သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

တ႐ုတ္-ျမန္မာ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အရွိန္ျမွင့္


တ႐ုတ္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ၀န္က်ားေပါင္ ရဲ႔ ခရီးစဥ္အတြင္း ၂ ႏုိင္ငံၾကား စီးပြားေရး ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ သေဘာတူညီမႈေတြ ရရွိခဲ့ၾကပါတယ္။

တ႐ုတ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ၀မ္က်ားေပါင္ ရဲ႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ တပတ္က ျမန္မာႏုိင္ငံ ခရီးစဥ္အတြင္း ၂ ႏုိင္ငံၾကား စီးပြားေရး သေဘာတူညီခ်က္ အမ်ားအျပားကုိ လက္မွတ္ေရးထုိး ခ်ဳပ္ဆုိခဲ့ၾကပါတယ္။

တ႐ုတ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ၀မ္က်ားေပါင္ ရဲ႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ တပတ္က ျမန္မာႏုိင္ငံ ခရီးစဥ္အတြင္း ၂ ႏုိင္ငံၾကား စီးပြားေရး သေဘာတူညီခ်က္ အမ်ားအျပားကုိ လက္မွတ္ေရးထုိး ခ်ဳပ္ဆုိခဲ့ၾကပါတယ္။ တ႐ုတ္-ျမန္မာ သံတမန္ ဆက္သြယ္မႈေတြ အႏွစ္ (၆၀) ျပည့္ အျဖစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ၂ ရက္ၾကာ ေရာက္လာရင္း စီးပြားေရး ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈေတြကုိ တုိးျမွင့္လုပ္ေဆာင္လုိက္ၾကတာပါ။ ဒါေပမဲ့လုိ႔ တ႐ုတ္-ျမန္မာ ၂ ႏုိင္ငံၾကား ဆက္ဆံမႈေတြဟာ စီးပြားေရးဆက္ဆံမႈေတြထက္ ပုိၿပီး ေလးနက္မႈေတြရွိေနတယ္လုိ႔လည္း အကဲခတ္ေတြက သုံးသပ္ေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းေတြကုိေတာ့ ဒီီတပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရး က႑မွာ ကုိေအာင္လြင္ဦး က တင္ျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔ အဓိက ကုန္သြယ္ဖက္ ႏုိင္ငံတႏုိင္ငံလည္းျဖစ္၊ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ အမ်ားဆုံး ႏုိင္ငံတႏုိင္ငံလည္း ျဖစ္တဲ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ၀န္က်ားေပါင္ ရဲ႔ ခရီးစဥ္အတြင္း စီးပြားေရး ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈကုိ တုိးၿပီးေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ သေဘာတူညီမႈေတြ ရလုိက္ၾကပါတယ္။ ျမန္မာစစ္အစုိးရ႐ုံးစုိက္ရာ ေနျပည္ေတာ္မွာ တ႐ုတ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ ျမန္မာ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးသိန္းစိန္ တုိ႔ တက္ေရာက္ၾကတဲ့ အခန္းအနားအတြင္း ေရအားလွ်ပ္စစ္၊ စြမ္းအင္နဲ႔ သတၳဳတူးေဖာ္ေရး စတာေတြ အပါအ၀င္စီးပြားေရး သေဘာတူညီခ်က္ ၁၅ ခုကုိ လက္မွတ္ေရးထုိး ခ်ဳပ္ဆုိလုိက္ၾကတာပါ။

အဓိကအားျဖင့္ စြမ္းအင္နဲ႔ ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ ၂ ႏုိင္ငံ အတူတကြ ပူးတဲြ လုပ္ေဆာင္သြားဖုိ႔ သေဘာတူညီလုိက္ၾကတာ ျဖစ္ၿပီး၊ ဒီအထဲမွာ တ႐ုတ္အစုိးရပုိင္ CNPC ကုမဏီနဲ႔ ျမန္မာ့ေရနံ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔လုပ္ငန္းတုိ႔ၾကား တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကုိ ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ တင္ပုိ႔ေရးအတြက္ ပုိက္လုိင္းတည္ေဆာက္ေရး တရား၀င္ စတင္ေၾကာင္းလည္း ေၾကညာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ႏုိ၀င္ဘာလ ကတည္းက သေဘာတူထားခဲ့တဲ့ ေဒၚလာ သန္း ၁၅၀၀ ကုန္က်မယ့္ ေရနံပုိက္လုိင္းနဲ႔ ေဒၚလာသန္း ၁၀၄၀ ကုန္က်မယ့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ ပုိက္လုိင္းေတြ တည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္းေတြကုိ တရား၀င္ လက္ခံ လက္မွတ္ေရးထုိး လုိက္ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုပ္ငန္းေတြ ၿပီးစီးသြားရင္ေတာ့ ေန႔စဥ္ ေရနံစည္ေပပါ ၂ သိန္း ၄ ေသာင္း၊ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ တႏွစ္ကုိ ကုဗမီတာ ၁၂,၀၀၀ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကုိ တင္ပုိ႔သြားႏုိင္မယ္လုိ႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ထားၾကတာပါ။

အာရွမွာသာမက ကမာၻမွာပါ စီးပြားေရး တရွိန္ထုိး တုိးတက္လာေနတဲ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ အေနနဲ႔ သဘာ၀အရင္းအျမစ္ေတြ ၾကြယ္၀တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ စီးပြားေရးအရ မ်က္ေစ့က်စရာ ျဖစ္ေနရတာပါ။ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ စီးပြားေရးအတြက္ ေမာင္းႏွင္အားျဖစ္တဲ့ စြမ္းအင္က႑မွာ လုိအပ္ခ်က္ေတြ ႀကီးႀကီးမားမား ရွိေနဆဲျဖစ္တာ၊ ေစ်းကြက္ေတြ ခ်ဲ႔ထြင္ဖုိ႔ လုိေနတာေတြေၾကာင့္ ဒါေတြကုိ ျဖည့္ဆည္းဖုိ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ ပုိလာတာလုိ႔ ျမန္မာ့စီးပြားေရးကုိ အကဲခတ္ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံ Macquarie တကၠသုိလ္က စီးပြားေရး ပါေမာကၡ ေရွာင္ တာနဲလ္ (Sean Turnell) က ေျပာပါတယ္။
“ပထမအေနနဲ႔ကေတာ့ ကုန္ၾကမ္းအရင္းအျမစ္ေတြရဲ႔ အေရးပါမႈနဲ႔ ဒုတိယ အေနနဲ႔က စြမ္းအင္အရင္းအျမစ္ရဲ႔ အေရးပါမႈပါ။ ေနာင္မွာ ႀကီးမားလွတဲ့ ေရႊသဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔သုိက္ကေန ယူနန္ျပည္နယ္ထဲအထိ ျမန္မာႏုိင္ငံကေန တင္သြင္းဖုိ႔ ရွိေနတာမုိ႔ ဒုတိယ အေၾကာင္းရင္းကေတာင္ ပုိၿပီး အေရးႀကီးႏုိင္ပါတယ္။ စြမ္းအင္က႑မွာ ေျပာမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ေရအားလွ်ပ္စစ္ထုတ္လုပ္မႈ အပုိင္းလည္း ရွိပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာထုတ္ၿပီး တ႐ုတ္ႏုိင္ငံထဲ တင္သြင္းမွာပါ။ ေနာက္ဆုံး တခုအေနနဲ႔ကေတာ့ ယူနန္ျပည္နယ္က စက္႐ုံေတြက ထုတ္တဲ့ ကုန္ပစၥည္းေတြ အမ်ားအျပားကုိ တင္သြင္းေနတာ ျဖစ္တာမုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အေတာ္အသင့္ ေကာင္းမြန္တဲ့ ေစ်းကြက္တခုပါ။”

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံဟာဆုိရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔ ဒုတိယ အႀကီးဆုံးကုန္သြယ္ဖက္ ႏုိင္ငံတႏုိင္ငံ အျဖစ္ ႏွစ္ဘက္ ကုန္သြယ္မႈပမာဏဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလကေန ၾသဂုတ္လအထိဆုိရင္ ေဒၚလာသန္းေပါင္း ၁,၇၃၀ အထိ ရွိခဲ့ေၾကာင္း တ႐ုတ္အစုိးရရဲ႔ စာရင္းဇယားေတြက ေဖာ္ျပထားၾကတာပါ။ ဒီလုိပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈမွာ စတုတၳအမ်ားဆုံး အျဖစ္နဲ႔ ေဒၚလာသန္း ၃၃၀ အထိ ရွိခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြ ခ်ဲ႔ထြင္လာတာနဲ႔အမွ် ဒါေတြရဲ႔ အက်ဳိးဆက္ေတြလည္း ႀကံဳေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုေနာက္ဆုံး တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ သေဘာတူညီခ်က္ေတြရထားတဲ့ ေရနံ၊ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔နဲ႔ ေရအားလွ်ပ္စစ္ ထုတ္လုပ္မႈကစလုိ႔၊ သစ္ထုတ္လုပ္မႈအဆုံး စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ ၀င္ေရာက္ လုပ္ကုိင္လာတာေတြေၾကာင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ လူမႈေရးအရ ထိခုိက္မႈေတြ ႀကံဳရလိမ့္မယ္လုိ႔ ပါေမာကၡ တာနဲလ္ က ဆုိပါတယ္။
“ပတ္၀န္းက်င္ ထိခုိက္ပ်က္စီးမႈေတြဟာ တကယ့္ကုိ ဆုိးဆုိးရြားရြား ရွိေနပါတယ္။ ဒီလုိပဲ ျမန္မာ့စီးပြားေရး အစိတ္အပုိင္း အေတာ္မ်ားမ်ားကုိ တ႐ုတ္က ရယူထားတယ္လုိ႔ ျမင္ၾကတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြ အေတာ္မ်ားမ်ား ရွိေနတာေၾကာင့္ လူမႈေရးအရ ထိခုိက္မႈေတြ ရွိတယ္လုိ႔လည္း က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔ အေတာ္အသင့္ၾကာလာတဲ့အခ်ိန္၊ ကာလ အေတာ္ၾကာလာတဲ့ အခါၾကရင္ေတာ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရးမွာ တ႐ုတ္ရဲ႔ လႊမ္းမုိးမႈအေပၚ မေက်နပ္တာ၊ ပတ္၀န္းက်င္ ထိခုိက္တာေတြေၾကာင့္ တင္းမာမႈေတြ ရွိလာပါလိမ့္မယ္။”

ဒီလုိ အနာဂတ္အတြက္ အႏႈတ္လကၡဏာေဆာင္တဲ့ အက်ဳိးဆက္ေတြ ရွိေနတဲ့တုိင္ေအာင္ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြကုိ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ေနတာဟာျဖင့္ ဒီထက္ပုိ ေလးနက္တဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြ ရွိတယ္လုိ႔လည္း ကၽြမ္းက်င္သူေတြက တြက္ဆၾက ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံက ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြ တုိးတက္မႈ မရွိတာမုိ႔ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက စီးပြားေရး ပိတ္ဆုိ႔ ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ခံေနရတဲ့ ျမန္မာစစ္အစုိးရ အေနနဲ႔ ထြက္ေပါက္အျဖစ္နဲ႔သာမက၊ ႏုိင္ငံေရးအရ ေက်ာေထာက္ ေနာက္ခံ ရေစဖုိ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကုိ အားထားေနရတာေတြက ဒီလို နီးစပ္တဲ့ ဆက္ဆံမႈေတြရဲ႔ အေၾကာင္းရင္းခံေတြ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ပါေမာကၡ တာနယ္လ္ က ယူဆပါတယ္္။
“တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိတာထက္၊ ျမန္မာႏုိင္္ငံအတြက္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႔ အေရးပါမႈက ပုိပါတယ္။ ဥပမာအေနနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ သိထားတာဟာဆုိရင္ ကုလသမဂၢလုံၿခံဳေရး ေကာင္စီနဲ႔ တျခားေနရာေတြမွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ေတာ့ တကယ့္ကုိ အကာအကြယ္ေပးေနတာပါ။ တကယ္ေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြအတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ အရင္းအျမစ္ ေဒသတခုျဖစ္သလုိ၊ လက္နက္ေရာင္းခ်ဖုိ႔ အတြက္လည္း အေရးပါပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ နအဖ အေနနဲ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကုိ အႀကီးအက်ယ္ အားထားေနရတယ္လုိ႔ က်ေနာ္ ယူဆပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ဒီလုိ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအေပၚ အလြန္အမင္း မွီခုိေနရတာကုိ သူတုိ႔ သေဘာမၾကက်ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့လည္း ဒီအတုိင္း တကယ္တမ္းမွာ ျဖစ္ေနတာမုိ႔၊ တင္းမာမႈ အနည္းအက်ဥ္းေတာ့ ရွိတယ္လုိ႔လည္း က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။”

၂၀၀၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြကစလုိ႔ ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ တူးေဖာ္မႈေတြကေန ၀င္ေငြေတြ အႀကီးအက်ယ္ရလာတဲ့ ေနရာမွာ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ျပည္ပပုိ႔ကုန္ လုပ္ငန္းကေန ေဒၚလာ သန္းေပါင္း ၆,၆၀၀ အထိ၀င္ေငြ ရခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ဒီအထဲက ၄၅ ရာခုိင္ႏႈန္းဟာ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔က ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံ ရခုိင္ကမ္းလြန္က ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ေတြကုိ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္ထဲကုိ ပိုက္လုိင္းေတြက တင္ပုိ႔မယ့္္ အစီအစဥ္ေတြ ရွိေနတာမုိ႔၊ ဒီက႑ကေန ေနာက္လာမယ့္ ၅ ႏွစ္အတြင္း ၀င္ေငြဟာ အနည္းဆုံး ၂ ဆ တုိးလာလိမ့္မယ္လုိ႔လည္း ၀ါရွင္တန္ အေျခစုိက္ Institute of Peace ရဲ႔ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပဲြ မတုိင္မီ ျမန္မာ့စီးပြားေရး အေျခအေနဆုိတဲ့ ေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။

တကယ္ေတာ့ စီးပြားေရး တုိးတက္မႈ အရွိန္အဟုန္ေတြ ႀကီးထြားလာေနတဲ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ စီးပြားေရး ပူးတဲြ လုပ္ေဆာင္ လာတာေတြ၊ ျပည္ပက ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံျခားေငြ အေျမာက္အမ်ားရႏုိင္တဲ့ လုပ္ငန္းေတြကုိ ခ်ဲ႔ထြင္လာတာဟာ ေယဘုယ်အားျဖင့္ တုိင္းျပည္အတြက္ အေပါင္းလကၡဏာ ေဆာင္ေပမဲ့လည္း၊ ဒီအရင္းအျမစ္ေတြကုိ စီမံခန္႔ခဲြမႈေတြအေပၚ သံသယေတြရွိေနၾကတာပါ။ ဒီစီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြကုိ စစ္အစုိးရနဲ႔ နီးစပ္သူေတြကသာ ခ်ဳပ္ကုိင္ထားတယ္၊ အစုိးရ အေနနဲ႔လည္း ရလာတဲ့ ၀င္ေငြေတြကုိ တုိင္းျပည္မွာ သုံးစဲြသင့္တဲ့ေနရာေတြမွာ မသုံးပဲ၊ စစ္တပ္အတြက္သာ သုံးေနတယ္ဆုိၿပီး ေလ့လာသူေတြက ေျပာဆုိတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ကုန္ပုိင္းကပဲ သြားေရာက္ၿပီး စီးပြားေရးဆုိင္ရာ မူ၀ါဒေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ႏွီးေႏွာဖလွယ္မႈေတြ လုပ္ခဲ့တဲ့ ႏုိဘဲလ္ဆုရွင္ စီးပြားေရးပညာရွင္ ပါေမာကၡ ဂ်ဳိးဇက္ဖ္ စတစ္ဂ္လစ္ဇ္ (Joseph Stiglitz) ကဆုိရင္လည္း ေရနံ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔က ရလာမယ့္ ေဒၚလာ သန္းေပါင္းမ်ားစြာကုိ တုိင္းျပည္အတြက္ အေမွ်ာ္အျမင္ရွိရွိ သုံးစဲြသြားဖုိ႔ လုိလိမ့္မယ္လုိ႔ အႀကံျပဳခဲ့ဘူးတာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း တင္ျပရင္းနဲ႔ပဲ ဒီတပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရး က႑ကုိ ရပ္နားပါရေစ။

XS
SM
MD
LG