သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေရြးေကာက္ပြဲရက္ ေၾကညာ လြတ္လပ္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးအခင္းအက်င္းမရွိေသး


ျမန္မာစစ္အစိုးရက ဒီႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလ ၇ ရက္ေန႔မွာ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပမယ္လို႔ မေန႔က ေသာၾကာေန႔မွာ ေၾကညာ လိုက္ခ်ိန္မွာ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာနကလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ႏုိင္ငံေရး အတုိက္အခံေတြ လႈပ္ရွားႏိုင္ဖို႔ ႏိုင္ငံေရး အခင္းအက်င္း လစ္ဟင္းေနတာနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအရ ႏွိပ္ကြပ္မႈေတြ ရွိေနတဲ့အေပၚ စိုးရိမ္မႈေတြ ျဖစ္ေနရတယ္လို႔ ေျပာလိုက္ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း ေဒၚခင္စိုး၀င္းက အျပည့္စံု တင္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အႏွစ္ ၂၀ အတြင္း ပထမဆံုးအႀကိမ္ က်င္းပမယ့္ ပါတီစံု အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးမွာ သက္ဆုိင္ရာ အဖြဲ႔အစည္း အသီးသီး ပါ၀င္ႏုိင္မွာ မဟုတ္သလို ယံုၾကည္ကိုးစားေလာက္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲလည္း ျဖစ္လာမွာမဟုတ္တဲ့အတြက္ စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္ရတယ္လို႔ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန တာ၀န္ရွိ ပုဂၢိဳလ္တေယာက္က ဗြီအိုေအ ျမန္မာပိုင္းဌာနကို အခုလို ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ႏုိင္ငံေရး အတိုက္အခံပါတီေတြ လႈပ္ရွားႏုိင္မယ့္ ႏိုင္ငံေရး အခင္းအက်င္း လစ္ဟင္းေနတာနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးအရ ႏွိပ္ကြပ္မႈေတြ ရွိေနတဲ့အေပၚမွာ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေနဆဲပါ။ လာမယ့္ေရြးေကာက္ပြဲဟာလည္း အခု လတ္တေလာ အေျခအေနေတြအရ ဘယ္လုိနည္းနဲ႔မွ သက္ဆိုင္သူေတြအားလံုး ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္လို႔ မျဖစ္ႏုိင္သလို ယံုၾကည္ကိုးစားေလာက္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲလည္း ျဖစ္လာႏုိင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကို ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းထားဆဲပါ။ ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ႕ လြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကိုလည္း ကန္႔သတ္ပိတ္ပင္ေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။”

ျမန္မာစစ္အစိုးရအေနနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြအားလံုး လႊတ္ေပးဖို႔ ဒီမိုကေရစီ လိုလားသူ အင္အားစုေတြ တုိင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးေတြ လုပ္ဖို႔အတြက္ ကုလသမဂၢ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းက ထပ္ခါတလဲလဲ တိုက္တြန္းေနတာကို လစ္လ်ဴရႈေနဆဲလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ လႊတ္ေပးဖို႔အတြက္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ထပ္ေလာင္း ေတာင္းဆုိလုိက္တယ္လို႔ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန တာ၀န္ရွိပုဂၢိဳလ္က အခုလို ဆက္ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြအေနနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ အားလံုး လႊတ္ေပးဖို႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက တုိက္တြန္းပါတယ္။ အမ်ိဳးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးအတြက္ ပထမ ေျခလွမ္းအေနနဲ႔ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးမွာ မျဖစ္မေန ပါ၀င္ၾကရမယ့္ သူေတြအားလံုးနဲ႔ စစ္မွန္တဲ့ အႏွစ္သာရျပည့္၀တဲ့ ေဆြးေႏြးမႈေတြ စတင္ပါလို႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ထပ္ေလာင္း တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။”

တခ်ိန္တည္းမွာပဲ အထက္လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ ရီပါပလစ္ကန္ လူနည္းစုေခါင္းေဆာင္ ကန္တက္ကီျပည္နယ္ ကိုယ္စားျပဳ အထက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ မစ္ခ်္ မက္ေကာနဲလ္ ကလည္း ႏို၀င္ဘာလ ၇ ရက္ေန႔မွာ က်င္းပမယ္ဆုိတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ဟန္ေဆာင္ပန္ေဟာင္ မည္ကာမတၱ ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္မွာမိုလို႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုနဲ႔အတူ ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းကေန အသိအမွတ္မျပဳဘဲ ေနၾကမွျဖစ္မယ္ လို႔လည္း ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။

ဒီေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပမယ့္ေန႔ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ေတာ့ ျဖစ္ရိုးျဖစ္စဥ္ ေန႔တေန႔ပဲ ျဖစ္ၿပီး စစ္အစိုးရက ဖိႏွိပ္တာေတြကို ဆက္လုပ္ေနမွာျဖစ္သလို လူထုအေနနဲ႔ကလည္း လူ႔အခြင့္အေရးေတြ ဆံုး႐ံႈးေနၾကဆဲ ျဖစ္မွာပါလုိ႔ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ မစ္ခ်္ မက္ေကာနဲလ္က ေျပာပါတယ္။ သမၼတ အုိဘားမား အေနနဲ႔ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေထာက္ခံေနတာကို အားသစ္ေလာင္းသင့္တယ္လို႔လည္း ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ အလားတူပါပဲ။ Human Rights Watch လုိ႔ေခၚတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္တဲ့အဖြဲ႔ႀကီးကလည္း စစ္အစိုးရရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲ မတိုင္ခင္ ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္း အေနနဲ႔ ဒီေရြးေကာက္ပြဲကို အသိအမွတ္မျပဳဖို႔အတြက္ ဖိအားေတြ တိုးၿပီးေပးၾကပါလို႔ တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ရဲ႕ အာရွေဒသဆုိင္ရာ ယာယီ ညႊန္ၾကားေရးမႉး အီလိန္း ပီယာဆင္န္ ကေတာ့ စစ္အစိုးရ သက္ဆုိးရွည္ေအာင္ ပိုၿပီးတရား၀င္ျဖစ္ေအာင္ အကြက္က်က် အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနတာ ျဖစ္တယ္လို႔ အခုလို သံုးသပ္လုိက္ပါတယ္။

“ေရြးေကာက္ပြဲအႀကိဳကာလမွာ ႏွိပ္ကြပ္တာေတြ တိုးၿပီး လုပ္လာႏုိင္သလို ၿခိမ္းေျခာက္ အက်ပ္ကိုင္တာေတြလည္း ရွိႏုိင္တာေၾကာင့္ က်မတုိ႔ စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္မိပါတယ္။ စစ္အစိုးရက ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒေတြ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ ထဲမွာလည္း အက်ပ္ကိုင္တဲ့ပံုစံ အကြက္က်က် ေရးဆြဲထားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒီဥပေဒေတြထဲမွာ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိခြင့္၊ စည္းရံုးခြင့္၊ အသင္းအပင္း ဖြဲ႔စည္းခြင့္ေတြကို တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ကန္႔သတ္ထားပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ မတိုင္ခင္မွာ ပိုၿပီး ကန္႔သတ္တာေတြ ရွိလာႏုိင္ၿပီး လူထုအေနနဲ႔ စစ္အစိုးရ လိုလားတဲ့ပါတီကိုပဲ မဲေပးၾကဖို႔ ၿခိမ္းေျခာက္ အက်ပ္ကိုင္တာေတြနဲ႔ ရင္ဆုိင္ၾကရႏုိင္တာေၾကာင့္ က်မတို႔က စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေနတာပါ။”

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ အတည္ျပဳႏုိင္ေရးအတြက္ လူထုဆႏၵျပပြဲ က်င္းပစဥ္ကလည္း မဲလိမ္မဲခိုးတာေတြ ၿခိမ္းေျခာက္ အက်ပ္ကိုင္တာေတြ၊ ႏွိပ္ကြပ္တာေတြ ရွိခဲ့တာေၾကာင့္ အခုလာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာလည္း အလားတူ အျဖစ္မ်ိဳးေတြနဲ႔ လူထု ရင္ဆိုင္ရႏုိင္တာေၾကာင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္တဲ့ အဖြဲ႔ႀကီးက စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေနရတာလို႔ ေျပာပါတယ္။

XS
SM
MD
LG