သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

စစ္အစိုးရကို စုံစမ္းစစ္ေဆးမည့္ ေကာ္မရွင္ အေမရိကန္ ေထာက္ခံမႈ HRW ႀကိဳဆုိ


စစ္အစိုးရကို စုံစမ္းစစ္ေဆးမည့္ ေကာ္မရွင္ အေမရိကန္ ေထာက္ခံမႈ HRW ႀကိဳဆုိ

ျမန္မာစစ္အစိုးရက က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ စစ္ရာဇ၀တ္မႈေတြ၊ လူသားမ်ဳိးႏြယ္ အေပၚမွာ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈေတြကို ကုလသမဂၢ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ ဖြဲ႕ဖုိ႔အေၾကာင္း အေမရိကန္ အစိုးရက ေထာက္ခံမႈကို လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ မစၥတာ ကင္တားနားက ႀကိဳဆုိလုိက္သလုိပဲ နယူးေယာက္ အေျခစုိက္ Human Rights Watch လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႕ႀကီးကလည္း အေမရိကန္ရဲ႕ ေထာက္ခံမႈကို ႀကိဳဆိုလုိက္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံနဲ႔အတူ EU ဥေရာပ သမဂၢနဲ႔ ကေနဒါႏုိင္ငံေတြ အျပင္ အာဆီယံနဲ႔ အိမ္နီးခ်င္း ႏုိင္ငံႀကီးေတြကပါ ပါ၀င္ ပံ့ပုိးၾကဖုိ႔ ေတာင္းဆုိလုိက္ပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ဒီႏွစ္ဆန္း မတ္လထဲမွာ ဂ်နီဗာမွာ က်င္းပတဲ့ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ႕ ၁၃ ႀကိမ္ေျမာက္ အစည္းအေ၀းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြကို ကိုယ္တိုင္သြားေရာက္ စံုစမ္းစစ္ေဆးခဲ့တဲ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ အထူးကိုယ္စားလွယ္ မစၥတာ ေတာမတ္စ္ အိုေဟး ကင္တားနား (Mr. Tomas Ojea Quintana) က ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူမဆန္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈေတြနဲ႔ စစ္ရာဇ၀တ္မႈေတြ က်ဴးလြန္မႈ ရွိႏိုင္တာကို ေတြ႕ရွိရတာမို႔ ကုလသမဂၢက စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕ စံုစမ္းေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။

ဇူလိုင္လ ၃၀ ရက္ေန႔ကေတာ့ ၾသဇာႀကီးတဲ့ အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ေတြျဖစ္တဲ့ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီက ဒုိင္ယန္း ဖုိင္းစတုိင္း (Dianne Feinstein) နဲ႔ ရီပတ္ဘလစ္ကင္ ပါတီက ဂ်တ္ဒ္ ဂရက္ (Judd Gregg) တို႔ ဦးေဆာင္တဲ့ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ၃၂ ဦးတို႔က ကုလသမဂၢက စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕ စစ္ေဆးေပးဖို႔ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဟီလာရီ ကလင္တန္ (Hillary Clinton) ဆီကို စာေရးသား ေတာင္းဆိုခဲ့တာပါ။

အခုေတာ့ သမၼတ အိမ္ျဖဴေတာ္ အရာရွိက အဂၤါေန႔မွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံကပါ ပါ၀င္ေထာက္ခံဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့တာမို႔ အေမရိကန္ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို နယူးေယာက္ အေျခစိုက္ Human Rights Watch လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔ႀကီးက ႀကိဳဆိုတယ္လို႔ HRW အဖြဲ႕ရဲ႕ အာရွေဒသ တာ၀န္ခံ မစ္စ္ အီလိန္း ပီယာစန္ (Ms. Elaine Pearson) က ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ စစ္ရာဇ၀တ္မႈနဲ႔ လူမဆန္တဲ့ ရာဇ၀တ္ ျပစ္မႈေတြ က်ဴးလြန္မႈ ရွိမရွိ ကုလသမဂၢ စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕ဖို႔ အေမရိကန္ အစိုးရက ပါ၀င္ ေတာင္းဆိုလိုက္တဲ့အေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔ႀကီးက ႀကိဳဆိုပါတယ္။ ဒါဟာ သိပ္ထူးျခားတယ္လို႔ က်မ ထင္ပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔ႀကီးက ကုလသမဂၢကို ေတာင္းဆိုေနတာလည္း ၾကာပါၿပီ။ အခုေတာ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး စုံစမ္း စစ္ေဆးေရးမႉး တင္သြင္းခဲ့တဲ့ အစီရင္ခံစာပါ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကို ေထာက္ခံတဲ့ ႏိုင္ငံႀကီး တႏိုင္ငံ တိုးလာတာမို႔ သိပ္ကို ၀မ္းသာပါတယ္။”

ၿဗိတိန္အေျခစိုက္ Burma Campaign UK လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔ႀကီးကလည္း ဗုဒၶဟူးေန႔မွာ ေၾကညာခ်က္တေစာင္ ထုတ္ျပန္ ႀကိဳဆိုလိုက္တဲ့အျပင္ ခ်က္ျပည္သူ႔သမၼတႏိုင္ငံ၊ ၿဗိတိန္၊ ၾသစေၾတးလ်နဲ႔ စလိုဗက္ကီးယား ႏိုင္ငံေတြနဲ႔အတူ အခု အေမရိကန္ ႏိုင္ငံကပါ ပါ၀င္ေထာက္ခံလာခ်ိန္မွာ EU ဥေရာပသမဂၢနဲ႔ ကေနဒါႏိုင္ငံတို႔လည္း အျမန္ဆံုး ပါ၀င္ၾကဖို႔ ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။

HRW အဖြဲ႔ႀကီးကေတာ့ EU အဖြဲ႕ ပါ၀င္လာဖို႔ ကိစၥဟာ အင္မတန္ အေရးႀကီးတယ္လို႔ ထင္ျမင္ေၾကာင္း မစ္စ္ ပီယာစန္က ေျပာပါတယ္။

“ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္က EU ဥေရာပသမဂၢ အဖြဲ႕၀င္ ႏိုင္ငံေတြက ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးေတြဆီကို HRW အဖြဲ႕က စာေရးၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ကုလသမဂၢ စံုစမ္းေရး ေကာင္မရွင္ ဖြဲ႕ဖို႔အတြက္ လူသိရွင္ၾကား ပါ၀င္ ေထာက္ခံေပးဖို႔ ေတာင္းဆုိခဲ့ပါတယ္။ EU အေနနဲ႔ ဒါကို ဦးေဆာင္ၿပီးလုပ္ဖို႔ ကိစၥဟာ အေရးႀကီးလွတယ္လို႔ က်မ ထင္ပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ေရွ႕လ က်င္းပမယ့္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံႀကီးမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေရးကို ေဆြးေႏြးတဲ့အခါမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အဆိုျပဳခ်က္ မူၾကမ္းကို EU က ဦးေဆာင္ၿပီး ေရးဆြဲေနလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။”

အာဆီယံ ႏိုင္ငံေတြကလည္း ကိုယ့္အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံ တႏိုင္ငံမွာ လူမဆန္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္ေနတာကို လက္ေတြ႕ ျမင္ေနပါလ်က္နဲ႔ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ သင့္ၿပီလို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ မက္ကြာရီ (Macquarie) တကၠသိုလ္က ျမန္မာ့အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေနတဲ့ ပါေမာကၡ ေရွာင္ တာနဲလ္ (Sean Turnell) ကေတာ့ ကုလသမဂၢက စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ဖြဲ႔ၿပီး စံုစမ္းစစ္ေဆးတာကို ေထာက္ခံတာမ်ဳိးကို ျမန္မာႏိုင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စိတ္၀င္စားသူ ဘယ္သူပဲျဖစ္ျဖစ္ ႀကိဳဆိုမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

အေမရိကန္အစိုးရ အေနနဲ႔ ဒါဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြကို ထိခိုက္ နစ္နာေစတာမ်ဳိး မဟုတ္ဘဲ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ စစ္အစိုးရပိုင္းကို ပစ္မွတ္ထားတာမ်ဳိးမို႔ အေမရိကန္အစိုးရ အေနနဲ႔ အခုလို ဆံုးျဖတ္လိုက္တာဟာ ထိေရာက္တဲ့ သတိေပးခ်က္တမ်ဳိး ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ျမင္ပါတယ္။

“လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၈ လအတြင္းမွာ အေမရိကန္ အစိုးရက ျမန္မာစစ္အစုိးရကို လက္ကမ္း ႀကိဳဆုိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာစစ္အစုိးရဘက္က လုိလိုလားလား မတုံ႔ျပန္ခဲ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အခုလို စုံစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕ဖုိ႔ အဆုိကို ေထာက္ခံမဲလို႔ ေၾကညာလုိက္တာဟာ အေမရိကန္ အစုိးရက စိတ္ရွည္ရွည္နဲ႔ သည္းခံ မေစာင့္ႏုိင္ဘူး ဆုိတာကို ျပသရာ ေရာက္ပါတယ္။

“ေနာက္တခ်က္ ထိေရာက္ေစမွာက ဒါဟာ ျမန္မာလူထုကို ထိခုိက္ နစ္နာေစမယ့္ အေရးယူမႈမ်ဳိး မဟုတ္ဘဲ ျပစ္မႈ က်ဴးလြန္တဲ့ ျမန္မာစစ္အစိုးရပုိင္းကုိ ပစ္မွတ္ထားတာျဖစ္တဲ့ အခ်က္ပါပဲ။ တနည္းေတာ့ သိပ္ကုိ ထိေရာက္တဲ့ သတိေပးခ်က္ တခုပါပဲ။”

ျမန္မာ့အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူ ပါေမာကၡ ေရွာင္ တာနဲလ္ ေျပာသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG