၾကပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG