သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ရုိဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ မွတ္ပုံတင္ခြင့္ တိုးတက္မႈမရွိေသး


ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ျမန္မာနယ္ျခား Cox's Bazar အနီး ကူးတုပေလာင္ (Kutupalong) နဲ႔ လီဒါ (Leda) လို႔ေခၚတဲ့ ဒုကၡသည္ စခန္း ၂ ခုမွာ ဒုကၡသည္အျဖစ္ တရား၀င္ မွတ္ပုံတင္ မထားရေသးတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ၄၂,၀၀၀ ေလာက္ ရွိပါတယ္။ ဒီရိုဟင္ဂ်ာေတြက ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္မွာ စစ္တပ္ရဲ႕ ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပမ္းမႈေတြေၾကာင့္ဆိုၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံဘက္ကို ထြက္ေျပးလာၾကသူေတြပါ။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ရဲေတြကလည္း ဒီႏွစ္ဆန္းကစၿပီး သူတုိ႔ကို ဖမ္းဆီး၊ ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္ကို အတင္းအၾကပ္ ျပန္ပို႔တာေတြ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ အစားအေသာက္ မလုံေလာက္ေပမဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာပဲ ေနရာတာဟာ ေဘးကင္းလုံၿခဳံပါတယ္လို႔ ေျပာေနၾကတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြအေၾကာင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံက Remy Favre သတင္းေပးပို႔ထားတာကို ကိုသိန္းထိုက္ဦး တင္ျပထားပါတယ္။

ရႊံ႕နဲ႔ေဆာက္ထားတဲ့ လက္လုပ္တဲေလးေတြနဲ႔ ျဖစ္သလိုမိုးကာၿပီး ေနေနၾကတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နယ္ျခား ေကာ့ဆက္ဘဇား အနီး ကူးတုပေလာင္ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္စခန္းထဲမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၄ ႏွစ္အတြင္း ခေလးအေရအတြက္ ၂၅ ရာခုိင္ႏႈန္း ပိုၿပီး မ်ားလာခဲ့ပါတယ္။ လူေတြက အျပင္ကိုလည္း သြားလို႔မရ၊ အလုပ္လုပ္ခြင့္လည္း မရွိၾကေတာ့ ဒီရြံနဲ႔ ေဆာက္ထားတဲ့ တဲအိမ္ေလးေတြထဲမွာပဲ ႏွစ္နဲ႔ခ်ီၿပီး ေန႔စဥ္ဘ၀ေတြ ျဖတ္သန္းခဲ့ရတာပါ။

မိုးရာသီဆိုရင္ တခ်ဳိ႕ေနရာေတြ ေရလႊမ္းတတ္ေတာ့ ဒီဒုကၡသည္စခန္းက ရႊံ႕တဲေလးေတြ ေရထဲျမႇဳပ္သြားတတ္လို႔ ထပ္ၿပီး ခုိကုိးရာမဲ့ဘ၀ ေရာက္ရသူူေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒုကၡသည္ ၃၀,၀၀၀ ေလာက္အတြက္ အိမ္သာ ၄၀၀ ေလာက္သာရွိတဲ့ စခန္းထဲမွာ အေရျပားေရာဂါ၊ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာေရာဂါ ျဖစ္တဲ့သူေတြလည္း အမ်ားအျပားပါ။ Fatima လို႔ေခၚတဲ့ အသက္ ၁၉ ႏွစ္အရြယ္ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ မိန္းခေလးက သူတုိ႔မွာ အစားအစာ လုံလုံေလာက္ေလာက္ မရွိတဲ့အေၾကာင္း ေျပာျပပါတယ္။

"က်မ ထမင္းေကာင္းေကာင္း မစားရတာ ၁၅ ရက္ ရွိပါၿပီ။ ဆန္မႈန္႔နဲ႔ျပဳတ္ထားတဲ့ ဆန္ျပဳတ္ကိုပဲ တရက္ တနပ္၊ တရပ္ ႏွစ္ႏွပ္ စားေနရပါတယ္။ အလႅာေပးတဲ့ အသက္ပဲရွိေတာ့တာပါ။ က်မညီမကေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၁၅ ရက္ေလာက္ကတည္းက အျပင္ထြက္ၿပီး အလုပ္လုပ္မယ္ဆုိၿပီး စခန္းထဲကေန ထြက္သြားပါတယ္။ အခုအထိေတာ့ ျပန္မေရာက္လာေသးပါဘူး။ က်မလည္း အဲဒီအခ်ိန္ကတည္းက သူ႔ကို မေတြ႔ေတာ့တာပါ။"

အစိုးရလက္ေအာက္ခံ မဟုတ္တဲ့အဖြဲ႔အစည္းေတြကလည္း ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို အစားအစာ အကူမညီ မေပးႏုိင္ၾကပါဘူး။ အျပင္ကိုထြက္ၿပီး အလုပ္လုပ္ဖို႔ ႀကိဳးစားၾကတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကို ဒီႏွစ္ဆန္းကစၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ရဲေတြက စစ္ေဆးေရး စခန္းေတြ၊ ဂိတ္ေတြဖြင့္ၿပီး ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြကို ၾကပ္ၾကပ္မတ္မတ္ ဖမ္းဆီးေနပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ဖမ္းဆီးခံရသူေတြ ဆိုရင္ ရဲေတြ ရိုက္ႏွက္တာလည္း ခံရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒီလို ဖမ္းဆီးရိုက္ႏွက္တဲ့ၾကားက မျဖစ္မေန ထြက္ၿပီး အလုပ္လုပ္ေနၾကရပါတယ္လို႔ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ အဖြားအိုတေယာက္ ျဖစ္တဲ့ Lalu က ေျပာပါတယ္။

"မနက္ေစာေစာကတည္းက ထင္းရွာဖို႔ အေ၀းႀကီးမွာ က်မ သြားရပါတယ္။ အခုမွ ျပန္ေရာက္တာပါ။ ဒီထင္းေတြကို ေရာင္းေတာ့ တာကာ ၅၀ ရပါတယ္။ သြားရတဲ့ေနရာက အႏၱရာယ္ေတာ့ ႀကီးပါတယ္။ အဖမ္းခံရတယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြ မုဒိန္းက်င့္ခံရတယ္။ မေန႕က ဒီနားက ရြာသားေတြက က်မကို ရိုက္လႊတ္လိုက္တယ္။ ဒီမွာ ဒဏ္ရာေတြ ၾကည့္ပါအုံးရွင္။"

ဒီလိုဒဏ္ရာနဲ႔ ျပန္လြတ္ေျမာက္လာတဲ့သူေတြ ရွိေပမဲ့ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ရဲေတြ ဖမ္းၿပီး အခ်ဳပ္ခ်တာကို ခံရပါတယ္။ အခ်ဳပ္ထဲမွာ လူေတြက ျပည့္ၾကပ္ေနတယ္၊ ထိုင္ဖို႔ေတာင္ အခက္အခဲရွိတယ္လို႔ ျပန္လည္ လြတ္ေျမာက္လာတဲ့ Abudlushi ဆုိတဲ့ လူငယ္တေယာက္က ေျပာပါတယ္။ ရဲေတြကို ပိုက္ဆံေပးႏုိင္ရင္ေတာ့ လြတ္တယ္လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

"က်ေနာ့္ကိုျပန္လြတ္ဖို႔ ရဲေတြကို ေငြေပးခဲ့ရပါတယ္။ က်ေနာ့္ အေဖနဲ႔ အေမက ဒီ ရြာသားေတြဆီက ေငြေခ်းၿပီး ရဲေတြကို ေပးခဲ့ရတာပါ။ အတိုးႏႈန္းက ၁၀၀ ကို ၁၅၀ တိုးနဲ႔ ယူခဲ့ရတာပါ။ - လို႔ သူက ေျပာသြားတာပါ။

ရိုဟင္ဂ်ာေတြ အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေနတဲ့ NGO အဖြဲ႔တခုကေတာ့ ဒီႏွစ္ ဇႏၷ၀ါရီလထဲမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ ၃၀၀ ေလာက္ကို ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္ကို ရဲေတြကဖမ္းၿပီး အတင္းအက်ပ္ ျပန္ပို႔ခဲ့တယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

ဒီလိုအခက္အခဲေတြၾကားမွာ ေဒသခံေတြနဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအၾကား တင္းမာမႈေတြကလည္း ရွိေနပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြက သူတုိ႔ကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ရဲေတြ၊ သစ္ေတာအရာရွိေတြ ရဲေတြ ဖမ္းတိုင္း ေဒသခံ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ရြာသားေတြက တိုင္လို႔ဆုိၿပီး မေၾကမနပ္ ျဖစ္ေနၾကပါတယ္။

ဒုကၡသည္စခန္းနဲ႔ သိပ္မေ၀းတဲ့ ရြာေတြနားက လဘက္ရည္ဆုိင္တခုမွာ ေဒသခံ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံသား ရြာသားတခ်ဳိ႕က ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ခဲ့ရတဲ့အေၾကာင္းေတြကို ျပန္ေျပာျပပါတယ္။

"က်ေနာ္က ေတာထဲမွာ ထင္းသြားရွာတာပါ။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြနဲ႔ေတြ႕ေတာ့ သူတုိ႔က လက္ထဲက က်ေနာ့္ရဲ႕ ဓါးေကာက္ကို ခ်ခုိင္းၿပီး ဘာမေျပာညာမေျပာနဲ႔ က်ေနာ့္ကို ထိုးပါတယ္။ က်ေနာ့္ကို ကန္ပါတယ္။ က်ေနာ္က က်ေနာ့္ကို မသတ္ဖို႔ ေတာင္းပန္ေတာ့၊ ရိုက္ႏွက္ၿပီး ေတာထဲမွာ ထားခဲ့ပါတယ္။"

ေနာက္ေဒသခံ ရြာသားတေယာက္ကေတာ့ ရဲေတြကို ေငြေပးၿပီး ျပန္လြတ္လာတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြက သူ႔ဆီကိုလာၿပီးေတာ့ ရဲေတြကို သတင္းေပးခ ဘယ္ေလာက္ရသလဲဆုိၿပီး လာစစ္ေဆးတာခံခဲ့ရတဲ့အေၾကာင္း ျပန္ေျပာျပပါတယ္။

ဒီလိုေဒသခံေတြနဲ႔ အဆင္မေျပျဖစ္ေနတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြ၊ တရား၀င္ မွတ္ပုံ မတင္ရေသးတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ဒုကၡသည္စခန္းထဲမွာ မွတ္ပုံတင္ခြင့္ေပးဖို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရက စဥ္းစားေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ဒီလိုေဆြးေႏြးခဲ့တာ သီတင္းပတ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ၾကာခဲ့ေပမဲ့ အခုအခ်ိန္ထိေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကုိ မွတ္ပံုတင္ေရးကိစၥ တိုးတက္မႈ ဘာမွ မရွိေသးတဲ့အေၾကာင္း UNHCR ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီးရုံးက ေျပာဆုိပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG