သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေျပာင္းလဲလာတဲ့ ကန္-ျမန္မာ ကုန္သြယ္ေရး အလားအလာ


အေမရိကန္စီးပြားေရးနဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားဆိုင္ရာ လက္ေထာက္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Charles Rivkin

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္းအစီအစဥ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးနဲ႔ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိလာေလေလ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြဘက္က ရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွမႈ ပိုၿပီးေတာ့ စိတ္ခ်လာမယ္လို႔ အေမရိကန္စီးပြားေရးနဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားဆိုင္ရာ လက္ေထာက္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Charles Rivkin က ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြ ပိုၿပီးေတာ့ ရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွႏိုင္ေရး အေျခအေနေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံလာေရာက္ ေလ့လာေနတဲ့ အေမရိကန္လက္ေထာက္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးကို ကိုသားညႊန္႔ဦး က သီးသန္႔ေတြ႔ဆံုၿပီးေတာ့ အေမရိကန္-ျမန္မာ ကုန္သြယ္ေရး တုိးျမွင့္ႏိုင္မယ့္ အေနအထား စိန္ေခၚမႈေတြကို ေမးျမန္းတင္ျပထားပါတယ္။


ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ သမၼတအိုဘားမားအမိန္႔နဲ႔ အရင္တုန္းက ဒဏ္ခတ္ပိတ္စို႔မႈေတြကို ရုတ္သိမ္းတာေတြ၊ ဆိုင္းငံ့တာေတြ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြဘက္ကလည္း ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈ လိုလိုလားလား ရွိတယ္ဆိုတာကိုလည္း အၿမဲျပပါတယ္။ အျခားႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ခ်က္အရဆုိရင္ေတာ့ အေမရိကန္ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈေတြက အေတာ့္ကို နည္းေနတုန္းပါ။

Charles Rivkin ။ ။ ဒါ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ အခ်ိန္ကာလတခုအေနနဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ ႔ ျမန္မာအေပၚ အေရးယူဒဏ္ခတ္မႈေတြ လုပ္ခဲ့တာေၾကာင့္ပါ။ မၾကာေသးခင္ႏွစ္ေတြအတြင္း သမၼတအိုဘားမားလက္ထက္ၾကမွ ဒီအေရးယူမႈေတြကို ေျဖေလွ်ာ့ေပးခဲ့တာပါ။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနမွာဆိုရင္ က်ေနာ့္တာဝန္က စီးပြားေရးနဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းဆုိင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြကို တာဝန္ယူရပါတယ္။ ကုန္သြယ္ေရး၊ စီးပြားေရး၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး၊ ဆက္သြယ္ေရးလုပ္ငန္းေတြကိုလည္း ႀကီးၾကပ္တာဝန္ယူရတာပါ။ ဒါ့အျပင္ အေရးယူဒဏ္ခတ္မူဝါဒဆိုင္ရာေတြကိုလည္း က်ေနာ့္အေနနဲ႔ တာဝန္ယူႀကီးၾကပ္ေဆာင္ရြက္ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္ ေျပာႏုိင္တာကေတာ့ အေရးယူဒဏ္ခတ္မႈေတြ ရွိတုန္းက စီးပြားေရးအေပၚမွာ တစံုတရာထိခိုက္သက္ေရာက္မႈေတြ ရွိပါတယ္။ ေျဖေလွ်ာ့လိုက္တယ္ဆုိေပမယ့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ ျပန္ဝင္လာဖုိ႔က အခ်ိန္အနည္းငယ္ေတာ့ ယူရပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ သမၼတအိုဘားမားအေနနဲ႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမလတုန္းက အေမရိကန္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြအေပၚမွာ အကန္႔အသတ္အားလံုးကို ေျဖေလွ်ာ့ေပးလိုက္ပါၿပီ။ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြရဲ ႔ (၂၀) ရာခိုင္ႏႈန္းပဲ က်န္ေနေသးၿပီးေတာ့ ဒါေတြကလဲ တဦးခ်င္းပစ္မွတ္ထားတဲ့ အေရးယူမႈေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္က ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနဘက္က စီးပြားေရးဆိုင္ရာ အႀကီးတန္းတာဝန္ရွိသူတဦးပါ။ ဒါ့အျပင္ အေမရိကန္အႀကီးတန္းတာဝန္ရွိသူေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံကို လာေရာက္ေနတာေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီရက္ပိုင္းအတြင္းမွာဆိုရင္ အေမရိကန္ ဒုတိယ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးအႀကံေပး လာေရာက္တာ ရွိပါတယ္။ လာမယ့္ေရွ ႔တပတ္ထဲမွာဆုိရင္ အေမရိကန္ ပို႔ကုန္သြင္းကုန္ဘဏ္ ဥကၠ႒ … လာဖုိ႔ ရွိိပါတယ္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ အထူးအႀကံေပးပုဂ…. လာတာလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါဟာ အစပိုင္းပဲ ရွိပါေသးတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ပိုၿပီးေတာ့ တိုက္ရိုက္ထိစပ္မႈေတြ ပိုေတြ႔ရမွာပါ။ ဒီလို ျဖစ္ထြန္းမႈေတြမွာ စီးပြားေရးကိစၥဟာ အဓိကပါ။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ျမန္မာႏုိင္ငံထဲမွာ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွဖို႔ ကုန္သြယ္ေရးအတားအဆီးေတြ၊ ဒါမွမဟုတ္ စိန္ေခၚခ်က္ေတြ ေတြ႔ရပါလား။

Charles Rivkin ။ ။ ကုန္သြယ္ေရး အတားအဆီးေၾကာင့္လို႔ ေနာင့္ေႏွးစရာအေၾကာင္း မရွိဘူးလို႔ က်ေနာ္ ထင္တယ္။ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Kerry ရဲ ႔ေအာက္မွာ လက္ရွိိ ေဆာင္ရြက္ေနတာကေတာ့ ကမာၻတဝွမ္းမွာရွိတဲ့ ကုမၸဏီေတြကို စုစည္းေပးေနတာ တစ္ခု ရွိပါတယ္။ အဲဒါကို Innovation Roadshow တီထြင္ဖန္တီးႀကံဆမႈေတြကို မွ်ေဝတဲ့ အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ အစီအစဥ္ရဲ ႔ အစိတ္အပိုင္းအေနနဲ႔ အေမရိကန္မွာရွိတဲ့ ပုဂၢလိက အခန္းက႑လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ပုဂၢလိကပိုင္းက စားသံုးသူေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေပးဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ က်ေနာ္တုိ႔မွာ အေတြ႔အႀကံဳရွိခဲ့တဲ့ ဖန္တီးႀကံဆမႈေတြ၊ စြန္႔ဦးတီထြင္မႈေတြကလည္း ေဝမွ်ေပးဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရနဲ႔ ဖက္စပ္လုပ္ကိုင္ၿပီးေတာ့လည္း ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈေတြ ဆြဲေဆာင္ႏုိင္တဲ့ အစီအစဥ္ေတြကို ကူညီေပးဖို႔ပါ။ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ပိုရွိလာေလေလ၊ ႀကိဳတင္တြက္ဆႏုိင္ေလေလ။ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ ရွိလာေလေလ၊ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြအေနနဲ႔ သူတုိိ႔ အရင္းအႏီွးေတြကို စိတ္ခ်လက္ခ် ျမဳပ္ႏံွလာေလေလ ျဖစ္မွာပါ။ တိုးတက္မႈေတြ ၾကည့္ရတာ အေတာ္ေလး ေကာင္းပါတယ္။ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈေတြ ပိုလုပ္ႏိုင္မယ့္ နည္းလမ္းေတြကို ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးေတြနဲ႔ ေျပာခြင့္ဆိုခြင့္ ရခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ က်ေနာ္ ရွင္းျပခ်င္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔က ေနာက္က်ေနၿပီလားလို႔ ခင္မ်ားက ေမးတယ္။ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဟာ ခုန္ပ်ံေက်ာ္လႊာ တိုးတက္ႏိုင္မယ့္ အခြင့္အလမ္း ရွိိပါတယ္။ နည္းပညာသစ္ေတြကို သံုးၿပီးေတာ့ လုပ္ႏိုင္တာေၾကာင့္ပါ။ အလားတူပဲ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြကလည္း ခုန္ပ်ံေက်ာ္လႊာ လုပ္လာႏိုင္မယ္လို႔ က်ေနာ္ ေတြးပါတယ္။ ဥပမာဆိုပါစို႔ အခု ရန္ကုန္မွာ ကိုကာကိုလာ ရံုးခ်ဳပ္ ဒီမွာ ရွိေနပါၿပီ။ ကိုကာကိုလာ ကုမၸဏီဟာ ဒီေစ်းကြက္ကေန ႏွစ္အေတာ္ၾကာ ထြက္သြားခဲ့တာ အခု ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ျပန္ေျဖေလွ်ာ့ေပးတဲ့အခ်ိန္အထိ ဆုိပါစို႔။ ႏွစ္ရာရွိ သက္တမ္းရွိတဲ့ ကိုကာကိုလာ ကုမၸဏီအေနနဲ႔ ဒါဟာ ဒုတိယအႀကိမ္ ျပန္ဝင္လာတာပါ။ အေမရိကန္ ရင္းႏီွးမႈဟာ တျခားသူေတြနဲ႔ မတူဘဲနဲ႔ တမူထူးျခားပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔က ေရရွည္အတြက္ ျမွဳပ္ႏံွတာပါ။ လူမႈ႔အသိုက္အဝန္းေတြထဲမွာ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွ လုပ္ကိုင္္တာပါ။ ေဒသခံေတြကို ငွားရမ္းအသံုးျပဳပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းကို တာဝန္သိသိ အက်ဳိးျပဳတဲ့ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြရဲ ႔ အမွတ္သေကၤတက အရည္အေသြးျမင့္တဲ့ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းတခ်ဳိ ႔က တကယ့္ကို ႀကီးမားတဲ့ အေမရိကန္ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွသူေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဥပမာျပလို႔ ရပါတယ္။ အခု ကိုကာကိုလာ ကုမၸဏီဆိုရင္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးထဲမွာ ေဒၚလာ သန္း (၂၀၀) ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။ အခုဆိုရင္ပဲ သန္း (၁၃၀) ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွထားၿပီးပါၿပီ။ ဒီရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈနဲ႔အတူ ေဒသခံ ျမန္မာလူမ်ဳိးေတြအတြက္ အလုပ္အကိုင္ ေနရာေပါင္း နွစ္ေသာင္းေက်ာ္ကိုလည္း ဖန္တီးထားပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီး သံုးေသာင္းေလာက္ကို စြမ္းရည္ျမွင့္တင္မႈေတြ လုပ္ေပးမွာပါ။ ဒါဟာ ကိုကာကိုလာ ကုမၸဏီရဲ ႔ လူမႈအသိုက္အဝန္းအက်ဳိးျပဳ အစီအစဥ္ေတြပါ။ လူဦးေရ တစ္ေသာင္းႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္ ေက်းရြာသားေတြအတြက္ ေရနဲ႔အညစ္အေၾကးသန္႔စင္ေရးစနစ္ေတြ ရရွိေအာင္ ကူညီေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒါေတြက ကိုကာကိုလာ ကုမၸဏီက လုပ္ေပးခဲ့တာေတြပါ။ ဒီႏိုင္ငံအတြင္းက ျပည္သူေတြရဲ ႔ စားဝတ္ေနေရး၊ က်န္းမာေရး အေျခအေနေတြ တုိးတက္ေကာင္းမြန္လာဖုိ႔ အကူအညီေတြ ေပးခ်င္တာလည္း ပါဝင္ပါတယ္။ ဒါဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွလုိတဲ့ အေမရိကန္ကုမၸႀကီးအားလံုးရဲ ႔ လိုလားခ်က္ကို ကိုယ္စားျပဳပါတယ္။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ က်ေနာ္ သိသေလာက္ေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွၾကမယ့္ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြအေနနဲ႔ ပံုမွန္အစီရင္ခံစာေရးဖို႔ အပါအဝင္ လူမႈအက်ဳိးျပဳ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ လမ္းညႊန္ခ်က္ေတြကို အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနက ခ်မွတ္ေပးထားတာ ရွိပါတယ္။ ကုမၸဏီေတြအေနနဲ႔ ဒါကို လိုက္နာမႈ ရွိရဲ ႔လား။ ေနာက္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနက ဘယ္လိုေစာင့္ၾကည့္စစ္ေဆးမႈ လုပ္ပါလဲ။

Charles Rivkin ။ ။ ခင္မ်ားေျပာတာ မွန္ပါတယ္။ က်ေနာ္ ဦးေဆာင္ရတဲ့ ဌာနအေနနဲ႔ေကာ၊ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန တခုလံုးအေနနဲ႔ပါ ACE Award လို႔ေခၚတဲ့ အေကာင္းဆံုး အေမရိကန္ကုမၸဏီဆု ႏွစ္စဥ္ ခ်ီးျမွင့္ပါတယ္။ ကမာၻ႔ေနရာအႏံွက အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြ ေဒသခံလူမႈအသိုင္းအဝိုင္းေတြအေပၚမွာ အက်ဳိးျပဳမႈအေပၚ တည္ၿပီးေတာ့ ေပးတာပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ပံုမွန္အစီရင္ခံစာ ျပန္တင္ရမယ္ဆိုတဲ့ အေမရိကန္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏံွသူေတြကို လမ္းညႊန္ခ်က္ ရွိပါတယ္။ အခု မိနစ္ပိုင္းေလာက္ပဲ ကိုကာကိုလာ က အမႈေဆာင္ေတြနဲ႔ ဒီကိစၥကို ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို ပံုမွန္အစီရင္ခံစာ ျပန္တင္ရတာမ်ဳိးကို သူတုိ႔လည္း လုိလိုလားလား ရွိပါတယ္။ ဒါဟာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈကို ျပသလို၊ ဒီမွာ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွသူေတြ ႀကံဳရမယ့္ စိန္ေခၚခ်က္ေတြကိုလည္း သိရပါတယ္။ ဒါဟာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြအတြက္လည္း ေကာင္းမြန္တဲ့ အေလ့အထပါ။ ေမလတုန္းက သမၼတအိုဘားမားက ကန္႔သတ္ခ်က္ အေတာ္မ်ားမ်ားကို ဖယ္ရွားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ တာဝန္သိ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈဆိုင္ရာ ပံုမွန္အစီရင္ခံစာ တင္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈ ပမာဏ အနည္းဆံုး သတ္မွတ္ခ်က္ကို ေဒၚလာ (၅) ေထာင္ကေန ေဒၚလာ (၅) သန္းအထိ တိုးျမွင့္သတ္မွတ္လိုက္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈ အေသးေလးေတြလည္း ပံုမွန္အစီရင္ခံစား တင္ရမယ္ဆိုတဲ့ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုး ေလ်ာ့သြားေစပါတယ္။ ဘာပဲေျပာေျပ၈ာ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြအေနနဲ႔ ေဒသခံလူမႈအသိုင္းအဝိုင္းကို အက်ဳိးျပဳေစတာ လူ႔အခြင့္အေရးကို တန္းဖိုးထားေစတာေတြ ျဖစ္ေစဖုိ႔အတြက္ အေမရိကန္အစိုးရရဲ ႔ ပိုင္းျဖတ္ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြအေပၚမွာ က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ ဂုဏ္ယူပါတယ္။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ေနာက္ေမးခြန္းကေတာ့ STM ဆိုၿပီး သိၾကတဲ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက အမည္မည္းစာရင္း သတ္မွတ္ထားတဲ့ ကိစၥပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ စစ္အုပ္စုအုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္မွာ ခရိုနီစီးပြားေရးက အားေကာင္းခဲ့ေတာ့ အခုအခ်ိန္မွာလည္း ျမန္မာ့စီးပြားေရးေပၚမွာ သူတုိ႔က ၾသဇာႀကီးေနတုန္းပါ။ ဒါေၾကာင့္မို႔ အခုလိုမ်ဳိး ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက အမည္မည္းစာရင္း သတ္မွတ္ထားတဲ့ ကိစၥေၾကာင့္ အေမရိကန္မွာ ကုန္သြယ္မႈ တုိးျမွင့္လာတဲ့အေပၚမွာ ျပႆနာ ျဖစ္ေစမယ္လို႔ ထင္ပါလား။

Charles Rivkin ။ ။ က်ေနာ္ ေျပာသလိုပါပဲ အေမရိကန္က ဒဏ္ခတ္ပိတ္စို႔မႈ (၈၀) ရာခိုင္ႏႈန္းကို ေလွ်ာ့ေပးခဲ့ပါၿပီ။ က်န္ (၂၀) ရာခို္င္ႏႈန္းက အေသအခ်ာကို ရည္ရြယ္ပစ္မွတ္ထားတဲ့ အေရးယူမႈမ်ုဳိး ျဖစ္ပါတယ္။ သမၼတအႀကံေပးလုပ္ေနတဲ့ Baron ေျပာခဲ့သလိုပါပဲ ဒီအေရးယူဒဏ္ခတ္မႈေတြကို က်ေနာ္တုိ႔လည္း မရွိေစခ်င္ပါဘူး။ က်န္တဲ့ အေရးယူမႈေတြဟာ ဒီမုိကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို ပိုၿပီးေတာ့ ျမန္ဆန္ေစဖို႔နဲ႔ အေႏွာင့္အယွက္ အဟန္႔အတား ျဖစ္ေနသူေတြကို အေသအခ်ာ ပစ္မွတ္ထား ကိုင္တြယ္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကိစၥမွာ ဒီမွာရွိတဲ့ အစိုးရနဲ႔ နီးနီးကပ္ကပ္ကို ညိွႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ေနတာပါ။ ဒီေနရာမွာ အေမရိကန္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြကို မထိခိုက္ေစဖို႔လည္း ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္ေနပါတယ္။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ျမန္မာ့စီးပြားေရးအေပၚ ဝန္ႀကီးရဲ ႔အျမင္ကိုလည္း သိခ်င္ပါတယ္။ အခု ျမန္မာႏုိင္ငံ အေျပာင္းအလဲကို ကိုယ္ေတြ႔ႀကံဳရသလို အစိုးရပိုင္း၊ စီးပြားေရးပိုင္းက ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔လည္း ေတြ႔ခဲ့ၿပီပါၿပီ။ ျမန္မာ့စီးပြားေရး တုိးတက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္လုိ ျမင္မိပါလဲ။

Charles Rivkin ။ ။ အလားအလာေကာင္းေတြ ျမင္ပါတယ္။ ျမန္မာဟာ အာဆီယံအစိတ္အပိုင္းတခုပါ။ အာဆီယံေဒသဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ ႔ အႀကီးဆံုးကုန္သြယ္ဖက္ထဲမွာ ပါဝင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အာဆီယံဟာ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအျမင္ဆံုး ျဖစ္လာတဲ့ ေဒသတခုပါ။ ရန္ကုန္ၿမိဳ ႔ဟာ ၂၀၂၅ ဆုိရင္ ကမာၻ႔လူဦးေရ (၅၀) ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ ေလယာဥ္ခရီး (၅) နာရီ စီးၿပီးေတာ့ ေရာက္လာႏိုင္မယ့္ အခ်က္အခ်ာေနရာ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။ ဒါဟာ ကမာၻရဲ ႔ အနာဂတ္မွာ ဖြံ႔ၿဖိဳးလာမယ့္ အေနအထားပါ။ အခုဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈကို (၈) ရာခိုင္ႏႈန္း တိုးတက္လာမယ္လို႔ တြက္ဆထားပါတယ္။ ဒီကေန ဆက္ၿပီးေတာ့ တုိးတက္လာမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ အခုက စီးပြားေရးအေျခခံ အေဆာက္အဦး လိုအပ္ေနပါတယ္။ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈေတြ တိုးလာဖုိ႔အတြက္ စည္းမ်ဥ္းလုပ္ထံု ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္ေျဖေလွ်ာ့ရတာ ဆိုတာကို အစိုးရကလည္း သေဘာေပါက္ပါတယ္။ ဒါကို အစိုးရအေနနဲ႔ ေသခ်ာေဆာင္ရြက္ႏိုင္မွာပါ။ က်ေနာ္တုိ႔ဘက္ကလည္း အနီးကပ္ဆံုး ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ စြန္႔ဦးတီထြင္လုပ္ငန္းရွင္ အသိုင္းအဝိုင္းေတြ၊ စမ္းသစ္တီထြင္ႀကံဆသူေတြနဲ႔လည္း က်ေနာ္တို႔ တြဲဘက္ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ စီးပြားေရးအခြင့္အလမ္းေတြကေတာ့ အေတာ္ႀကီးကို စိတ္လႈပ္ရွားစားစရာ ေကာင္းပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ (၂) ႏွစ္က က်ေနာ္ ဒီကိုေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ အခု ျပန္လာတဲ့အခါမွာ လ်င္ျမန္မႈေတြနဲ႔ စြမ္းအားေကာင္းေကာင္းေတြ ရွိေနတယ္ဆိုတာကို ခံစားမိပါတယ္။ ေျပာင္းလဲေရြ ႔လွ်ားေနတဲ့ တုိင္းျပည္တခုလို႔ ခံစားမိပါတယ္။ ေနာက္တခါ ျပန္ေရာက္လာရင္ ဘယ္လို အေျခအေနရွိမလဲဆိုတာကလည္း စိတ္လႈပ္ရွားစြာနဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ခ်င္ပါတယ္။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရးပညာရွင္ တခ်ဳိ ႔ေျပာတာကေတာ့ အစိုးရသစ္ဘက္က စီးပြားေရးမူဝါဒ အေသးစိတ္ထုတ္ျပန္ေပးဖို႔ ေနာက္က်ေနတယ္။ ေနာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈ ေကာ္မရွင္ ဖြဲ႔စည္းခဲ့တာလည္း ေနာက္က်ခဲ့တယ္လို႔ ေဝဖန္မႈေတြ ရွိေနပါတယ္။ အစိုးရသစ္ရဲ ႔ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးမႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေျခလွမ္းအေပၚ ဘယ္လို ယူဆပါလဲ။

Charles Rivkin ။ ။ စီးပြားေရးမွာ တာဝန္ယူရတဲ့ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးအားလံုးနဲ႔ က်ေနာ္ စကားေျပာျဖစ္ပါတယ္။ အေျခအေနကေတာ့ လမ္းေၾကာင္းမွန္ေပၚမွာ ရွိေနတယ္လို႔ ယံုၾကည္ပါတယ္။ ရႈပ္ေထြေနတဲ့ အေျခအေနေတြကို သူတို႔ ကိုင္တြယ္ေနရပါတယ္။ အၾကမ္းထည္ကေန ႀကီးႀကီးမားမား ျဖစ္လာဖို႔ စတင္လုပ္ေဆာင္ေနၾကပါၿပီ။ ေစာတာေနာက္က်တာေတြအေပၚမွာ က်ေနာ္ မွတ္ခ်က္မေပးလိုပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔အေနနဲ႔ ဘယ္ကို သြားရမယ္ဆိုတာကို နားလည္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လမ္းေၾကာင္းမွန္ေပၚမွာ ရွိတယ္လို႔ က်ေနာ္ကို ယံုၾကည္ေစခ်င္ပါတယ္။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္မွာ ႏွစ္ (၅၀) ပိတ္ေလွာင္ခံခဲ့ရပါတယ္။ ေျဖရွင္းစရာ ျပႆနာကလည္း အမ်ားႀကီးကို ရွိပါတယ္။ အစိုးရသစ္အေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရး နဲ႔ တျခားႏုိင္ငံေရးကိစၥေတြကို ေျဖရွင္းေနတဲ့ တၿပိဳင္နက္ထဲမွာ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးမႈကို ကိုင္တြယ္သြားလာႏုိင္မယ္လို႔ ထင္ပါလား။ ယူဆပါလား။

Charles Rivkin ။ ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အျပတ္အသတ္ အႏုိင္ရရွိိခဲ့တာပါ။ သမုိင္းမွာ အံ့ၾသစရာေကာင္းလွတဲ့အခ်ိန္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမုိကေရစီေခါင္းေဆာင္တဦးနဲ႔အတူ ဒီမုိကေရစီ အသက္ဝင္ေမြးဖြားလာတာ ဆယ္စုႏွစ္ေတြအတြင္းမွာ ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္ပါ။ အေျခအေနေကာင္းေတြ ျဖစ္လာဖုိ႔အတြက္ က်ေနာ္တုိ႔ဘက္က အတတ္ႏိုင္ဆံုး ကူညီေပးလိုပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ နီးနီးကပ္ကပ္ ဆက္ဆံေနပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ အတုိင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္အေနနဲ႔ လာမယ့္ စက္တင္ဘာလထဲမွာ အေမရိကန္သမၼတနဲ႔ ဝါရွင္တန္မွာ ေတြ႔ဆံုဖို႔ရွိတာ အေတာ္ေလး စိတ္လႈပ္ရွားစရာပါ။ က်ေနာ္တို႔နဲ႔အတူ လုပ္ေဆာင္စရာေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ ခင္မ်ား ေျပာတာရဲ ႔ တဘက္က အခြင့္အလမ္းေတြ ရွိတယ္ဆိုတာလဲ က်ေနာ္ ျပပါရေစ။ ကမာၻႀကီးနဲ႔ ထိစပ္ဆက္ဆံမႈ အခြင့္အလမ္းေတြ ရွိလာပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈေတြ လာဖို႔အတြက္ အခြင့္အလမ္းေတြ ရွိပါတယ္။ ႏိုင္ငံဝင္ေငြရမယ့္ စီးပြားေရးပံုစံအမ်ဳိးမ်ဳိးကို ဖန္တီးလို႔ရပါတယ္။ အေတာ္ေလး စိတ္လႈပ္ရွားစရာ အခ်ိန္အခါေကာင္းပါ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ အေျပာင္းအလဲအတြက္ အားႀကီးတဲ့၊ တမူထူးတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ပါ။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ မၾကာခင္ အခ်ိန္အတြင္းမွာ အေမရိကန္ရဲ ႔ GSP ကုန္သြယ္မႈ အထူးအခြင့္အေရးရတဲ့ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံ ျဖစ္လာႏိုင္ေျခ ရွိပါလား။

Charles Rivkin ။ ။ က်ေနာ္ ေနျပည္ေတာ္ကို ေရာက္တုန္းက ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးခ်င္ပါတယ္။ ဒီကိစၥက ထိပ္တန္းအေၾကာင္းအရာတခု ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဘက္က ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေတာ္ေလး တက္တက္ၾကြၾကြ ရွိၿပီးေတာ့ သံုးသပ္မႈေတြ လုပ္ေနပါတယ္။ ဒီကိစၥအေပၚ ဝန္ႀကီးေတြဘက္က စိတ္ဝင္စားမႈ ရွိိပါတယ္။ ဒါဟာ ဦးစားေပးေဆြးေႏြးၾကတဲ့ အေၾကာင္းကိစၥပါ။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အခ်ိန္ေပးၿပီး ေျဖၾကားေပးတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးအမ်ားႀကီးတင္ပါတယ္။

Charles Rivkin ။ ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG