သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏုိင္ငံ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ထုတ္လုပ္ဖို႔ အလားအလာ


ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ယူေရနီယံ တူးေဖာ္ၿပီးေတာ့ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ ထုတ္လုပ္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့ အစိတ္အပိုင္းေတြကို ရယူေနတယ္လို႔ ကုလသမဂၢ ႏ်ဴကလီးယား စစ္ေဆးေရး အရာရွိေဟာင္းတဦးက ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ဆံုး ေပၚထြက္လာတဲ့ အစီရင္ခံစာသစ္တေစာင္ အရကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ပိုင္ရွင္ ျဖစ္လာမယ့္ အလားအလာ အလွမ္းေ၀းေနေသးတာ ေတြ႔ရတယ္လို႔ ဗြီအိုေအ သတင္းေထာက္ Kate Woodsome က ဆိုပါတယ္။ အေၾကာင္းစံုကို ဦးေက်ာ္ဇံသာ တင္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ ထုတ္လုပ္ဖို႔အတြက္ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ ရွင္းေနတယ္လို႔ IAEA ေခၚ ႏုိင္ငံတကာ ႏ်ဴကလီးယား ေအဂ်င္စီ ညႊန္ၾကားေရးမႉးေဟာင္း ေရာဘတ္ ကယ္လီ (Robert Kelley) က ဆိုပါတယ္။ ကယ္လီ ဟာ မၾကာခင္ကမွ ျမန္မာျပည္က ထြက္ေျပးလာတဲ့ ကာကြယ္ေရးဌာန အင္ဂ်င္နီယာေဟာင္း တေယာက္စီကရတဲ့ ဓာတ္ပံုေတြ၊ မွတ္တမ္းေတြကုိ လုိက္လံစိစစ္ ေလ့လာေနတဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ သူ႔ရဲ႕ ေတြ႔ရွိခ်က္ကို ေနာ္ေ၀အေျခစိုက္ DVB သတင္းဌာနအတြက္ ေရးသားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

သူနဲ႔အတူ တြဲဖက္ သုေတသန လုပ္ခဲ့သူ အာလီ ေဖာင္လီ (Ali Fowle) ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္လုပ္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းေနတယ္လို႔ ယူဆႏိုင္တဲ့ အေကာင္းဆံုး အေထာက္အထား တခုကေတာ့ bomb-reduction vessels လို႔ေခၚတဲ့ သန္႔စင္ ယူေရနီယံမႈန္႔ေတြ ထည့္တဲ့အုိးေတြရဲ႕ ဓာတ္ပံုပဲ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

“စက္ရံုေတြထဲမွာ လုပ္တဲ့စက္ေတြဟာ ယူေရနီယံ ဓာတုျဒဗ္ေပါင္းေတြအတြက္ လုပ္ေနတယ္ဆိုတာ အေတာ္ေလး ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒီအိုးဟာ သန္႔စင္ယူေရနီယံမႈန္႔ေတြကို သတၱဳျဖစ္ေအာင္ လုပ္ဖို႔အတြက္ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒီအိုးေတြကို တျခား ကိစၥေတြအတြက္လည္း သံုးႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္အတြက္ပဲ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။”

အစီရင္ခံစာထဲက ေရာင္စံု ဓာတ္ပံုေတြထဲမွာေတာ့ ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ေတြနဲ႔ အရပ္သားေတြဟာ Vacuum glove box လုိ႔ေခၚတဲ့ စက္ပစၥည္းတခုရဲ႕ေဘးမွာ ရပ္ေနၿပီး အဲဒီစက္ဟာ ယူေရနီယံ သတၱဳ ထုတ္တဲ့ေနရာမွာ သံုးတဲ့စက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအစီရင္ခံစာထဲက စက္ရံုႏွစ္ခုဟာ ျမန္မာ အင္ဂ်င္နီယာေတြခ်ည္းပဲ လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ စက္ရံုေတြ ျဖစ္ၾကၿပီး သူတို႔ဟာ ႏ်ဴကလီးယား နည္းပညာ ထုတ္လုပ္ဖို႔ အင္မတန္ ေစာေနေသးတဲ့အဆင့္မွာပဲ ရွိေနေသးတယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။

“သူတို႔ ကိုင္တြယ္ေနတဲ့ စက္တခ်ိဳ႕၊ ဒါမွမဟုတ္ သူတို႔ထုတ္လုပ္ေနတဲ့ ပစၥည္းေတြဟာ အၾကမ္းထည္ ေရွးဦးအဆင့္မွာပဲ ရွိေနပါေသးတယ္။ သူတို႔အေနနဲ႔ ျပင္ပအကူအညီေတြ မရေသးတာလဲ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ပိုက္လံုးႏွစ္ခု ထြက္ေနတဲ့ မီးဖိုတခု ပံုကိုလည္း ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒီပံုကို ျပၿပီး သူ႔အိမ္က ေရပိုက္ျပင္သမားကေတာင္ ဒီထက္ေကာင္းေအာင္ လုပ္ႏိုင္ဦးမယ္လို႔ က်မနဲ႔အတူတြဲၿပီး သုေတသန လုပ္ေနတဲ့ ေဘာ့ဘ္ (Bob) က ေျပာပါတယ္။”

ဒီကိစၥ အဓိက စံုစမ္းရာမွာ အေရးပါသူ တဦးကေတာ့ စစ္တပ္ အင္ဂ်င္နီယာေဟာင္း ဒံုးက်ည္ေရးရာ ကၽြမ္းက်င္သူ စိုင္းသိန္း၀င္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေဖာင္လီ အေျပာအရ ရုရွားႏိုင္ငံမွာ သင္တန္းတက္ခဲ့ၿပီး အခု ျမန္မာျပည္က ထြက္ေျပးလာသူ စိုင္းသိန္း၀င္းဟာ သူ သိထားတဲ့ကိစၥေတြကို ကမၻာကသိေအာင္ လုပ္ေပးရမယ္လို႔ ခံယူထားသူျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

စိုင္းသိန္း၀င္း ရဲ႕ အေထာက္အထားေတြကို သံုးသပ္ရာမွာ ဒါေတြဟာ အေကာင္းဆံုး အေထာက္အထားတရပ္ မဟုတ္ေသးဘူးလို႔ေတာ့ ကယ္လီက ၀န္ခံပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ စိုင္းသိန္း၀င္းရဲ႕ ေနာက္ခံအေျခအေနဟာ အခ်က္အလက္ မွန္ေတြ ျဖစ္ၿပီး ဓာတ္ပုံေတြဟာလည္း ပံုေကာင္းေတြ အေျမာက္အမ်ား ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ အမွန္တကယ္ ျဖစ္ႏုိင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒီအစီရင္ခံစာ မထြက္လာခင္ နာရီပိုင္းမွာပဲ အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဂ်င္မ္၀က္ဘ္ ဟာ ျမန္မာျပည္သြားမယ့္ ခရီစဥ္ကုိ ဖ်က္သိမ္းလိုက္ပါတယ္။ ဒီကိစၥအတြက္ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕မွာ က်င္းပတဲ့ သတင္းစာရွင္လင္းပြဲမွာ ခု အစီရင္ခံစာမွာ ေတြ႔ရွိခဲ့ရတဲ့ အခ်က္ေတြကို သူက ညႊန္းဆိုသြားပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေျမာက္ကိုရီးယားက ျမန္မာျပည္ကို တင္ပို႔ေနတယ္ ဆိုတဲ့အတြက္ အေမရိကန္က စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေၾကာင္းကိုလည္း ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။

“အခ်က္အလက္ေတြ ဘယ္ေလာက္မွန္တယ္ဆုိတာ က်ေနာ္ မသိပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဒီလို ျမန္မာျပည္ဟာ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ ႏ်ဴကလီးယား ကိစၥမွာ ပတ္သက္ေနတယ္ဆိုတဲ့ အေထာက္အထားနဲ႔တင္ပဲ လံုေလာက္ေနပါၿပီ၊ က်ေနာ္ ျမန္မာျပည္ကို မသြားသင့္ဘူးဆိုတာ။”

၀က္ဘ္ ဟာ အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ အေရွ႕အာရွ ႏုိင္ငံျခား ဆက္ဆံေရး ေကာ္မတီကို ႀကီးၾကပ္ရသူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အိုဘားမား အစိုးရ ျမန္မာစစ္အစိုးရနဲ႔ ေစ့စပ္ဆက္သြယ္ေရး အားထုတ္ေနမႈကို စိတ္၀င္တစား စိတ္အားထက္သန္သူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယား ဟာ ျမန္မာျပည္ကို ဒံုးက်ည္နဲ႔ ႏ်ဴကလီးယား နည္းပညာ လ်ိဳ႕၀ွက္ တင္ပို႔ေနတယ္လို႔လည္း ကုလသမဂၢရဲ႕ ၿပီးခဲ့တဲ့လက အစီရင္ခံစာ တရပ္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ႏ်ဴကလီးယား အစီအစဥ္ကို ေျမာက္ကိုရီးယားက ပံ့ပိုးေနတယ္ဆိုတဲ့ ထင္ျမင္ခ်က္ကိုေတာ့ ေဖာင္လီက ပယ္ခ်ပါတယ္။

“ႏ်ဴကလီးယား အစီအစဥ္လို႔ က်မတို႔ ယူဆႏုိင္တဲ့ကိစၥမွာ ေျမာက္ကိုရီးယားက ပံ့ပိုးေနတယ္ဆိုတာ က်မတို႔မွာရွိတဲ့ ဘယ္ အေထာက္အထားကမွ ညြန္ျပေနတာ မရွိပါဘူး။”

ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အျပည့္အ၀ တံု႔ျပန္စစ္ေဆးၾကဖို႔ကိုလည္း ကယ္လီက ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းကို တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG