သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အာဆီယံ အခြန္မဲ့ ကုန္သြယ္ေရးေဒသ


အေရွ ႔ေတာင္အာရွ (၁၀) ႏုိင္ငံပါဝင္တဲ့ အာဆီယံအဖြဲ႔ဟာ တရုတ္၊ ဂ်ပန္၊ ေတာင္ကိုရီးယား၊ အိႏိၵယ၊ ၾသစေတးလ်၊ နယူဇီလန္း စတဲ့ (၆) ႏုိင္ငံတို႔နဲ႔ အခြန္မဲ့ ကုန္သြယ္ေရးသေဘာတူခ်က္ လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့အတြက္ အေရွ ႔အာရွ အခြန္မဲ့ ကုန္သြယ္ေရးေဒသႀကီး ေပၚထြက္လာဖို႔ တာစူေနသလို ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အာဆီယံ (၁၀) ႏုိင္ငံဟာ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ အေျခအေန ကြဲျပားျခားနားတာေၾကာင့္ ေဒသတြင္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးမွာ အခက္အခဲရွိေနပါတယ္။ အာဆီယံအဖြဲ႔မွာ စကၤာပူ၊ ဘရူႏိုင္း၊ ထိုင္း၊ မေလးရွား၊ အင္ဒိုနီးရွား နဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္ ပါဝင္တဲ့ ခ်မ္းသာတဲ့ (၆) ႏိုင္ငံအုပ္စု နဲ႔ ဗီယက္နမ္၊ ကေမာၻဒီးယား၊ လာအို နဲ႔ ျမန္မာ ပါဝင္တဲ့ ဆင္းရဲတဲ့ (၄) ႏိုင္ငံအုပ္စုဆုိၿပီး အုပ္စု (၂) စု ရွိေနပါတယ္။

အာဆီယံအခြန္မဲ့ ကုန္သြယ္ေရးေဒသတည္ေဆာက္ဖို႔ ၁၉၉၂ ဇန္နဝါရီလမွာ စတင္ေဆာင္ရြက္တာမို႔ အခုဆိုရင္ (၁၈) ႏွစ္ ရွိသြားခဲ့ပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ ခ်မ္းသာတဲ့ (၆) ႏိုင္ငံအုပ္စုမွာ စည္းၾကပ္ေနေသးတဲ့ အခြန္ (၅) ရာခိုင္ႏႈန္းကို ဒီႏွစ္ထဲမွာ ဖ်က္သိမ္းလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ရပါတယ္။ ျမန္မာပါဝင္တဲ့ (၄) ႏုိင္ငံအုပ္စုကေတာ့ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ေရာက္မွ အခြန္မဲ့ ကုန္သြယ္ေရးလုပ္ႏိုင္မွာမို႔ အဲဒီေတာ့မွပဲ အာဆီယံတဖြဲ႔လုံးမွာ အခြန္မဲ့ ကုန္သြယ္ေရးစနစ္ကို က်င့္သုံးႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ယူဆရပါတယ္။ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္လာလို႔ အခြန္မဲ့ ကုန္သြယ္ေရးေဒသ ေပၚေပါက္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအေတာအတြင္း အခြန္မဲ့ ကုန္သြယ္ေရးေဒသမွာ တရုတ္၊ ဂ်ပန္၊ ေတာင္ကိုရီးယား၊ အိႏိၵယ၊ ၾသစေတးလ်၊ နယူဇီလန္း ပါဝင္လာႏုိင္ေအာင္ ခ်ဲ ႔ထြင္လိုက္တာပါ။ အခြန္မဲ့ ကုန္သြယ္ေရးေဒသ ေပၚေပါက္လာေအာင္ အဓိက ႀကိဳးပမ္းလႈံေဆာ္သူေတြကေတာ့ စကၤာပူ၊ ထိုင္း၊ တရုတ္၊ ဂ်ပန္ နဲ႔ ေတာင္ကိုရီးယား တုိ႔ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ အာဆီယံ (၁၀) ႏုိင္ငံထဲမွာ စကၤာပူဟာ ေျခအသြက္ဆံုးပါ။ အေရွ ႔အာရွႏုိင္ငံေတြနဲ႔သာမကဘဲ အေမရိကန္၊ မက္ဆီကို၊ ခ်ီးလီစတဲ့ ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ပါ အခြန္မဲ့ ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူခ်က္ရယူထားပါတယ္။ အာဆီယံႏုိင္ငံအခ်င္းခ်င္း ကုန္သြယ္ရာမွာ စကၤာပူ၊ ျမန္မာ၊ လာအို၊ ဘရူႏုိင္း စတဲ့ (၄) ႏုိင္ငံရဲ ႔ ကုန္သြယ္မႈ ပမာဏ က (၆၅) ရာခိုင္ႏႈန္းရွိၿပီး က်န္အာဆီယံႏုိုင္ငံေတြက (၃၅) ရာခိုင္ႏႈန္းသာရွိေၾကာင္း ၂၀၀၆ စာရင္းမွာ ေဖာ္ျပတာကိုၾကည့္ရင္ ကုန္သြယ္ေရးမွာ ျမန္မာဟာ စကၤာပူကို မီွခိုေနရတာ ထင္ရွားပါတယ္။

အခြန္မဲ့ ကုန္သြယ္ေရးေဒသသတ္မွတ္ၿပီး စီးပြားေရးတိုးတက္ဖြံ႔ၿဖိဳးဖို႔အတြက္ ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းေတြ မွ်မွ်တတ စီးပြားေရးၿပိဳင္ႏုိင္မယ့္ အေျခအေနကို ဖန္တီးေပးဖို႔လိုတယ္လို႔ ADB (Asian Development Bank) ပညာရွင္ေတြျဖစ္တဲ့ Masahiro Kawai နဲ႔ Guashan Wignaraja တို႔က ဆုိပါတယ္။ တရားမွ်တစြာ စီးပြားၿပိဳင္ၿပီး ရွင္သန္ႀကီးထြားပိုင္ခြင့္ေပးသလို မေအာင္ျမင္တဲ့လုပ္ငန္းေတြ ရုတ္သိမ္းႏုိင္ေအာင္လည္း ထြက္ေပါက္ေပးရမယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ အခြန္မဲ့ ကုန္သြယ္ေရးစနစ္ေၾကာင့္ အက်ဳိးအျမတ္ ခံစားရသလို ဒီလိုက်င့္သံုးႏုိင္ေအာင္ ေစ့စပ္ညွိႏိႈင္းရာမွာ စရိတ္ကုန္က်ပါတယ္။ အခြန္မဲ့ ကုန္သြယ္ေရးစနစ္ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ က်င့္သံုးႏုိင္ရင္ ႏုိင္ငံျခားအရင္းအႏီွးေတြ ဝင္လာႏုိင္ပါတယ္။ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံတဲ့ႏုိင္ငံရဲ ႔ အတတ္ပညာကိုရရွိၿပီး အျပင္ေစ်းကြက္နဲ႔ ဆက္မိတဲ့အတြက္ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ႏုိင္ပါတယ္။

အခြန္မဲ့ကုန္သြယ္ေရးေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ အခြင့္အလမ္းေတြကို အသံုးျပဳဖို႔အတြက္ ျပည္တြင္းစီးပြားေရးမွာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္ႏုိင္မယ္ဆုိရင္ အက်ဳိးအျမတ္ ပိုမုိခံစားရဖြယ္ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခြန္မဲ့ ကုန္သြယ္မႈေၾကာင့္ အက်ဳိးအျမတ္ခံစားရပံုဟာ တႏိုင္ငံနဲ႔တႏိုင္ငံ မတူတဲ့အတြက္ ျမန္မာ၊ လာအုိ၊ ကေမာၻဒီးယား နဲ႔ ဗီယက္နမ္အဖို႔ ေစ့စပ္ညွိႏႈိင္းတဲ့စရိတ္စက ႀကီးမားႏုိင္ပါတယ္။ အင္ဒိုနီးရွားနဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္မွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ အေျခအေနေကာင္းမြန္ဖို႔နဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ျပဳျပင္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ျမန္မာ၊ လာအို၊ ဗီယက္နမ္ နဲ႔ ကေမာၻဒီးယားမွာ အေျခခံ အေဆာက္အအံုး၊ တရားဥပေဒနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ျပဳျပင္ဖို႔ လိုပါတယ္။

ဗီယက္နမ္ဟာ တရုတ္ပံုစံအတိုင္း လိုက္လုပ္ေနေပမယ့္ ေစ်းကြက္စနစ္ ေကာင္းမြန္ေရး၊ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ေကာင္းမြန္ေရး စတာေတြမွာ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ အမ်ားႀကီးလိုေသးတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ လာအို နဲ႔ ကေမာၻဒီးယားမွာ တရားဥပေဒက်င့္သုံးမႈ အားေကာင္းဖို႔လိုၿပီး ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္တခုလံုး ျပဳျပင္ဖို႔ လုိပါတယ္။ အာဆီယံ (၆) ႏုိင္ငံအုပ္စုမွာ စကၤာပူနဲ႔ ဘရူႏုိင္းက ဝင္ေငြ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ၿပီး ထိုင္း၊ မေလးရွား၊ အင္ဒိုနီးရွား နဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္ တုိ႔က အလယ္အလတ္အဆင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဝင္ေငြအနည္းဆံုး အာဆီယံ (၄) ႏုိင္ငံအုပ္စုထဲမွာ ဗီယက္နမ္ နဲ႔ ကေမာၻဒီးယား က စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္ဖို႔ အလားအလာေကာင္းၿပီး ျမန္မာ နဲ႔ လာအိုကေတာ့ တိုးတက္ဖြံ႔ၿဖိဳးဖို႔ အလားအလာ အနည္းဆံုးျဖစ္တယ္လို႔ ADB ပညာရွင္ေတြက သံုးသပ္ပါတယ္။

အာဆီယံ (၆) ႏုိင္ငံအုပ္စုနဲ႔ (၄) ႏုိင္ငံအုပ္စုတို႔အၾကား ဝင္ေငြကြာဟမႈ ႀကီးမားသလို စီးပြားေရး လြတ္လပ္မႈမွာလည္း ကြာျခားၾကပါတယ္။ ဝင္ေငြေကာင္းတဲ့ စကၤာပူကို အလြတ္လပ္ဆံုး ေစ်းကြက္လို႔ ေခၚၾကပါတယ္။ ထုိင္းနဲ႔မေလးရွားက ေစ်းကြက္သေဘာတရားက်င့္သံုးၿပီး ပို႔ကုန္ကို ဦးစားေပးၾကပါတယ္။ ေလးႏုိင္ငံ အုပ္စုကေတာ့ ဗဟုိကခ်ဳပ္ကိုင္တဲ့ အာဏာရွင္စနစ္ကေန ေစ်းကြက္စနစ္ကို အသြင္ကူးေျပာင္းဖို႔ ႀကိဳးပမ္းေနတုန္းပါ။ အာဆီယံအဖြဲ႔တြင္းမွာ စီးပြားေရးလြတ္လပ္မႈနဲ႔ ဝင္ေငြကြာဟမႈ ႀကီးမားေနတာဟာ အာဆီယံစီးပြားေရး ပူးေပါင္းမႈကို အဟန္႔အတားျဖစ္ေစတယ္လို႔ သံုးသပ္ၾကပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG