သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေရြးေကာက္ပဲြ မတိုင္ခင္ လူ႕အခြင့္အေရး ဥေရာပ သံတမန္ေတြ စိတ္၀င္စား


လာမယ့္ မတ္လမွာ က်င္းပမယ့္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီရဲ႕ ညီလာခံ မတိုင္ခင္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ႏုိင္ငံေရး ျပႆနာေတြနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြကို ႀကိဳတင္ေလ့လာ ဆန္းစစ္တဲ့ ျမန္မာ့အေရး ေဆြးေႏြးပြဲတခုကို မေန႔က ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ ဂ်နီဗာၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ကေနဒါသံ႐ံုးက ကမကထျပဳလုပ္ က်င္းပေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒီေဆြးေႏြးပြဲအတြင္း ဘယ္လိုအေၾကာင္းအရာေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသလဲ ဆိုတာကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ မသင္းသီရိက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

မေန႕က က်င္းပခဲ့တဲ့ ျမန္မာ့အေရး ေဆြးေႏြးပြဲမွာေတာ့ ျမန္မာစစ္အစိုးရက ဦးေဆာင္က်င္းပေပးမယ္ဆိုတဲ့ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ႏုိင္ငံေရး အင္အားစုေတြရဲ႕ သေဘာထားေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံေနရမႈ အေျခအေနေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာပါ။ ဒါကလည္း မတ္လမွာ က်င္းပမယ့္ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီရဲ႕ ညီလာခံမွာ ကမၻာ့ႏိုင္ငံေတြ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ပိုၿပီးရေနေအာင္ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း စီစဥ္သူေတြက ဆုိပါတယ္။

တခါ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကုိယ္စားလွယ္ မစၥတာ ေတာမတ္စ္ အိုေဟး ကင္တားနား (Tomas Ojea Quintana) ျမန္မာႏိုင္ငံကို အခုေရာက္ေနၿပီး သူစံုစမ္းလာမယ့္ လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနကို ဒီ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီရဲ႕ ညီလာခံအတြင္း တင္ျပပါလိမ့္မယ္။

မေန႕က ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲအတြင္းမွာ ပါ၀င္ေဆြးေႏြးခဲ့သူ NCGUB အေ၀းေရာက္ ၫြန္႔ေပါင္းအစိုးရအဖြဲ႕ ကုလသမဂၢေရးရာ တာ၀န္ခံ ေဒါက္တာေသာင္းထြန္းကေတာ့ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြရဲ႕ အေျခအေနေတြနဲ႔ သူတို႔ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အခက္အခဲေတြကို အဓိက တင္ျပျဖစ္ခဲ့တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“ၿပီးခဲ့တဲ့ ၆ လေလာက္ အတြင္းမွာ ရပ္ေ၀းေထာင္ေတြကုိ ေျပာင္းေရႊ႕မႈေတြ ျဖစ္တာနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ တင္ျပပါတယ္။ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ၂၆၀ ေလာက္က ရပ္ေ၀းေထာင္ေတြကုိ အပို႔ခံရတယ္။ တခ်ဳိ႕ဆုိရင္ တ႐ုတ္၊ ျမန္မာ နယ္စပ္မွာရွိတဲ့ အဲဒီေလာက္အထိ ေ၀းတဲ့ ေထာင္ေတြကို ပုိ႔ခံရတဲ့အခါ မိသားစုအေနနဲ႔ ေထာင္၀င္စာေတြ႕ဖုိ႔ အခက္အခဲေတြ ရွိတယ္၊ အထူးသျဖင့္ ICRC ႏုိင္ငံတကာ ၾကက္ေျခနီအဖြဲ႕ရဲ႕ သြားေရာက္မႈေတြကုိ ၂၀၀၆ ကတည္းက ပိတ္ပင္ထားၿပီး ေနာက္ပုိင္းမွာ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသား အမ်ားစုဟာ မိသားစုက ေထာက္ပံ့တဲ့ ေဆး၀ါးနဲ႔ အစားအေသာက္ အကူအညီအေပၚမွာ အေျခခံ အသက္ရွင္ ရပ္တည္ရတာေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ ဒီလိုမ်ဳိး ရပ္ေ၀းေထာင္ေတြ ေျပာင္းေရႊ႕မႈနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ႏုိင္ငံတကာက ဒီကိစၥေတြကို ဖိအားေပးဖို႔ လိုတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းေပါ့ေနာ္။”

ေနာက္တခါ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ ILO နဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အပိုင္းေတြ၊ ၂၀၀၇ ေရႊ၀ါေရာင္ သံဃာ့လႈပ္ရွားမႈအၿပီး ဖမ္းဆီးခံထားရတဲ့ ျမန္မာရဟန္းေတာ္ေတြရဲ႕ အေျခအေနေတြအျပင္ တိုင္းရင္းသား အေရးေတြကိုပါ ေဆြးေႏြးျဖစ္ခဲ့တယ္လု႔ိလည္း ဆက္ေျပာျပပါတယ္။

“ILO နဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တဲ့ လူေတြကုိ၊ ဥပမာ ေရွ႕ေန ဦးဖုိးျဖဴတုိ႔ကအစ ကိုေဇာ္ေဌးတုိ႔၊ ေနာက္ ရခုိင္ဘက္က ပုဂၢိဳလ္ေတြေရာ ဖမ္းဆီးထားတာ ရွိတယ္။ အဲဒီကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဖိအားေပးဖို႔ လုိတယ္။ ILO က မစၥတာ တာပီယိုလာတို႔ သြားေရာက္ခဲ့ေပမဲ့ သိပ္ၿပီး ထူးထူးျခားျခား ျဖစ္မလာဘူးဆုိေတာ့ အဲဒီ ILO နဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တဲ့ လူေတြ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္ေရးကိုလည္း ဖိအားေပးဖုိ႔ေပါ့။

“ေနာက္တခုက ကေလးစစ္သားေတြ၊ စစ္သားစုေဆာင္းေရး တပ္ေတြ၊ ေလ့က်င့္ေရး သင္တန္းေက်ာင္းေတြ၊ ဒါေတြကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သြားလာခြင့္ေတြမွာ အကန္႔အသတ္ ျဖစ္ေနေသးတယ္ဆုိတဲ့ အပိုင္းေပါ့။ တိုင္းရင္းသား ေဒသေတြမွာ အဓမၼ ေရႊ႕ေျပာင္းခံရတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြဟာ သိန္းနဲ႔ခ်ီၿပီး ျဖစ္လာေနတဲ့ အေနအထားေတြ၊ ေနာက္တခုက ထုိင္းႏုိင္ငံက ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္မပို႔ဖို႔ ကိစၥ၊ အဲဒီကိစၥေတြကို က်ေနာ္တုိ႔ အမ်ားစု တင္ျပပါတယ္။”

တနလၤာေန႕ကစလို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေရာက္ေနတဲ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္ မစၥတာ ကင္တားနားရဲ႕ ခရီးစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း ေျပာဆိုျဖစ္ခဲ့တယ္လို႔ ေဒါက္တာေသာင္းထြန္းက ေျပာပါတယ္။

“ကင္တားနား ခရီးစဥ္ မစခင္မွာ ဦးတင္ဦး လြတ္လာတာေတာ့ ဘာပဲေျပာေျပာ တုိးတက္မႈတခုလို႔ ေျပာလုိ႔ရတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီအေျခခံေပၚမွာ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရဲ႕ ႏုိင္ငံေရး လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ ဘယ္လုိေတြ ရွိမလဲဆိုတဲ့ အပုိင္းေတြေပါ့။ ဒါေတြကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ေစာင့္ၾကည့္ရဦးမယ္။ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ လြတ္ေျမာက္ေရး Issu က ကင္တားနားရဲ႕ ဦးစားေပး အစီအစဥ္ ျဖစ္မယ္လို႔ က်ေနာ္တုိ႔ ယူဆတယ္။

“ေနာက္တခုက ရခုိင္ကုိသြားတာ အႏွစ္ ၂၀ အတြင္း လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ကၽြမ္းက်င္သူေတြထဲမွာ မစၥတာ ကင္တားနားက ပထမဦးဆုံးျဖစ္တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အဲဒီလုိ သြားခြင့္ရတဲ့အခါ အထူးသျဖင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာရွိတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ၊ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေနအထားေတြကို သူ႔အေနနဲ႔ ပိုၿပီး ျပည့္ျပည့္စုံစုံ စူးစမ္းေလ့လာခြင့္ ရလိမ့္မယ္ဆိုတဲ့ အေနအထားရွိတာကို က်ေနာ္တုိ႔ တင္ျပထားပါတယ္။”

မေန႕က ဆြစ္ဇာလန္မွာရွိတဲ့ ကေနဒါသံ႐ံုးမွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာ့အေရး ေဆြးေႏြးပြဲကို လက္ရွိ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီရဲ႕ အလွည့္က်ဥကၠ႒ျဖစ္တဲ့ စပိန္ႏိုင္ငံက သံတမန္တခ်ဳိ႕၊ ဥေရာပသမဂၢ အဖြဲ႕၀င္ ႏိုင္ငံတခ်ဳိ႕က သံတမန္ေတြအျပင္ အေရွ႕အာရွ ႏိုင္ငံေတြက သံတမန္တခ်ဳိ႕လည္း တက္ေရာက္ခဲ့တာပါ။

“သူတို႔အေနနဲ႔လည္း ၂၀၁၀ နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သူတုိ႔ အနီးကပ္ ေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္။ သူတို႔အေနနဲ႔ ဆက္တုိက္လည္း သိသြားခ်င္တယ္ဆိုတဲ့ သေဘာေပါ့။ အခု ကင္တားနားရဲ႕ ခရီးစဥ္ဟာ ဘာပဲေျပာေျပာ ေနာက္က်တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ေရွ႕လ မတ္လဆန္းတယ္ဆုိရင္ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ အစည္းအေ၀းက စေတာ့မွာပါ။ ဆုိေတာ့ အဲဒီအေနအထားမွာေတာင္ သူတို႔အေနနဲ႔ ဘယ္လုိပဲ အခ်ိန္တုိေတာင္းေပမဲ့ ကင္တားနားဆီက ေနာက္ဆုံး အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တင္ျပတဲ့ အစီရင္ခံစာမ်ဳိးကုိ သူတို႔ ေတာင္းမယ္ေပါ့။

“ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ လတ္တေလာ အေျခအေနေတြကို သူတုိ႔ သိခ်င္တယ္။ ကင္တားနားက လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြ တုိးတက္မႈ ရွိမရွိဆုိတဲ့ သုံးသပ္ခ်က္ေတြကုိလည္း သူတို႔ ၾကားခ်င္တယ္။ ဒါေတြကို သူတုိ႔ အမ်ားႀကီး ေမွ်ာ္လင့္ေနတယ္ဆုိတာ က်ေနာ္တို႔ ေတြ႕ရပါတယ္။”

မေန႔က ဆြစ္ဇာလန္မွာရွိတဲ့ ကေနဒါသံ႐ံုးမွာ က်င္းပခ့ဲတဲ့ ျမန္မာ့အေရး ေဆြးေႏြးပြဲအေၾကာင္းကို NCGUB အေ၀းေရာက္ ၫြန္႔ေပါင္းအစုိးရ အဖြဲ႕က ကုလသမဂၢေရးရာ တာ၀န္ခံ ေဒါက္တာေသာင္းထြန္း ေျပာျပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG