သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အိႏၵိယ-ျမန္မာ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ား


ျမန္မာစစ္အစုိးရ အႀကီးအကဲရဲ႔ အိႏၵိယႏုိင္ငံ ခရီးစဥ္အတြင္း ၂ ႏုိင္ငံၾကား စီးပြားေရး သေဘာတူညီခ်က္ေတြ ရရွိခဲ့ၾကတာပါ။

ၾသဂုတ္ ၂၊ ၂၀၁၀-စစ္အစုိးရ အႀကီးအကဲရဲ႔ ၅ ရက္ၾကာ အိႏၵိယႏုိင္ငံ ခရီးစဥ္မွာ ၂ ႏုိင္ငံၾကား စီးပြားေရး သေဘာတူညီခ်က္ေတြ ရရွိခဲ့ၾကပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကုန္လြန္ခဲ့တဲ့ ဘ႑ာေရးႏွစ္အတြင္း ျပည္ပကရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ က်ဆင္းခဲ့ေပမဲ့လည္း အရင္းအျမစ္ေတြ ရွိေနဆဲ အေျခအေနေတြေၾကာင့္ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံေတြက စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ ခ်ဲ႔ထြင္လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ စိတ္၀င္စားေနၾကဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ စြမ္းအင္ထုတ္လုပ္မႈက႑နဲ႔ ကုန္သြယ္မႈလုပ္ငန္းေတြမွာ စီးပြားေရး ႀကီးထြားလာေနတဲ့ အိမ္နီးျခင္း ႏုိင္ငံေတြက ပုိၿပီးရင္းႏွီးလုပ္ကုိင္လာၾကတာပါ။

ၿပီးခဲ့တဲ့ တပတ္ထဲက စစ္အစုိးရ အႀကီးအကဲရဲ႔ ၅ ရက္ၾကာ အိႏၵိယႏုိင္ငံ ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ ဆုိရင္လည္း ဒီလုိစီးပြားေရးအရ ကူးလူးဆက္ဆံဖုိ႔ အစီအစဥ္ေတြကုိ ေတြ႔ျမင္ခဲ့ၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အိႏၵိယနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံတုိ႔ၾကား စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အေျခအေနေတြ ဘယ္ေလာက္အထိ တိုးတက္မႈရေနၿပီလဲ ဆုိတာကုိေတာ့ ဒီီတပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရး က႑မွာ ကုိေအာင္လြင္ဦး က တင္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ ကုန္သြယ္မႈေတြ အဓိက လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံေတြအနက္က တခုျဖစ္တဲ့ အိႏၵိယႏုိင္ငံကုိ ဇူလုိင္လေႏွာင္းပုိင္း သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ စစ္အစုိးရ အႀကီးအကဲရဲ႔ ခရီးစဥ္အတြင္း ၂ ႏုိင္ငံၾကား စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြ တုိးၿပီး ေဆာင္ရြက္သြားဖုိ႔ သေဘာတူညီမႈေတြ ရခဲ့ၾကပါတယ္။ အိႏၵိယအစုိးရရဲ႔ ဖိတ္ၾကားခ်က္အရ ခ်စ္ၾကည္ေရး ခရီးစဥ္အျဖစ္ တရား၀င္ ေၾကညာထားေပမဲ့လည္း စီးပြားေရး ရည္မွန္းခ်က္ေတြ အဓိက ပါ၀င္ေနတဲ့အတုိင္း စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ သေဘာတူညီခ်က္ေတြကုိ လက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့ၾကတာပါ။

ဖြ႔ံၿဖိဳးေရးဆိုင္ရာ အကူအညီေပးေရး နားလည္မႈစာခြ်န္လႊာ၊ ရာဇ၀တ္မႈဆိုင္ရာ အျပန္အလွန္ အကူအညီေပးေရး စာခ်ဳပ္၊ သိပၸံနဲ႔ နည္းပညာဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ သေဘာတူညီခ်က္၊ ျပန္ၾကားေရး လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ ပုဂံက အာနႏၵာဘုရား ျပန္လည္ျပဳျပင္ေရး လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္ စတဲ့ စာခ်ဳပ္ ၅ ခုကို ၂ ႏုိင္ငံၾကား လက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီလုိပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံက ဖြ႔ံၿဖိဳးေရးနဲ႔ အေျခခံ အေဆာက္အအုံ လုပ္ငန္းေတြအတြက္ အိႏၵိယက ေငြေခ်းငွားတာေတြ၊ အကူအညီေပးတာေတြ လုပ္သြားဖုိ႔လည္း သေဘာတူခဲ့တာပါ။

ျမန္မာ့စီးပြားေရးနဲ႔ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး ဦးတင္ႏိုင္သိန္း ကေတာ့ ၂ ႏုိင္ငံၾကား စီးပြားေရး ဆက္ဆံမႈေတြဟာ မၾကာခင္ႏွစ္ေတြအတြင္း ႀကီးထြားလာေနခဲ့တယ္လုိ႔ ခရီးစဥ္အတြင္း ေျပာဆုိခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
“အိႏၵိယနဲ႔ ျမန္မာ ကုန္သြယ္ေရး တန္ဖိုးဟာ မၾကာခင္ႏွစ္ေတြအတြင္း အလွ်င္အျမန္ တိုးလာေနပါတယ္။ ႏွစ္ဘက္ ကုန္သြယ္ေရးကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ၂၀၀၇-၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၈၈၆ သန္းပဲ ရိွခဲ့ရာကေန အခု ၂၀၀၉-၂၀၁၀ ခုႏွစ္မွာ ေဒၚလာ ၁ ဒႆမ ၂ ဘီလီယံအထိ တိုးျမင့္လာခဲ့ပါတယ္။”

ျမန္မာစစ္အစုိးရရဲ႔ ေနာက္ဆုံးဘ႑ာေရးႏွစ္ျဖစ္တဲ့ ၂၀၀၉-၂၀၁၀ အတြက္ ထုတ္ျပန္လုိက္တဲ့ ကိန္းဂဏန္းေတြ အရဆုိရင္ အိႏၵိယႏုိင္ငံဟာ ကုန္သြယ္မႈေတြမွာ ထုိင္း၊ တ႐ုတ္၊ စကၤာပူႏုိင္ငံေတြၿပီးရင္ စတုတၳအမ်ားဆုံးျဖစ္ပါတယ္။ အျပန္အလွန္ ကုန္သြယ္မႈ ပမာဏဟာဆုိရင္ ကုန္လြန္ခဲ့တဲ့ ဘ႑ာေရးႏွစ္အတြင္း ၂၆ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္ တုိးလာခဲ့ၿပီး ေဒၚလာသန္းေပါင္း ၁,၁၉၀ အထိ ရွိခဲ့တာပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္က အိႏၵိယကုိ ေဒၚလာသန္း ၁,၀၀၀ တင္ပုိ႔ခဲ့သလုိ၊ အိႏၵိယႏုိင္ငံဘက္ကေတာ့ ၁၉၄ သန္းဘုိး တင္သြင္းခဲ့တာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ အမ်ဳိးသား စီမံကိန္းနဲ႔ စီးပြားေရး ဖြ႔ံၿဖိဳးတုိးတက္မႈ ၀န္ႀကီးဌာန ကိန္းဂဏန္းေတြက ေဖာ္ျပပါတယ္။ အိႏၵိယႏုိင္ငံက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ ပမာဏဟာဆုိရင္လည္း ၁၈၉ သန္းအထိ ရွိေနတာပါ။

တခ်ိန္က ဒီမုိကေရစီေရး လႈပ္ရွားမႈေတြကုိ ေထာက္ခံအားေပးခဲ့တဲ့ အိႏၵိယအစုိးရအေနနဲ႔ ၁၉၉၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြကစလုိ႔ အေရွ႔ေမွ်ာ္၀ါဒကုိ စတင္က်င့္သုံးလာစဥ္ကစၿပီး ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြ တုိးတက္မႈမရွိလုိ႔ ႏုိင္ငံတကာက ေ၀ဖန္တာ ခံေနရတဲ့ ျမန္မာစစ္အစုိးရနဲ႔ ဆက္ဆံမႈေတြကုိလည္း တုိးျမႇင့္လုပ္ေဆာင္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာလည္း အိႏၵိယအစုိးရအေနနဲ႔ သူ႔ရဲ႔ အမ်ဳိးသား အက်ဳိးစီးပြားကုိ ယွဥ္ၿပီး လုပ္ေဆာင္လာတာေတြ ျဖစ္တယ္လုိ႔ အိႏၵိယႏုိင္ငံအေျခစုိက္ ပဇၹ်ိမသတင္းဌာနရဲ႔ အယ္ဒီတာ ဦးစုိးျမင့္ က ဆုိပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ကေတာ့ ႀကီးထြားလာေနတဲ့ စီးပြားေရးကုိ အရွိန္ေကာင္းလာေစမယ့္ စြမ္းအင္လုိအပ္ခ်က္ေတြ ရွိေနတဲ့ အိႏၵိယႏုိင္ငံက စစ္အစုိးရ အႀကီးအကဲကုိ ေကာေဇာနီခင္း ႀကိဳဆုိလာတဲ့အထိပါလုိ႔ ဦးစုိးျမင့္ ကေျပာပါတယ္။
“စြမ္းအင္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဟာမ်ဳိးေပါ့၊ သေဘာတူညီခ်က္ေတြ လုိခ်င္တယ္၊ အိႏၵိယဘက္က။ သူရသေလာက္ လုိခ်င္တာေပါ့။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔လုိ႔လည္း အိႏၵိယက စြမ္းအင္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အစုိးရ ၀န္ႀကီးအဆင့္ အစည္းအေ၀း လုပ္မယ့္ဟာကုိေတာင္ တစ္ရက္ေရႊ႔လုိက္တယ္။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးသန္းေရႊ လာလုိ႔၊ မအားလုိ႔ဆုိၿပီး။ ဗုိ္လ္ခ်ဳပ္ႀကီးသန္းေရႊ လာၿပီးေတာ့မွပဲ အစည္းအေ၀းကုိ ဆက္လုပ္မယ္လုိ႔ ဆုိတဲ့အခါ၊ အိႏၵိယက သူ႔ရဲ႔ အမ်ဳိးသား အက်ဳိးစီးပြားကုိပဲ အဓိကထားၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္တဲ့ မူ၀ါဒ ျဖစ္တယ္ေလ။”

ျမန္မာစစ္အစုိးရေခါင္းေဆာင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊ နဲ႔ အိႏၵိယသမၼတ ပရတိဘာ ပေတးလ္၊ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မန္းဂ္မုိဟန္ဆင္း တုိ႔နဲ႔ နယူးေဒလီၿမိဳ႔ေတာ္မွာ ေတြ႔ဆုံအၿပီး ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္ထဲမွာေတာ့ ၂ ႏုိင္ငံၾကား စီးပြားေရး၊ လုံၿခံဳေရးဆုိင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္ေတြထဲ ျမန္မာႏုိင္ငံက ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးနဲ႔ အေျခခံအေဆာက္အအုံ တည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ အိႏၵိယက အကူအညီ ေပးသြားဖုိ႔ေတြလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ေနာက္ဆုံးထား အၿပီးသတ္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္ထားတဲ့ ကုလားတန္ျမစ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး စီမံကိန္း၊ တမူး၊ ကေလး၀နဲ႔ အိႏၵိယႏုိင္ငံ မဏိပူရျပည္နယ္က မိုးေရးၿမိဳ႕အၾကား ကားလမ္းေဖာက္လုပ္ေရးတုိ႔လုိ အေျခခံ အေဆာက္အအုံ လုပ္ငန္းေတြက အစ၊ သတင္းနဲ႔ နည္းပညာ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး အစီအစဥ္ေတြအဆုံး အိႏၵိယက ေငြေၾကးနဲ႔ နည္းပညာ အကူအညီေပးမယ့္ အစီအစဥ္ေတြ၊ ၂ ႏုိင္ငံ စီးပြားေရး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ တုိးျမႇင့္ဖုိ႔ေတြကုိလည္း သေဘာတူညီခဲ့ၾကတာပါ။ အိႏၵိယအစိုးရပိုင္ သြင္းကုန္ထုတ္ကုန္ ဘဏ္ကေန ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း မီးရထားလမ္း ေဖာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းေတြအတြက္ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၆၀ ေခ်းငွားဖို႔လည္း သေဘာတူညီခဲ့ၾကပါတယ္။

ဒီလုိ အိႏၵိယႏုိင္ငံက ျမန္မာစစ္အစုိးရနဲ႔ နီးကပ္တဲ့ ဆက္ဆံမႈေတြကုိ လုပ္ေဆာင္လာတာဟာ စစ္အစုိးရအေပၚ ၾသဇာေညာင္းတယ္၊ ျမန္မာ့စီးပြားေရးမွာ ပုိၿပီးတြင္က်ယ္လာေနတယ္လုိ႔ အမ်ားက ယူဆထားတဲ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈ တခုအျဖစ္နဲ႔လည္း ႐ႈျမင္လာၾကတာပါ။ နယူးေဒလီၿမိဳ႔က မူ၀ါဒေရးရာ သုေတသနဌာနက မဟာဗ်ဴဟာေရးရာ သုေတသီ တဦးျဖစ္တဲ့ ဘာရတ္ ခါနတ္ (Bharat Karnad) ကေတာ့ အရင္က အိႏၵိယရဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ မူ၀ါဒကုိ ျပင္ဆင္ၿပီး၊ တ႐ုတ္ရဲ႔လႊမ္းမုိးမႈကုိ ရင္ေဘာင္တန္းႏုိင္ဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းမႈ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
“အိႏၵိယက ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ သူ႔ရဲ႔လက္ရွိအေနအထားကုိ ခုိင္မာေအာင္ ႀကိဳးစားေနတာပါ။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊနဲ႔ ရင္းႏွီးကၽြမ္း၀င္မႈရေအာင္ ပုိၿပီးေတာ့လုပ္ခ်င္ေနတယ္လုိ႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ အတိတ္က မွားယြင္းတဲ့ မူ၀ါဒေတြနဲ႔ လုိအပ္တဲ့ အာ႐ုံစုိက္မႈ မေပးခဲ့တာေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ တ႐ုတ္လႊမ္းမုိးမႈေအာက္ ေရာက္သြားေအာင္ က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္သလုိ ျဖစ္သြားပါတယ္။ ဒီအေျခအေနကုိ ျပန္ၿပီးေျပာင္းလဲလာေအာင္ က်ေနာ္တုိ႔ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ ေအာင္ျမင္မႈလည္း ရွိေနပါတယ္။”

အိႏၵိယႏုိင္ငံဟာ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈေတြ ႀကီးထြားလာေနတာနဲ႔အမွ် စြမ္းအင္လုိအပ္ခ်က္ေတြကုိ ျဖည့္ဆည္းႏုိင္ဖုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက အရင္းအျမစ္ေတြကုိ မ်က္ေစ့က်ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ေရနံ၊ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ လုပ္ငန္းေတြမွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံတာ ၀ယ္ယူသုံးစဲြတာေတြမွာ တျခားအိမ္နီးခ်င္း တုိင္းျပည္ေတြနဲ႔စာရင္ ေနာက္က်ေနခဲ့တာမုိ႔ အခုအခါ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေရအားလွ်ပ္စစ္ ထုတ္လုပ္မႈ လုပ္ငန္းေတြကုိ အာ႐ုံစုိက္လာေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ စစ္အစုိးရေခါင္းေဆာင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊရဲ႔ ခရီးစဥ္ အတြင္းမွာဆုိရင္လည္း အထက္ျမန္မာျပည္က ခ်င္းတြင္းျမစ္ေပၚမွာ တည္ေဆာက္မယ့္ ထမံသီနဲ႔ ေရႊစာေရး စီမံကိန္းေတြက ေရအားလွ်ပ္စစ္ ထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းေတြကုိ ပူးတဲြအေကာင္အထည္ ေဖာ္သြားဖုိ႔ သေဘာတူညီမႈေတြ ရခဲ့ၾကတာပါ။

ဒီလုိ အေျခအေနမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဘ႑ာေရးႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြမွာ သိသိသာသာက်ဆင္းမႈေတြ ရွိခဲ့တာမုိ႔ ျပည္ပက စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြကုိ ဆဲြေဆာင္လုိေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ စီးပြားေရးအတြက္ အရင္းအျမစ္ေတြ ေစ်းကြက္ေတြ ခ်ဲ႔ထြင္ဖုိ႔ လုိအပ္ေနတဲ့ အိႏၵိယႏုိင္ငံတုိ႔ၾကား စီးပြားေရး အေျခခံတဲ့ ဆက္ဆံမႈေတြ ေရွ႔ေလွ်ာက္ ပုိၿပီးျမင္ေတြ႔ လာစရာေတြ ရွိေနတဲ့အေၾကာင္း တင္ျပရင္းနဲ႔ပဲ ဒီတပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရး က႑ကုိ ရပ္နားပါရေစ။

XS
SM
MD
LG