သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာ့ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေန ဆုိးသထက္ဆုိး


ျမန္မာ့ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေန ဆုိးသထက္ဆုိး

ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ အေျခအေနေတြ ပုိဆုိးလာၿပီး ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအေရအတြက္ေတြ တုိးလာတယ္လုိ႔ Amnesty က ေျပာပါတယ္။

၂၀၁၀ ခုႏွစ္ဟာ ႏုိင္ငံတကာ တရားဥပေဒ စုိးမုိးေရးအတြက္ ထူးျခားမႈရွိတဲ့ ႏွစ္တႏွစ္ျဖစ္တယ္လုိ႔ ႏုိင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔ႀကီးက မေန႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာထဲမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၾသဇာႀကီးတဲ့ အစုိးရေတြဟာ သူတုိ႔ မဟာမိတ္ေတြကုိ ဥပေဒအရ အေရးယူႏုိင္ျခင္းမရွိေအာင္ အကာကြယ္ေပးေနၾကၿပီး သူတုိ႔အတြက္ ႏုိင္ငံေရးအရ အက်ဳိးအျမတ္ရွိမွသာ အေရးယူတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာလည္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ အေျခအေနေတြ ပုိဆုိးလာၿပီး ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအေရအတြက္ေတြ တုိးလာတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း ဗီအုိေအ သတင္းေထာက္ Selah Hennessy ရဲ႕ သတင္းေပးပုိ႔ခ်က္နဲ႔အတူ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က စုစည္း တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ကမၻာတလြား လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈအေျခအေနေတြနဲ႔ဆုိင္တဲ့ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္အတြက္ အစီရင္ခံစာကုိ Amnesty International ႏုိင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔ႀကီးက မေန႔က ထုတ္ျပန္လုိက္တာပါ။ ေယဘုယအားျဖင့္ေတာ့ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ဟာ ႏုိင္ငံတကာ တရားဥပေဒ စုိးမုိးေရးအတြက္ သိသာ ထူးျခားတဲ့ႏွစ္တႏွစ္ျဖစ္တယ္လုိ႔ဆုိေပမယ့္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈနဲ႔ ဖိႏွိပ္ ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈေတြဟာ အဓိက ျပႆနာအျဖစ္ တည္ရွိေနတုန္းဘဲလုိ႔လည္း အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ႏုိင္ငံတကာ တရားဥပေဒစုိးမုိးေရးစံနစ္ဟာ တုိးတက္မႈရွိလာေနတယ္လုိ႔ ႏုိင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔ႀကီးရဲ႕ ယာယီ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ Claudio Cordone က အစီရင္ခံစာထုတ္ျပန္တဲ့ အခမ္းအနားမွာ ဗီအုိေအကုိ ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။

“လက္တင္အေမရိကတုိက္က နမူနာေတြ၊ အလားအလာေတြကုိၾကည့္ၿပီး က်ေနာ္တုိ႔ အထူးပဲ အားတက္မိပါတယ္။ အဲဒီက ပီရူးႏုိင္ငံ၊ ဥပေဂြးႏုိင္ငံနဲ႔ အာဂ်င္တီးနား ႏုိင္ငံတုိ႔မွာဆုိရင္ ႏုိင္ငံေခါင္းေဆာင္ေဟာင္းေတြကုိ တရားဥပေဒအရ စစ္ေဆး စီရင္ႏုိင္ခဲ့ၾကပါတယ္။”

ဒါေပမယ့္ ၾသဇာႀကီးတဲ့အစုိးရေတြက ဒီ ႏုိင္ငံတကာ တရားဥပေဒစုိးမုိးမႈ တုိးတက္ ေကာင္းမြန္လာမွာကုိ ကန္႔သတ္ေနၾကတုန္း ျဖစ္ၿပီး သူတုိ႔အတြက္ ႏုိင္ငံေရး အက်ဳိးအျမတ္ရွိမွသာ တရားနည္းလမ္းက် ေဆာင္ရြက္ေလ့ရွိတယ္လုိ႔ သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။

“သူတုိ႔ကုိယ္သူတုိ႔ တရားဥပေဒအေပၚမွာ ရွိေနေအာင္ လုပ္ထားတဲ့ အစုိးရေတြလည္း ေတြ႔ေနရပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ သူတုိ႔ဟာ ICC လုိ႔ေခၚတဲ့ ႏုိင္ငံတကာ ျပစ္မႈခုံရုံးရဲ႕ စီရင္ပုိင္ခြင့္ကုိ လက္မခံၾကတာမ်ဳိးပါ။ အဲဒီႏုိင္ငံေတြထြမွာ G – 20 တုိ႔ေခၚတဲ့ ကမၻာအခ်မ္းသာ အႂကြယ္၀ဆုံး ႏုိင္ငံေတြထဲက ၇ ႏွစ္ႏုိင္ငံလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ တခ်ဳိ႕အစုိးရေတြဟာဆုိရင္ သူတုိရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးမဟာမိတ္ေတြကုိ ႏုိင္ငံတကာ စည္းမ်ဴဥ္း စည္းကမ္းေတြအရ အေရးယူမယ့္ ကိစၥက အကာအကြယ္ ေပးေနၾကတာလည္း ေတြ႔ရပါေသးတယ္။”

ICC ႏုိင္ငံတကာ ျပစ္မႈဆုိင္ရာ ခုံရုံးမွာ လက္မွတ္မထုိးေသးတဲ့ႏုိင္ငံေတြကေတာ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ တရုတ္နဲ႔ ရုရွားႏုိင္ငံတုိ႔ျဖစ္ၾကပါတယ္။

၂၀၀၉ ခုႏွစ္တုန္းက ဆူဒန္ႏုိင္ငံသမၼတ Omar Hassan Al Bashir ကုိ ႏုိင္ငံတကာ ျပစ္မႈဆုိင္ရာ ခုံရုံးက ဖမ္း၀ရမ္းထုတ္လုိက္တဲ့ ကိစၥဟာ ထူးျခားတဲ့ တုိးတက္ ေျပာင္းလဲမႈတခုျဖစ္တယ္လုိ႔ မစၥတာ Cordone က ေျပာပါတယ္။

ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးသန္းေရႊဦးေဆာင္တဲ့ ျမန္မာစစ္အစုိးရရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈအေျခအေနေတြကုိ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ႀကီးက ဦးေဆာင္ၿပီး ႏုိင္ငံတကာက စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႔ဖြဲ႔ၿပီး အလားတူ စုံစမ္း စစ္ေဆးေပးဖုိ႔ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးသံတမန္ Tomas Ojea Quintana က မတ္လအေစာပုိင္းက ျမန္မာႏုိင္ငံက ျပန္လာၿပီး တင္သြင္းခဲ့တဲ့ အစီရင္ခံစာထဲမွာ အဆုိျပဳခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအဆုိျပဳခ်က္ကုိ ႏုိင္ငံတကာလြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔ႀကီးက ခ်က္ခ်င္း ႀကိဳဆုိ ေထာက္ခံခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕အေျခအေနဟာလည္း လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္၊ ၂ ႏွစ္ခြဲေလာက္အတြင္းမွာ အေျခအေနေတြ ဆုိးရြားလာေနတာကေန အဆုိးဆုံးအဆင့္ကုိ တျဖည္းျဖည္း ေလ်ာ့က်လာတယ္လို႔ ႏုိင္ငံတကာလြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔ႀကီးရဲ႕ အေရွ႕အာရွနဲ႔ ပစိဖိတ္ေရးရာဌာနက ျမန္မာ့အေရး သုေတသနျပဳေနသူ Benjamin Zawacki က ေျပာပါတယ္။

“၂၀၀၇ ႏွစ္ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးကစၿပီး ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ နာဂစ္မုန္တုိင္း တုိက္ခုိက္ခဲ့တဲ့ကာ၊ ေနာက္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္သက္တမ္းတုိးလုိက္တဲ့ ကိစၥေတြ၊ ဒီေနာက္မွာ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးအတြင္း အဖမ္းခံခဲ့ရသူေတြကုိ ေထာင္ဒဏ္ႏွစ္ရွည္ေတြ မလုိအပ္ဘဲ ခ်လုိက္တဲ့ကိစၥနဲ႔ အခုေနာက္ဆုံး ၂၀၁၀ ခုႏွစ္အတြင္း တရားမွ်တမႈမရွိတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာ ဥပေဒေတြ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ကိစၥေတြဟာ ေရြးေကာက္ပြဲမတုိင္ခင္ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆုိခြင့္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေ၀းခြင့္နဲ႔ စည္းရုံးေျပာဆုိခြင့္ စတဲ့ အေျခခံအခြင့္အေရးေတြကုိ ခ်ဳိးေဖာက္လုိက္တာျဖစ္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား အေရအတြက္ဟာလည္း ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ကစၿပီးေတာ့ ႏွစ္ဆတုိးလာတယ္ ဆုိတာကုိ ၾကည့္လုိက္ျခင္းအားျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနဟာ ဘယ္ဘက္ၾကည့္ၾကည့္ တုိးတက္တယ္ဆုိတာ မရွိပါဘူး။”

အခုထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံတကာလြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔ႀကီးရဲ႕ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈ အစီရင္ခံစာထဲမွာ ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၅၉ ႏုိင္ငံက အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြအေၾကာင္း ထည့္သြင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG