သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာ့တြင္းထြက္ ေက်ာက္မ်က္မ်ား (အပိုင္း ၁)


A ruby cutter inspects a ruby at his work place in Mogkok

A ruby cutter inspects a ruby at his work place in Mogkok

ဒီတပတ္ေတာ့ ျမန္မာႏုိ္င္ငံမွာ ထြက္တဲ ေက်ာက္မ်က္ရတနာေတြ အေၾကာင္း GSC ေက်ာက္မ်က္ သင္တန္းေက်ာင္းက ေက်ာက္မ်က္ပညာရွင္ ဦးတင္ေက်ာ္သန္းက ေျပာျပေပးမွာပါ။

ေက်ာက္မ်က္ ဆိုုတဲ့ ေဝါဟာရအတြက္ အနက္အဓိပၺါယ္က က်ယ္ျပန္႔ပါတယ္။ လွပေသာ၊ တန္ဖိုုးထားေသာ၊ ဆြဲေဆာင္မႈရွိေသာ ဘယ္အရာကိုု မဆိုု ေက်ာက္မ်က္လိုု႔ ေခၚဆိုုခ်င္ၾကေပမယ့္ တကယ္တမ္း ေက်ာက္မ်က္လိုု႔ သတ္မွတ္ဖိုု႔အတြက္ သဘာဝ တြင္းထြက္ ျဖစ္ဖိုု႔ လိုုပါတယ္။ လူလုုပ္ပစၥည္း မျဖစ္ရပါဘူး။ လွပမႈ၊ ႀကံ႕ခိုုင္တည္ၿမဲမႈ နဲ႔ ရွားပါးမႈ ဆိုုတဲ့ အရည္အခ်င္း ၃ ရပ္ ရွိဖိုု႔ လိုုအပ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုုင္ငံမွာ ေက်ာက္မ်က္လိုု႔ သတ္မွတ္ႏိုုင္တဲ့ တြင္းထြက္ေတြ အမ်ားအျပား ရွိၿပီး စိန္၊ ပတၱျမား၊ နီလာ၊ ေက်ာက္စိမ္းနဲ႔ ေရာင္စံုုေက်ာက္ေတြ ကအစ ရွိပါတယ္။ ပတၱျမားနီလာေလာက္ တန္ဖိုုးမႀကီးေပမယ့္ လွပ ရွားပါးတဲ့ တြင္းထြက္ ေတြကိုုလည္း ေက်ာက္မ်က္လိုု႔ သတ္မွတ္ႏိုုင္ပါတယ္။

ျမန္္မာႏိုုင္ငံမွာ အဓိက ထြက္တဲ့ ေက်ာက္မ်က္ေတြက ဘာေတြပါလဲ။

တကယ္တမ္းေျပာမယ္ ဆိုုရင္ ျမန္မာႏုုိ္င္ငံမွာ ေက်ာက္မ်က္ အစံုုထြက္တယ္ လိုု႔ ေျပာလိုု႔ ရပါတယ္။ ခၽြင္းခ်က္အေနနဲ႔ ျမေတာ့ မထြက္ပါဘူး။ မထြက္ဘူးလိုု႔ ေျပာေပမယ့္ ဒါဟာ မေတြ႔ေသးတာ ျဖစ္ႏိုုင္သလိုု တကယ္မရွိတာလည္း ျဖစ္ႏိုုင္ပါတယ္။ ေနာက္ အုုိပယ္ Opal လိုု႔ေခၚတဲ့ တြင္းထြက္ကေတာ့ ေက်ာက္မ်က္တန္းဝင္ အိုုပယ္ ကိုု ေတာ့ မေတြ႔ရေသးပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ ေနရာေတြမွာ အိုုပယ္ မ်ိဳးကြဲ အမ်ိဳးအစား တခ်ိဳ႕ကိုု ေတာ့ ေတြ႔ရတယ္ ဆိုုတဲ့ သတင္းေတြေတာ့ ထြက္ေနပါတယ္။ မ်ားမ်ားစားစား ေတြ႔တာေတာ့ မရွိေသးပါဘူး။ ဒီ ၂ မ်ိဳးကလြဲရင္ ေက်ာက္မ်က္ အမ်ိဳးအစား အားလံုုးနီးပါး ျမန္မာ ႏိုု္င္ငံမွာ ထြက္တယ္လိုု႔ ေျပာလိုု႔ ရပါတယ္။ ဒါဟာ ျမန္မာႏိုုင္ငံရဲ့ ထူးျခားခ်က္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုုိင္ငံမွာ ေတြ႔ရတဲ့ ေက်ာက္မ်က္ေတြထဲက တန္ဖိုုးအရွိဆံုုး ေက်ာက္မ်က္ေတြက စၿပီး ၾကည့္ရေအာင္ပါ။

တန္ဖိုုးအရွိဆံုုးကေတာ့ ပတၱျမား၊ နီလာဟာ တန္ဖိုုးအရွိဆံုုးလိုု႔ သတ္မွတ္လိုု႔ ရပါတယ္။ ေယဘူယ် ေျပာမယ္ ဆိုုရင္ လူတိုုင္းက စိန္ကိုု တန္ဖိုုးႀကီးတယ္လိုု႔ ေျပာၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာျပည္မွာ စိန္အနဲအက်ဥ္းပဲ ထြက္ပါတယ္။ တပြင့္ခ်င္း ယွဥ္ေျပာမယ္၊ တကလပ္ခ်င္း တလံုုးခ်င္း ယွဥ္ ေျပာမယ္ ဆိုုရင္ ပတၱျမား ကိုု စိန္က မမွီပါဘူး။

မွတ္တမ္း ေတြ အရေျပာရင္လည္း တခ်ိဳ႕ ေစ်းႀကီးေပ့ ဆိုုတဲ့ စိန္နဲ႔ ေစ်းႀကီးေပ့ ဆိုုတဲ့ ပတၱျမားကိုု ယွဥ္လိုုက္မယ္ ဆိုုရင္ တကလပ္ႏႈံးက ေတာ္ေတာ္ႀကီးကိုု ကြာပါတယ္။ ပတၱျမား နီလာက ပိုုၿပီးေတာ့ တန္ဖိုုးႀကီးေနတာကိုု ေတြ႔ရပါတယ္။

စိန္ထက္ကိုု အမ်ားႀကီး ေစ်းႀကီးပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္လဲ ဆုုိရင္ ရွင္းရွင္း ေျပာမယ္ ဆိုုရင္ ပထမအခ်က္က ပတၱျမားနီလာနဲ႔ ယွဥ္ရင္ စိန္က နဲနဲ ေပါေပါ မ်ားမ်ား ရပါတယ္။ ေနာက္တခ်က္က စိန္က ပတၱျမားနီလာနဲ႔ စာရင္ အရြယ္ႀကီးႀကီးကိုု ပိုုေတြ႔ရပါတယ္။ ပတၱျမားနဲ႔ နီလာမွာေတာင္ နီလာက အရြယ္ႀကီးႀကီးေတြ႔ဖိုု႔ ပိုုလြယ္ၿပီး ပတၱျမားက အရြယ္ႀကီးႀကီး ေတြ႔ဖိုု႔ ခဲယဥ္းပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ပတၱျမား အရည္ေသြး ေကာင္းေကာင္း အရြယ္ႀကီး ၿပီ ဆိုုရင္ သူနဲ႔အရြယ္စားတူတဲ့ စိန္ ဒါမွမဟုုတ္ သူ႔ထက္ အရြယ္အစား ပိုုႀကီးတဲ့ စိန္ထက္ကိုု တန္ဖိုုး အရမ္းမ်ားပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ ရွားပါးလိုု႔ပါ။ ျမကလည္း အဲဒီ အတုုိင္းပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တိုု႔ ျမန္မာျပည္မွာက ျမမထြက္ဖူးေပါ့။

အဲဒီေတာ့ တန္ဖိုုးႀကီးတဲ့ ေက်ာက္ဆိုုရင္ အဓိက ကေတာ့ ပတၱျမား နဲ႔ နီလာ ေနာက္တခါ ေက်ာက္စိမ္း။ ေက်က္စိမ္းကလည္း အဲဒီလိုုပါပဲ။ တပြင့္ခ်င္း ယွဥ္မယ္ ဆိုုရင္ ေစ်းႀကီးေပ့ ဆိုုတာကိုု ယွဥ္မယ္ ဆိုုရင္ တခ်ိဳ႕ ေက်ာက္စိမ္းက စိန္ကိုု ေကာင္းေကာင္း မွီႏိုုင္ပါတယ္။ စိန္နဲ႔ တန္ဖိုုး ယွဥ္ရဲတဲ့ တြင္းထြက္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ပတၱျမားနဲ႔နီလာလိုု အဖိုုးတန္ေက်ာက္ေတြကိုု ျမန္မာႏုုိင္ငံရဲ့ ဘယ္ေနရာေတြမွာ ေတြ႔ႏိုုင္ပါသလဲ။

ပတၱျမား နီလာကေတာ့ အားလံုုး သိတဲ့ အတိုုင္းပဲ အဓိက ထြက္တာကေတာ့ မိုုးကုုတ္ေဒသကေတာ့ အေကာင္းဆံုုးနဲ႔ အမ်ားဆံုုး ထြက္ပါတယ္။ ဒုုတိအေနနဲ႔ ေျပာရရင္ေတာ့ အေရးႀကီးတာက မိုုင္းရႈးေပါ့။ ကၽြန္ေတာ္တိုု႔ ေတာင္ပိုုင္းရွမ္းျပည္မွာ ရွိတဲ့ မိုုင္းရႈး။ မိုုင္းရႈးမွာ ပတၱျမားထြက္တယ္ ဆိုုတာ သိတာကေတာ့ ႏွစ္ အစိတ္ေလာက္ပဲ ရွိပါေသးတယ္။

ေနာက္တခုုက ကခ်င္ျပည္နယ္ ေက်ာက္စိမ္းတြင္းကိုု သြားတဲ့ လမ္းမွာ နမ့္ယားရြာ ရွိပါတယ္။ အဲဒီမွာ ေရဆိပ္ရွိတယ္။ နမ့္ယားဆိပ္ေပါ့ အဲဒီမွာလည္း ပတၱျမား နီလာ ထြက္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ထြက္တယ္လိုု႔ သိရတာ ႏွစ္ တရာေလာက္ ရွိပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ အခုုေနာက္ပိုုင္း ၁၅ ႏွစ္အႏွစ္ ၂၀ မွာေတာ့ အဲဒီက ေက်ာက္ေတြ ေစ်းကြက္ထဲ ေရာက္လာပါၿပီ။ ေနာက္ေတြ႔ရတဲ့ ေနရာေတြကေတာ့ ေျမာက္ပိုုင္း ရွမ္းျပည္ ျပင္လံုုေဒသ၊ အဲဒီမွာေတာ့ ပတၱျမားကိုု လတ္တေလာမွာ မ်ားမ်ား စားစား မထုုတ္ပါဘူး။ အဲဒီေဒသဟာ နဲနဲေလး အလွမ္းေဝးတယ္။ အဓိကကေတာ႔ အဲ႕႔ဒါေၾကာင္႔ပါ။ အခုုေနာက္ပိုုင္း ကရင္ျပည္နယ္မွာလည္း ေတြ႔ပါတယ္။

အလားတူဘဲ ေက်ာက္စိမ္းတြင္း ေဒသမွာပဲ ဆိုုပါစိုု႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ မွာပါပဲ။ တနိုုင္းမွာလည္း ေတြ႔ပါတယ္။ ေနာက္က်ေနာ္တိုု႔ ဗမာျပည္မွာ တခ်ိဳ႔ေဒသေတြမွာ ဘူမိေဗဒအားျဖင္႔ မေလ႔လာ ရေသးတာေတြက ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား က်န္ပါေသးတယ္။ အဲ႔ဒီေဒသေတြမွာလည္း ပတၱျမားတိုု႔ နီလာတိုု႔ လုုပ္ကြက္အသစ္ေတြ ေတြ႔ရဘိုု႔ အလားအလာ အမ်ားႀကီးရွိတယ္လိုု႔ က်ေနာ္ယံုုၾကည္ပါတယ္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ မွာေတြ႔ရတဲ့ ေက်ာက္စိမ္းကေတာ့ အထူးျခားဆံုုးပါ။

ေက်ာက္စိမ္းကေတာ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ပါဘဲ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေက်ာက္စိမ္းနဲ႔ ပတ္သက္လိုု႔ ေျပာရရင္ ေက်ာက္စိမ္းေတြ႔နုုိင္တဲ႔ နိုုင္ငံက ငါးနုုိင္ငံေလာက္ဘဲ ရွိပါတယ္။ ပိုုထူးျခားတာေတာ့ ဗမာျပည္မွာက ရည္အေသြးလည္း ေကာင္းသလိုု အရည္အတြက္ မ်ားမ်ားလဲထြက္ရွိပါတယ္။ အဲ႔ဒါတခုုကေတာ႔ ေတာ္ေတာ္ထုူးျခားပါတယ္။ အဲ႔ဒီေတာ႔ က်ေနာ္တိုု႔က စီးပြားေရးအရ ဘဲျဖစ္ေစ ထုုတ္လုုပ္မူအရပဲ ျဖစ္ေစ ေျပာမယ္ဆိုုရင္၊ ေက်ာက္စိမ္းနဲ႔ပတ္သက္လိုု႔ ကမၻာေပၚမွာ ျမန္မာနုုိင္ငံကပဲ အဓိကထြက္တယ္လိုု႔ ဆိုုနုုိင္ပါတယ္။

အဲ႔ဒီမွာလဲ တခုုေျပာစရာ ရွိပါတယ္။ေက်ာက္စိမ္းလိုု႔ သတ္မွတ္တဲ႔ တြင္းထြက္က ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။ တခုုကေတာ႔ ေဂ်ဒိုုက္ - Jadeite ေနာက္တခုုက နက္ဖရိ္ုုက္- Nephrite ဆိုုတာရွိပါတယ္။ နက္ဖရိုုက္နဲ႔ ေဂ်ဒုုိက္ ယွဥ္မယ္ဆိုုရင္ ေဂ်ဒိုက္ကေတာ႔ တန္ဘိုုးပိုုႀကီးပါတယ္။ ပိုုလည္းလွတယ္ ပိုုလည္းမာတယ္၊ က်ေနာ္ေျပာတာ ေဂ်ဒိုုက္ကိုုေျပာတာပါ။ ေဂ်းဒိုုက္က ကမၻာေပၚမွာ ငါးေနရာေလာက္ဘဲ ေတြ႔ရပါတယ္။ နက္ဖရိုုက္ကေတာ႔ ငါးေနရာ မကေတြ႔နိုုင္ပါတယ္။ တရုုတ္ျပည္မွာလည္း ေတြ႔ပါတယ္။ ေဂ်ဒိုုက္ကေတာ႔ ကမၻာေပၚမွာ ျမန္မာနိုုင္ငံတခုုထဲကပဲ ထြက္တယ္လို႔ ဆိုုနိုုင္ပါတယ္။ အဓိကထြက္တာက ဖားကန္႔၊ ေနာက္ခမၼတီး ေဒသ ကေတာ့ စစ္ကိုုင္းတိုုင္းထဲမွာရွိၿပီး ဒီေဒသေတြမွာ ေက်ာက္မ်က္တန္း၀င္တဲ႔ ေဂ်ဒိုုက္ကိုု ေတြ႔ရပါတယ္။

ေက်ာက္မ်က္ ပညာရွင္ ဦးတင္ေက်ာ္သန္းပါ။ precious stones လိုု႔ေခၚတဲ့ အဖိုုးတန္ ေက်ာက္မ်က္ တန္းဝင္ ေက်ာက္ေတြ ျဖစ္တဲ့ ပတၱျမား၊ နီလာနဲ႔ ေက်ာက္စိမ္းေတြ အေၾကာင္း အဓိက ထားၿပီး ေျပာသြားတာပါ။ ေနာက္တပတ္မွာေတာ့ အဖိုုးတန္ precious stones ထဲမွာ ပါဝင္တဲ့ စိန္ အျပင္ ပတၱျမား၊ နီလာ နဲ႔ ေက်ာက္စိမ္းေတြေလာက္ တန္ဖိုုး မႀကီးေပမယ့္ ျမန္မာႏိုုင္ငံမွာ ထြက္တဲ့ semi precious stones လိုု႔ ေခၚတဲ့ ရွားပါး ေက်ာက္မ်က္ေတြ အေၾကာင္း ဆက္ၿပီး ေျပာျပေပးမွာပါ။

XS
SM
MD
LG