သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေဒၚစု တရုတ္ခရီးစဥ္အတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး ထည့္သြင္းေဆြးေႏြးဖို႔ HRW တိုက္တြန္း


ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က တရုတ္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Wang Yi ကို ေနျပည္ေတာ္မွာ လက္ခံေတြ႕ဆံုစဥ္ (ဧၿပီလ ၅ ရက္ ၂၀၁၆)

ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ဒီကေန႔ ဗုဒၶဟူးေန႔မွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကေန တရုတ္ႏိုင္ငံကို ငါးရက္ၾကာ ခ်စ္ၾကည္ေရးခရီးစဥ္အျဖစ္ စတင္ထြက္ခြာမွာျဖစ္ပါတယ္။

ခရီးစဥ္အတြင္း ႏွစ္ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရး တိုးတက္ဖို႔ ကိစၥရပ္ေတြအပါအ၀င္ စီးပြားေရး ဖြံၿဖိဳးမႈစီမံကိန္းေတြ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ျမန္မာျပည္သူအမ်ား ဆန္႔က်င္တဲ့ ျမစ္ဆံု ဆည္ စီမံကိန္း စသျဖင့္တို႔ကိုေဆြးေႏြးဖို႔ ရွိေနပါတယ္။ နယူးေရာက္အေျခစိုက္ HRW လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖဲြ႕ႀကီးကေတာ့ တရုတ္ျမန္မာနယ္စပ္မွာရွိတဲ့ တိုင္းရင္းသားဒုကၡသည္ေတြအေရးကိစၥနဲ႔ အက်ဥ္းက်ေနတဲ့ တရုတ္ႏိုဘယ္လ္ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးဆုရွင္ Liu Xiaobo လႊတ္ေပးေရးတို႔ကို တ ရုတ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ နဲ႔႔ေဆြးေႏြးဖို႔ တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။

မအင္ၾကင္းႏိုင္က အေသးစိတ္ကိုဆက္ၿပီး ေျပာျပမွာပါ။

၂၀၁၅ ႏို၀င္ဘာလ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ NLD အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ အျပတ္အသတ္အႏိုင္ရၿပီးေနာက္ အာဏာရအစိုးရ ေခါင္းေဆာင္တဦးအေနနဲ႔ ပထမဆံုးအႀကိမ္ တရုတ္ႏိုင္ငံ ဧည့္သည္ေတာ္အျဖစ္ သြားေရာက္ တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ခရီးစဥ္ကိုျမန္မာျပည္သူေတြသာမက အေရွ႕ေတာင္ အာရွေဒသတခုလံုးက အာရံုစိုက္ေစာင့္ၾကည့္ေနတာပါ။

ဒီခရီးစဥ္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ တရုတ္အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ သံုးသပ္ ခ်က္၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ အမ်ဳိးမ်ဳိးထြက္လာခ်ိန္မွာ ႏိုင္ငံတကာလူ႔ အခြင့္ အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႕ႀကီးျဖစ္တဲ့ HRW ကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္အေနနဲ႔ တရုတ္အစိုးရထိပ္ေပါင္းေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုရာမွာ ဒုကၡသည္အေရးနဲ႔ တရုတ္ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြလြတ္ေျမာက္ေရး ထည့္သြင္းေဆြးေႏြးဖို႔ HRW အာရွေရးရာတာ၀န္ခံ Brad Adams ကအခုလို တိုက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။

“လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္အနည္းငယ္က တိုက္ပဲြေတြေၾကာင့္ တိမ္းေရွာင္လာတဲ့ တရုတ္ႏိုင္ငံနယ္စပ္ဘက္ မွာရွိေနတဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္းဒုကၡသည္စခန္းေတြက ဒုကၡသည္ေပါင္း ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္အပါအ၀င္ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဘက္အျခမ္းမွာ ရွိေနတဲ့ သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ တိုင္းရင္းသား ဒုကၡသည္ေတြ အတြက္ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီေတြေရာက္ရွိေရး တရုတ္အစိုးရဘက္က ခြင့္ျပဳေပး ဖို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ ေဆြးေႏြးေပးေစလိုပါတယ္။”

ဒါအျပင္ တရုတ္ႏိုင္ငံမွာ မတရားအက်ဥ္းက်ခံေနရတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏိုဘယ္လ္ဆုရွင္ Liu Xiaobo အပါအ၀င္ လူ႔အခြင့္အေရးလွဳပ္ရွားသူေတြ လြတ္ေျမာက္ေရး ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရ စီေခါင္းေဆာင္တဦးျဖစ္တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္အေနနဲ႔ တရုတ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ခရီးစဥ္အတြင္း တိုက္တြန္းသင့္ေၾကာင္း Brad Adams ကဆိုပါတယ္။ဒီအေတာအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္တဦးအေနနဲ႔ သြားမယ့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစု ၾကည္ရဲ႕ တရုတ္ခရီးစဥ္မွာ ျမန္မာျပည္သူအမ်ား ဆန္႔က်င္တဲ့ ျမစ္ဆံုဆည္စီမံကိန္းကိစၥကို တရုတ္နဲ႔ အေက်အလည္ ေဆြးေႏြး အေျဖရွာ ႏိုင္မယ္လို႔လည္း အမ်ားကေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ နည္းလမ္းေလးခု ရွိေနေၾကာင္း၊ ပထမတခုကေတာ့ ျမစ္ဆံုဆည္ အၿပီး တိုင္ဖ်က္သိမ္းဖို႔၊ ဒုတိယက ျမစ္ဆံုဆည္ကို ဆက္ၿပီးလုပ္ဖို႔၊ တတိယကေတာ့ ျမစ္ဆံုဆည္ကို ဖ်က္သိမ္းၿပီး တရုတ္ကို ေလ်ာ္ေၾကးျပန္ေပးဖို႔၊ အရစ္က်ျပန္ဆပ္ဖို႔ဆိုရင္လည္း ေဒၚလာသန္းနဲ႔ခ်ီရွိတဲ့ အတိုးေတြကိုပါ ေပးဆပ္ဖို႔ နဲ႔ စတုတၳကေတာ့ ျမစ္ဆံုဆည္ကို အၿပီးရပ္လိုက္တဲ့အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း အျခားေနရာေတြမွာ ေရကာတာ၊ ဆည္ေျမာင္းတာတမံ စတဲ့ တရုတ္ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏံွမႈေတြကို ခြင့္ျပဳဖို႔ ဆိုတဲ့နည္းလမ္းေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ တရုတ္ႏုိင္ငံအေျခစိုက္ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီေျပာခြင့္ရ ပုဂၢိဳလ္ ရဲေဘာ္ဖိုးသံေခ်ာင္းရဲ႕ အျမင္က-

“ျမစ္ဆံုဆည္ကိစၥဟာ ျမန္မာျပည္သူလူထုနဲ႔ လံုး၀မကိုက္ညီပဲနဲ႔ ဦးပိုင္နဲ႔ အရင္စစ္အာဏာရွင္ေတြ လုပ္ခဲ့တဲ့ကိစၥေတြျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါကို ဖ်က္သိမ္းမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ အဲဒီစစ္ဗိုလ္ေတြလုပ္ခဲ့တာကို တိုင္းျပည္က စိုက္ေလ်ာရတဲ့အေျခအေနေရာက္ေတာ့မယ့္ အေျခအေနပါ။ ဒါဟာ အင္မတန္သိမ္ေမြ႔တဲ့ ကိစၥျဖစ္ပါတယ္။ တရုတ္ျပည္ကလည္း သူတို႔ဘက္က အမ်ားႀကီးကို ပိုက္ဆံေတြကုန္ထားတဲ့အရာျဖစ္ေနေတာ့ ဒီဟာကို သူတို႔ဘက္က ေလ်ာ့မယ့္ပံုမရွိပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ စီးပြားေရးအရ၊ အျခားဟာေတြ ေလ်ာ့တာရွိခ်င္ရွိမယ္။ အဲေတာ့ ဒီဘက္မွာ ျမစ္ဆံုကိုခြင့္မျပဳပဲနဲ႔ အျခားအေသးေတြ ခြင့္ျပဳမယ္ဆိုတာက က်ေနာ္ ဒီဘက္မွာေနတဲ့သူပဲ၊ က်ေနာ္သိသေလာက္ေတာ့ အျခားဟာေတြ အမ်ားႀကီး တရုတ္ျပည္ဘက္က လုပ္ေနၿပီပဲ၊ ေရအားလွ်ပ္စစ္အေသးေလးေတြ၊ ျမစ္ဆံုဖ်က္ၿပီး က်န္တာအေသးေလးေတြလုပ္မယ္ဆိုတာက လူထုကို လွည့္စားတာ မျဖစ္ပါေစနဲ႔လို႔ က်ေနာ္ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။”

ဒါအျပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ခရီးစဥ္ကေနထြက္လာမယ့္ ရလာဒ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္းအခုလိုေျပာပါတယ္။

“တရုတ္ျပည္ကလည္း ဗမာျပည္ဘက္က ျဖတ္သြားမယ့္ သူတို႔ရဲ႕ နည္းဗ်ဴဟာေျမာက္ စီးပြားေရးစီမံကိန္းႀကီး အဲဒီအတြက္ လံုပမ္းေနတဲ့အခ်ိန္၊ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြကလည္း တည့္တည့္ေျပာရလို႔ရွိရင္ ဗမာျပည္ကို တရုတ္ျပည္နဲ႔ ကင္းကြာႏိုင္သမွ် ကင္းကြာေအာင္ႀကိဳးပမ္းေနတဲ့အခ်ိန္၊ အဲဒီလို တိုက္ဆိုင္မႈျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္၊ အေရွ႕အေနာက္ကေနၿပီးေတာ့ ဗမာျပည္ကို ထိုး၀င္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ထြက္ခြာလာတဲ့ခရီးျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီခရီးမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ ဗမာျပည္သားေတြအတြက္ ဘယ္ေလာက္ထိလုပ္ေပးႏုိင္မလဲ၊ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးကိစၥေတြအျပင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုတဲ့ အျခားႏိုင္ငံေတြမွာ သာမန္လူတိုင္းခံစားေနၾကရတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအရသာလည္း ခံစားခ်င္ၾကတယ္။ ဒါေတြအားလံုး ဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ခရီးအေပၚမွာလည္း အမ်ားႀကီးမူတည္တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။”

ၾသဂုတ္လ (၁၇)ရက္ကေန (၂၁)ရက္ေန႔အထိ သြားေရာက္မယ့္ ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ တရုတ္ႏိုင္ငံ ခရီးစဥ္အတြင္း တရုတ္သမၼတ Xi Jinping၊ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ Li Keqiang အပါအ၀င္ တရုတ္ႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုၿပီး ႏွစ္ႏိုင္ငံ ဆက္ဆံေရးကိစၥေတြအေပၚ သေဘာထားအျမင္ေတြဖလွယ္သြားမွာျဖစ္တယ္လို႔ တ႐ုတ္ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာန ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ Lu Kang ကေျပာပါတယ္။

ဒါအျပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ေပက်င္းၿမိဳ႕ေတာ္အျပင္ သမၼတ Xi Jinping ရဲ႕ ေမြးရပ္ၿမိဳ႕အပါအ၀င္ အျခားၿမိဳ႕ေတြကိုလည္ သြားေရာက္လည္ပတ္မွာျဖစ္ပါ တယ္။

XS
SM
MD
LG