သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ရာသီဥတု ေဖာက္ျပန္မႈရဲ႔ ျမန္မာ့လယ္ယာက႑အေပၚ ႐ုိက္ခတ္မႈ


ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚမွာ ေတာင္သူတဦး ဆန္စပါးရိတ္သိမ္းေနစဥ္

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရာသီဥတု ပူျပင္းမႈေၾကာင့္ ထိခိုက္မႈေတြထဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔ အဓိက စီးပြားေရး လုပ္ငန္းျဖစ္တဲ့ လယ္ယာက႑မွာ လည္း အက်ဳိးဆက္ေတြနဲ႔ ႀကံဳေတြ႔ေနရပါတယ္။ ရာသီဥတု ပူျပင္းတာ၊ မုတ္သုန္မုိး ၀င္ေရာက္မႈ ေနာက္က်ေနတာမုိ႔ စုိက္ပ်ဳိးေရး လုပ္ငန္းမွာ အခက္အခဲေတြ ႀကံဳရလုိ႔ စပါးအထြက္ႏႈန္း ေလ်ာ့နည္းႏုိင္တဲ့ အရိပ္အေယာင္ေတြလည္း ရွိေနသလုိ၊ ရာသီဥတု ေဖာက္ျပန္မႈေၾကာင့္ ကမာၻ႔ဆန္ေစ်းကြက္မွာလည္း ေစ်းေတြက်ဆင္းေနခ်ိန္ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေတာင္သူေတြအဖုိ႔ ထုတ္လုပ္မႈနဲ႔ ရလာမယ့္ အက်ဳိးအျမတ္ ကာမိပါ့မလားဆုိၿပီး ရတတ္မေအးႏုိင္ပဲ ျဖစ္ေနၾကတာပါ။ ဒီအေျခအေနေတြကုိေတာ့ ဒီသီတင္းပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရး က႑မွာ ကုိေအာင္လြင္ဦး က တင္ျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရာသီဥတု ပူျပင္းမႈနဲ႔ မုိးရြာသြန္းမႈ ေနာက္က်ခဲ့တာမုိ႔ ပင္မစီးပြားေရးတခုျဖစ္တဲ့ ဆန္စပါးစုိက္ပ်ဳိးေရး လုပ္ငန္းမွာ ထိခုိက္မႈေတြ ရွိေနပါတယ္။ ပူျပင္းလွတဲ့ ေနအပူရွိန္ေၾကာင့္ ေရျပတ္လပ္မႈေတြ၊ မုိးရြာသြန္းမႈ ေနာက္က်တာေၾကာင့္ ထြန္ယက္ခ်ိန္အမီွ လုပ္ငန္းေတြ မစႏုိင္တဲ့ အျဖစ္ေတြနဲ႔ ႀကံဳေနၾကရတာပါ။ ဒီလုိ အေျခအေနေတြေၾကာင့္ ဒီႏွစ္အတြက္ စပါး အထြက္ႏႈန္းေတြ ထိခုိက္မွာကုိ ဆန္စပါး စုိက္ပ်ဳိးေရးလုပ္ငန္းကုိ အဓိကလုပ္ကုိင္ၾကတဲ့ ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚ ေဒသက ေတာင္သူေတြ အထူးသျဖင့္ စုိးရိမ္မကင္းျဖစ္ေနၾကတာပါ။
“စုိက္ေရးပ်ဳိးေရးကေတာ့ လုိအပ္တာထက္ ေနာက္က်တာေပါ့၊ တလေလာက္ ေနာက္က်တယ္။ ေနာက္က်တယ္ဆုိေတာ့ ပ်ဳိးခင္းေတြ လုပ္တဲ့လူေတြၾက အခက္အခဲရွိတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ နာဂစ္ အဓိက တုိက္သြားတဲ့ ေနရာေတြမွာဆုိရင္ ဒီအခ်ိန္မွာ ထြန္ယက္ စုိက္ပ်ဳိးလုိ႔ ၿပီးၾကၿပီေလ။ အခုဒီ တစ္ရက္၊ ႏွစ္ရက္မွစၿပီး ထြန္ယက္ၾကရမယ့္ အေနအထားၾကေတာ့၊ ေနာက္ၿပီး အဓိက စုိက္ပ်ဳိးတာက သက္ႀကီးစပါးေတြေလ။ သက္ႀကီးပင္ေတြၾကေတာ့ ရာသီဥတုအေပၚ မူတည္ၿပီး အမ်ားႀကီး စိတ္ပူရတဲ့ အေနအထားမွာရွိတယ္။ သက္ငယ္စပါး စုိက္လုိ႔ မရဘူး။ ေကာက္ႀကီးစပါးေတြပဲ အဓိက စုိက္ၾကတာကုိး။ အဲဒီေတာ့ စပါး အေနအထားမွာ အခု တလေလာက္ ေနာက္က်ၿပီးေတာ့ ထြန္ယက္စုိက္ပ်ဳိးမႈ လုပ္ရတာကတခု၊ ရာသီဥတုအေပၚ စုိးရိမ္မႈ ရွိေနတာက တခု၊ မႏွစ္ကလုိ ၾကြက္အႏာၱရာယ္ က်ေရာက္လာမွာ စုိးရိမ္ရတာကတခု အဲဒါေတြနဲ႔ အခက္အခဲ ေရာက္ေနတယ္။ ရာသီဥတု အေနအထားက ဒီလုိပုံစံနဲ႔ဆုိရင္ အမ်ားႀကီး ထိခုိက္ႏုိင္တာေပါ့။ ဘာျဖစ္လုိ႔လည္းဆုိေတာ့ ေနာက္က်မႈဆုိတဲ့ ေနရာမွာ၊ မုိးကလည္း ေစာထြက္မယ္လုိ႔ မုိးေလ၀သဌာနကလည္း ခန္႔မွန္းထားတယ္ေလ၊ မႏွစ္ကထက္ တလေလာက္ ေစာထြက္မယ္၊ အခု မုိးအ၀င္ကလည္း တလနီးပါးေလာက္ ေနာက္က်တယ္ဆုိေတာ့ အဲဒီၾကားထဲမွာ မုိးစပါး ထိခုိက္ႏုိင္မႈ အမ်ားႀကီး ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ မႏွစ္ကထက္စာရင္ အထြက္ဆုတ္ႏုိင္ပါတယ္။”

ျမန္မာႏုိင္ငံတ၀န္းလုံး စံခ်ိန္ခ်ဳိးေလာက္တဲ့ အပူဒဏ္ကုိ ခံခဲ့ရၿပီးတဲ့ေနာက္ ေမလ တတိယပတ္ထဲ ေရာက္မွသာ မုိးအနည္းငယ္ စတင္ရြာသြန္းခဲ့တာမုိ႔ ဒီႏွစ္ဟာ မုတ္သုံရာသီ ၀င္ေရာက္မႈ ေနာက္အက်ဆုံး ႏွစ္တႏွစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ေနၾကတဲ့ အထိလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိ မုိးအ၀င္ ေနာက္က်တာမုိ႔ မုိးရာသီကုိ အားထားစုိက္ပ်ဳိးၾကရတဲ့ ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚက လယ္သမားေတြ အဖုိ႔ကေတာ့ စုိက္ေရးပ်ဳိးေရး မစႏုိင္ေသးပဲ ျဖစ္ေနၾကရတာပါ။
“သူရင္းငွားေတြပဲ ငွားရင္ေကာင္းမလား၊ လယ္ဆက္လုပ္ရင္ ေကာင္းမလား၊ စဥ္းေတာ့စဥ္းစားေနၾကရတယ္။ ဒါေပမဲ့ အမ်ားစုကေတာ့ ျပင္ဆင္ေနၾကပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီဘက္ ေအာက္ဘက္ေဒသကေတာ့ မုိးပဲေမွ်ာ္ၿပီး အလုပ္လုပ္ၾကရတာကုိး။ ေနာက္မုိးရြာရင္ေတာ့ အလားအလာေကာင္းမယ္၊ မုိးမရြာရင္ေတာ့ သိပ္ေကာင္းမယ့္ အလားအလာေတြ မရွိဘူး။”

ရာသီဥတု ေဖာက္ျပန္မႈေတြ ရွိေနေပမဲ့လည္း ဒီႏွစ္မွာ အာရွတခြင္ ဆန္ထုတ္လုပ္မႈဟာ မႏွစ္ကထက္ တန္ခ်ိန္ ၂၉ သန္း ပုိၿပီး စုစုေပါင္း တန္ခ်ိန္သန္းေပါင္း ၇၁၀ အထိ ရွိႏုိင္တယ္လုိ႔ ကုလသမဂၢရဲ႔ စားနပ္ရိကၡာနဲ႔ စိုက္ပ်ဳိးေရးအဖဲြ႔ (FAO) က ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ျပည္ပဆန္တင္ပုိ႔မႈမွာ အာရွဟာ က်န္ေဒသေတြထက္ အမ်ားႀကီး ေနာက္က်န္ေနဆဲ ျဖစ္သလုိ ရာသီဥတု ေဖာက္ျပန္မႈေတြေၾကာင့္ ဒီႏွစ္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ထဲ ဆန္ထုတ္လုပ္မႈကုိ ထိခုိက္ေနရၿပီး၊ ကမာၻ႔ဆန္ေစ်းကြက္မွာ ေစ်းႏႈန္းေတြ သိသိသာသာ က်ဆင္းခဲ့တယ္လုိ႔ ဆိုပါတယ္။ FAO ရဲ႔ ဆန္စပါးေစ်း အညႊန္းကိန္းအရဆုိရင္ ဒီႏွစ္ဇန္န၀ါရီလမွာ ဆန္ေစ်းဟာ ၂၅၁ မွတ္ ရွိခဲ့ေပမဲ့လုိ႔ ဧၿပီလ အတြင္းမွာေတာ့ ၂၀၆ မွတ္ အထိ က်ဆင္းသြားခဲ့တာပါ။ ဒီလုိ ေစ်းကြက္အလားအလာေတြ ေအာက္မွာ လယ္စုိက္သူ ေတာင္သူေတြ အဖုိ႔ကေတာ့ ထုတ္လုပ္မႈစားရိတ္နဲ႔ ကာမိပါ့မလား စီးပြားေရးအရ ပူပမ္မႈေတြ ရွိေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။
“စပါးအေျခအေနကေတာ့ ေနာက္ႏွစ္ကုိေတာ့ မွန္းလုိ႔ မရေသးဘူးေပါ့ေနာ္။ ေနာက္ႏွစ္ စပါးေစ်းေကာင္းရင္ေတာ့ ခံသာတာေပါ့။ ဆားသမားေတြလုိပဲ ဆားေတြ ထြက္္လာေတာ့မွ ေစ်းမရွိရင္ေတာ့ မကုိက္ဘူးေပါ့။”

မုိးႀကိဳရာသီျဖစ္တဲ့ အခုအခါ လယ္ယာလုပ္ငန္းခြင္ စရမွာ ျဖစ္ေပမဲ့ ျမန္မာျပည္က ေတာင္သူေတြအဖုိ႔ မျပည့္မစုံနဲ႔ အေျခအေနေတြကုိ ျဖစ္တဲ့နည္းနဲ႔ ေျဖရွင္းေနၾကရသလုိ၊ လယ္ယာလုပ္ငန္းအတြက္ လုိအပ္ခ်က္ေတြျဖစ္တဲ့ ဓာတ္ေျမၾသဇာ၊ မ်ဳိးစပါး၊ စက္ကရိယာ စတာေတြဟာ ျမန္မာ့ လယ္ယာလုပ္ငန္းမွာေတာ့ ဖူလုံမႈမရွိပဲ ျဖစ္ေနၾကရတာပါ။ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္က နာဂစ္ဆုိင္ကလုန္း ေလမုန္တုိင္းဒဏ္ေၾကာင့္ အထိနာခဲ့ရာက ျပန္လည္ နာလန္ထူလာေစဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းေနရဆဲျဖစ္တဲ့ ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚေဒသမွာ လယ္သမားေတြ အခက္အခဲေတြနဲ႔ ရင္ဆုိင္ေနၾကရတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
“မုိးစပါးၾကေတာ့ စုိက္ပ်ဳိးဖုိ႔ မ်ဳိးစပါးက အဓိကပဲ။ တခ်ဳိ႔ေတြၾကေတာ့ မ်ဳိးစပါးဘုိး မတတ္ႏုိင္ၾကဘူး။ အဲဒီအတြက္ ပိုက္ဆံကုိ အတုိးနဲ႔ ဆဲြၿပီး လုပ္ရကုိင္ရတာေတြရွိတယ္။ စပါးေပၚလာမွ စပါးယူပါဆုိၿပီး စပါးႀကိဳေပး စနစ္နဲ႔ လုပ္ရတာရွိတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီႏွစ္ ဆန္စပါး အထြက္နည္းနည္း ဆုတ္တဲ့အတြက္၊ ေႏြစပါးအထြက္ ဆုတ္တဲ့အတြက္ ႏုိင္ငံျခား တင္ပုိ႔မႈကလည္း အရင္ကထက္ ပုိမ်ားတယ္။ ပုိမ်ားတဲ့အတြက္ စပါးေစ်း ဒီႏွစ္က မႏွစ္ကထက္ ပုိရတယ္။ ရတဲ့အတြက္ မ်ဳိးစပါးေစ်းကလည္း ပုိၿပီးေတာ့မ်ားတယ္။ မ်ဳိးစပါးေစ်းက လက္ရွိ စပါးေပါက္ေစ်းထက္ ၂ သိန္းေလာက္ အၿမဲမ်ားတယ္။ မ်ဳိးစပါးေစ်းက ၁၀ တင္းကုိ ၇ ေသာင္းကေန ၈ ေသာင္း ၾကားမွာရွိတယ္။ ၇ သိန္း ကေန ၈ သိန္းေပါ့ တင္း ၁၀၀ ကုိ၊ အဲဒီေလာက္အထိ ၀ယ္ယူသုံးစဲြရမယ့္ အေနအထားမွာရွိတယ္။ တခါတေလက်ရင္ လုိသေလာက္ မရတဲ့ အခါမ်ဳိးေတြေတာင္ ရွိတယ္။ တခ်ဳိ႔ေတြၾကေတာ့ မုိးရာသီအတြက္ မ်ဳိးစပါး ခ်န္ႏုိင္တဲ့ လယ္သမားေတြရွိတယ္။ အဲဒီလုိ လယ္သမားမ်ဳိးက လူနည္းစု လယ္သမားေတြျဖစ္တယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ နာဂစ္ေၾကာင့္ ပ်က္စီးဆုံး႐ႈံးရတဲ့ ေက်းရြာေတြၾကေတာ့၊ မႏွစ္က ၾကြက္အႏာၱရာယ္ကုိ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ခံလုိက္ရေတာ့ မ်ဳိးစပါး မရတဲ့အျပင္ ၀မ္းစာေတာင္ မရၾကဘူးေလ။ အဲဒီေတာ့ လက္ရွိမွာ မ်ဳိးကုိ ရွာေဖြ၀ယ္ယူ သုံးစဲြရတဲ့ အေနအထားမွာရွိတယ္။”

ကမာၻ႔စားနပ္ရိကၡာ အဖဲြ႔ (FAO) ရဲ႔ တြက္ခ်က္မႈအရ ကမာၻမွာ ဆန္တင္ပုိ႔မႈ အမ်ားဆုံးျဖစ္တဲ့ ထုိင္းႏုိင္ငံဟာဆုိရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံထက္ ဓာတုေဗဒ ဓာတ္ေျမၾသဇာ သုံးစဲြမႈႏႈန္းဟာ ၇ ဆနီးပါးရွိၿပီး၊ ဆန္တင္ပုိ႔မႈ ဒုတိယအမ်ားဆုံးျဖစ္တဲ့ ဗီယက္နမ္ႏုိင္ငံကေတာ့ ဓာတ္ေျမၾသဇာ သုံးစဲြမႈဟာ ၆ ဆနီးပါးရွိပါတယ္။ ဒီႏုိင္ငံေတြရဲ႔ စပါးအထြက္ႏႈန္းဟာဆုိရင္လည္း တဧကကုိ ပ်မ္းမွ် တင္း ၂၀၀ ေလာက္အထိ ထြက္ရွိၾကတာပါ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကုန္ပုိင္းက ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ ႏုိဘဲလ္ဆုရွင္ ပါေမာကၡ ဂ်ိဳးဇက္ဖ္ စတစ္ဂ္လဇ္ (Joseph Stiglitz) ကေတာ့ သူ႔ခရီးစဥ္အတြင္း လယ္သမားေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံရာမွာ စုိက္ပ်ဳိးထုတ္လုပ္မႈ တုိးျမင့္ႏုိင္တဲ့ အလားအလာေတြ ရွိေနေပမဲ့လည္း၊ အရည္အေသြးရွိတဲ့ မ်ဳိးစပါးေတြ၊ ဓာတ္ေျမၾသဇာေတြ ၀ယ္ယူဖုိ႔ ေခ်းေငြ မရႏုိင္တဲ့ အေျခအေနေတြကုိ ေတြ႔ခဲ့ရေၾကာင္းလည္း ေျပာခဲ့တာပါ။ တုိင္းျပည္စီးပြားေရး တုိးတက္ေစဖုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔ လူဦးေရအမ်ားစု ေနထုိင္ရာ ေက်းလက္ေဒသေတြကုိ ပံ့ပုိးကူညီမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ အေရးႀကီးတဲ့ အေၾကာင္းကုိလည္း သူက တုိက္တြန္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုလုိ ရာသီဥတု ေဖာက္ျပန္မႈေတြ၊ လယ္ယာက႑က လုိအပ္ခ်က္ေတြကို ျပည့္ျပည့္၀၀ ျဖည့္ဆည္း မေပးႏုိင္ေသးတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔အတူ ႏုိင္ငံတကာ ကုန္သြယ္မႈေတြမွာ ရင္ေဘာင္တန္းႏုိင္တဲ့ အေျခခံေတြ မရွိေသးတာမုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေနနဲ႔ တခ်ိန္က အာရွတုိက္က စပါးက်ီလုိ႔ တင္စားေျပာဆုိရတဲ့ အျဖစ္မ်ဳိး ျပန္ေရာက္ႏုိင္ဘုိ႔ အတြက္ကေတာ့ အေတာ့္ကုိ ႀကိဳးပမ္းဖုိ႔ လုိေနဆဲလုိ႔ ဆုိရမွာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း တင္ျပရင္းနဲ႔ပဲ ဒီတပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရး က႑ကုိ ရပ္နားပါရေစ။

XS
SM
MD
LG