သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

မဲဆြယ္ဖို႔ စည္းကမ္းခ်က္ေတြ မ်ားလြန္း

  • ကိုုေက်ာ္ေအာင္လြင္

ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၀င္ၿပိဳင္ၾကမယ့္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြအတြက္ စုေ၀းေဟာေျပာခြင့္နဲ႔ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးခြင့္ဆိုင္ရာ လိုက္နာရမယ့္ ေၾကညာခ်က္ကို ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့အေၾကာင္း စစ္အစိုးရပိုင္ သတင္းစာေတြမွာ ဒီကေန႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြကေတာ့ ဒီေၾကညာခ်က္မွာပါတဲ့ အခ်က္ေတြ လိုက္နာဖို႔ မခဲယဥ္းလွဘူးလို႔ ဆိုၾကေပမဲ့ တခ်ဳိ႕ ပါတီေတြကေတာ့ အခ်ိန္နည္းရတဲ့ အထဲမွာ စည္းကမ္းခ်က္ေတြ မ်ားလြန္းေနတယ္လို႔ ေျပာေနပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ကေန ကိုေက်ာ္ေအာင္လြင္ သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ စုေ၀းေဟာေျပာခြင့္နဲ႔ မဲဆြယ္ စည္း႐ံုးခြင့္ေတြမွာ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြအတိုင္း လိုက္နာလုပ္ေဆာင္ရမယ္၊ မလိုက္နာရင္ အေရးယူခံရမယ္ဆိုတဲ့ ေၾကညာခ်က္ကို မေန႔က ၾသဂုတ္လ ၁၈ ရက္ ေန႔စြဲနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က ထုတ္ျပန္တာကို သတင္းစာေတြမွာ ဒီကေန႔ ေဖာ္ျပထားတာပါ။

အဲဒီေၾကညာခ်က္ထဲမွာ စည္းကမ္းခ်က္ေတြက ေတာ္ေတာ္မ်ားပါတယ္။ စည္း႐ံုးေဟာေျပာမယ္ဆိုရင္ ပါတီ႐ံုးေတြမွာ လုပ္တဲ့ ပြဲေတြကလြဲရင္ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္ မပါဘဲ လုပ္ခြင့္ မရွိပါဘူး။ ပါတီ႐ံုးေတြမွာ လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ ႀကိဳၿပီးေတာ့ အေၾကာင္းၾကားရမွာပါ။ ဒီလို ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြဟာ မၾကာခင္ကမွ ဖြဲ႕ခြင့္ရၾကတဲ့ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြအတြက္ တင္းက်ပ္မႈေတြပဲလို႔ ယူဆသူေတြလည္း ရွိပါတယ္။

“ကုိယ့္႐ုံးမွာ ကုိယ္လုပ္ရင္ေတာင္မွ သူတို႔ကို က်ေနာ္တုိ႔က ႀကိဳၿပီး အေၾကာင္းၾကားရမွာေလ။ အေရးေပၚ ခ်က္ခ်င္းထလုပ္လို႔ မရတဲ့ အေနအထားေပါ့ဗ်ာ။ ခ်ဳပ္ကုိင္မႈ တခုေပါ့။ ေဟာေျပာမည့္ပုဂၢိဳလ္ သို႔မဟုတ္ ပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ အမည္၊ မွတ္ပုံတင္အမွတ္ႏွင့္ ေနရပ္လိပ္စာ၊ ေလွ်ာက္ထားသူ၏ အမည္၊ မွတ္ပုံတင္အမွတ္ႏွင့္ ေနရပ္လိပ္စာ၊ အဲဒါေတြက အေသးစိတ္ သူတုိ႔ကို က်ေနာ္တုိ႔ တင္ျပေတာ့ အခ်ိန္ကုန္တာေပါ့ဗ်ာ။

“ေလွ်ာက္ထားခ်က္ကို လိုအပ္သလို စိစစ္ၿပီး၊ လိုအပ္သလုိဆိုတဲ့ အသုံးအႏႈန္းက ေတာ္ေတာ္ဆုိးတာဗ်။ ေလွ်ာက္ထားခ်က္ကုိ လိုအပ္သလို စိစစ္ၿပီး ခြင့္ျပဳမိန္႔ ထုတ္ေပးျခင္း၊ သုိ႔မဟုတ္ ျငင္းပယ္ျခင္း ျပဳႏုိင္သည္တဲ့၊ သူတို႔ဘက္က။ အဲဒီအခ်က္ေတြက က်ေနာ္တုိ႔အေပၚမွာ အခြင့္အလမ္းေတြ နည္းႏုိင္သမွ် နည္းေအာင္ သူတုိ႔က ခ်ဳပ္ကုိင္ထားတာေပါ့။”

ျပည္ေထာင္စု ဒီမိုကေရစီပါတီ (UDP) ရဲ႕ ဥကၠ႒ ဦးသိန္းေဌး ေျပာသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အခုထုတ္ျပန္တဲ့ စည္းကမ္းခ်က္ေတြဟာ သူတို႔အတြက္ေတာ့ သိပ္ဆန္းလွတာ မဟုတ္ပါဘူး ဆိုတာကေတာ့ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲ အေတြ႕အႀကံဳ ရွိထားတဲ့ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အင္အားစု (NDF) ပါတီပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

“NDF အေနနဲ႔ သိပ္ၿပီးေတာ့ အခက္အခဲ ႀကီးႀကီးမားမား မရွိဘူး၊ အဲဒီေၾကညာခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး။ က်ေနာ္တုိ႔က ၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲ အေတြ႕အႀကဳံ ရွိခဲ့တာကိုး။ ၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲတုန္းကလည္း အဲဒီလုိပဲ အကန္႔အသတ္ေတြနဲ႔ပဲ လုပ္ခဲ့ရတယ္။ အခုသတ္မွတ္တဲ့ အခ်က္ေတြကလည္း ၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ သတ္မွတ္တဲ့ အခ်က္ေတြနဲ႔ သိပ္အကြာႀကီးေတာ့ မဟုတ္ဘူး။”

NDF ပါတီရဲ႕ ဒု-ဥကၠ႒ ေဒါက္တာသန္း၀င္း ေျပာသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ရတဲ့အခ်ိန္ နည္းရတဲ့အထဲမွာ စာရြက္စာတမ္း ႐ံုးလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ အသိေပး အေၾကာင္းၾကားရတာေတြကလည္း ထပ္ရွိလာေတာ့ အလုပ္ေတြ ပို႐ႈပ္ရတယ္လို႔ ျမန္မာဒီမိုကေရစီ ကြန္ဂရက္စ္ရဲ႕ ဥကၠ႒ ဦးေကာင္းျမင့္ထြဋ္က ေျပာပါတယ္။

“မလိုအပ္တဲ့ Paper Works ေတြကို ပိုပိုၿပီးေတာ့မွ မ်ားေအာင္ ေလွ်ာက္လုပ္ေနတယ္လို႔ပဲ က်ေနာ္ ျမင္တယ္။ ဥပမာ ႏုိင္ငံေရးပါတီ ေခါင္းေဆာင္တေယာက္ အေနနဲ႔ သူ႔ရဲ႕ အခ်က္အလက္ေတြ အားလုံးကုိ ေကာ္မရွင္က သိၿပီးၿပီ။ ေထာက္လွမ္းေရးကလည္း သိၿပီးၿပီ။ အားလုံး ေျပာၿပီးသားေလ။ အဲဒါကုိ ေနာက္တခါ ထပ္ေရးရဦးမယ္၊ ထပ္တင္ရဦးမယ္၊ သြားၿပီးေတာ့ တင္ရဦးမယ္ဆုိရင္၊ ဒီေရြးေကာက္ပြဲ မဲဆြယ္ကာလအတြင္း က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္ႏုိင္မယ့္ ပြဲအေရအတြက္က တပြဲ ႏွစ္ပြဲထက္ေတာင္ မပုိေလာက္ဘူးလုိ ျဖစ္ေနတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔က နီးေနတဲ့အတြက္ မနက္လည္း တပြဲလုပ္မယ္၊ ေန႔လယ္လည္း တပြဲလုပ္မယ္၊ အဲဒီလုိသြားမွ ရမွာေလ။ ေပးထားတဲ့ အခ်ိန္က နည္းတယ္၊ အခ်ိန္နည္းနည္းေလး အတြင္းမွာ တက္သုတ္႐ုိက္ၿပီးေတာ့ မဲဆြယ္ စည္း႐ုံးမႈေတြ လုပ္ရမယ္။ အဲဒီလို လုပ္ဖို႔အတြက္လည္း ပြဲစဥ္တုိင္း၊ ပြဲစဥ္တုိင္း သူတုိ႔ကုိ ႀကိဳၿပီး တင္ျပရမယ္ဆုိတာ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔မွ မျဖစ္ႏုိင္ဘူး။”

ျပည္ေထာင္စု ဒီမိုကေရစီပါတီ (UDP) ရဲ႕ ဥကၠ႒ ဦးသိန္းေဌးကေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္နဲ႔ ျမန္မာစစ္အစိုးရ အာဏာပိုင္ေတြဘက္က ေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္ၾကမယ့္ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြကို အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ ဆက္ဆံမႈေတြ မရွိဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔က တုိင္းျပည္ရဲ႕ ႏုိင္ငံေရး ပဋိပကၡကို ေရြးေကာက္ပြဲ သြားျခင္းအားျဖင့္ ေျပလည္မႈတခုက အတန္အသင့္ ရွိေကာင္း ရွိႏုိင္တယ္ ထင္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဘက္က အျပဳသေဘာဆန္ဆန္ သြားတဲ့အခ်ိန္မွာ က်ေနာ္တုိ႔ကုိ သူတို႔က အျပဳသေဘာဆန္ဆန္ ဆက္ဆံတာ၊ ခြင့္ျပဳတာ မရွိဘူးဗ်။ မရွိဘဲနဲ႔ သူတုိ႔က တဖက္သတ္ တအားဆန္တာ တေန႔ထက္တေန႔ ပိုပို ဆုိးဆုိးလာတယ္ဗ်။ ဆုိးဆုိးလာတဲ့အပုိင္းမွာ က်ေနာ္တုိ႔က ရပ္တည္ရတာ၊ ရွင္သန္ရတာ တအားခက္ခဲတယ္ဗ်။”

ႏို၀င္ဘာလ ၇ ရက္ေန႔မွာ က်င္းပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ တခ်ဳိ႕ပါတီေတြက ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ဆီမွာ မွတ္ပံုတင္ခြင့္ရဖို႔ ေလွ်ာက္ထားၾကတုန္း၊ တခ်ဳိ႕ပါတီေတြက မွတ္ပံုတင္ ခ်မေပးေသးလို႔ ေစာင့္ေနၾကတုန္းပါ။ အခုလ ၃၀ ရက္ေန႔ကို ေနာက္ဆံုးထားၿပီး လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြရဲ႕ အမည္စာရင္းကို အခ်ိန္မီ တင္သြင္းႏုိင္ဖို႔နဲ႔ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း တဦးအတြက္ က်ပ္ေငြ ၅၀၀,၀၀၀ ဘဏ္ကို ေပးေဆာင္ရမယ့္ ကိစၥေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြ အႀကီးအက်ယ္ အလုပ္႐ႈပ္ေနၾကတဲ့ အခ်ိန္မွာ အခုလို စည္းကမ္းခ်က္ေတြ ထြက္ေပၚလာတာပါ။ အဲဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြ အေနနဲ႔ သတ္မွတ္ခ်က္၊ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြနဲ႔ အညီ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔ အေတာ္ သတိထား ေဆာင္ရြက္ေနၾကရပါတယ္။

XS
SM
MD
LG