သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာ့တြင္းထြက္ ေက်ာက္မ်က္မ်ား (အပိုင္း ၂)


The Legendary Gem Mines of Mogok

The Legendary Gem Mines of Mogok

အဖိုးတန္ တြင္းထြက္ေတြ ျဖစ္တဲ့ ပတၱျမား၊ နီလာနဲ႔ ေက်ာက္စိမ္းေတြေလာက္ တန္ဖိုးမႀကီးေပမယ့္ ေက်ာက္မ်က္တန္းဝင္ တြင္းထြက္ေတြ ျဖစ္တဲ့ အည့ံပန္း အပါအဝင္ Semi- precious အမ်ိဳးအစားေတြ နဲ႔ Precious stones ျဖစ္တဲ့ စိန္တြင္းထြက္ေတြ အေၾကာင္း ဒီတပတ္မွာ ေျပာျပပါရေစ။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ထိပ္တန္းရတနာေတြ ျဖစ္တဲ့ ပတၱျမား၊ နီလာနဲ႔ ေက်ာက္စိမ္းေတြ ထြက္ေနတာမို႔ ျမန္မာ့ ေက်ာက္မ်က္ေတြ အေၾကာင္း ေျပာရင္ စိန္ကို ထည့္ေျပာေလ့မရွိၾကသလို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စိန္ပါ ထြက္တယ္ ဆိုတာကိုပါ သိပ္မသိၾကပါဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စိန္ထြက္တဲ့ ပင္မ သိုက္ေတြ မေတြ႔ရေပမယ့္ ပင္မသိုက္ကေန တိုက္စားသယ္ေဆာင္ၿပီး ပို႔ခ်တဲ့ တဆင့္ခံသိုက္ေတြကေန ရတယ္လို႔ ေက်ာက္မ်က္ပညာရွင္ ဦးတင္ေက်ာ္သန္းက ေျပာပါတယ္။

တကယ္တန္းေျပာမယ္ဆိုုရင္ စိန္က ၆ေနရာ ၇ေနရာေလာက္ေတြ႔ပါတယ္။ အထင္ရွားဆံုုး ေျပာမယ္ ဆိုုရင္ မိုးမိတ္ေဒသေပါ႔။ မိုုးမိတ္ရဲ႔ အေနာက္ဘက္၊ ၁၀မိုုင္ေလာက္အကြာ အဲဒီ ေဒသမွာထြက္တာပါ။ မိုုးမိတ္ဟာ စိန္နဲ႔ ပတ္သက္ျပီးေတာ႔ အေရးႀကီးတဲ႔ ေဒသတခုု ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တခုုကေတာ႔ ထား၀ယ္မွာပါ။ ေက်ာက္မဲေတာင္ ေဒသမွာထြက္ပါတယ္။ ေနာက္တခုုကေတာ႔ တနသၤာရီတိုုင္းပါ။ တနသၤာရီျမိဳ႕ေလးနဲ႔ ၁၀မိုုင္ေက်ာ္ေလာက္ ေ၀းတဲ႔ သိေႏၱာမိုုင္း၊ သိေႏၱာ ေဒသပါ။ အဲ႔ဒီမွာ ေက်ာက္မီးေသြးတြင္း ေတြ ဘာေတြရွိတယ္ေပါ႔။ အဲ႔ဒီသိေႏၱာကလည္းထြက္ပါတယ္။ ေနာက္တခုု ေတာင္ငူအေရွ႕ဘက္ ထန္းတပင္ ၿမိဳ႕နယ္မွာလဲ ထြက္ပါတယ္။ ေနာက္ခုုနေျပာတဲ႔ ပတၱျမားေတြဘာေတြေတြ႔တဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္က တနိုု္င္းမွာလဲ ထြက္ ပါတယ္။ ေနာက္ information ေတြ ရထားတာေတာ႔ ေရႊဂူေဒသေပါ႔ အဲ႔နားမွာလဲထြက္တယ္ခင္ဗ်ာ႔။ က်ေနာ္တိုု႔ အဲ႔ဒီေဒသအားလံုုးက စိန္းအရိုုင္းတံုုးေတြ ျမင္ဘူးတယ္။

တခုုေတာ႔ ရွိပါတယ္။ ပင္မသိုုက္ကေန ထြက္တာေတာ႔ မဟုုတ္ဘူး။ primary deposit လိုု႔ ေခၚတဲ့ ပင္မသိုုက္ ဘယ္ေနရာမွာ ရွိတယ္ဆိုုတာေတာ့ မသိရဘူး။ မရွိဘူးလုုိ႔ေတာ့ ယံုုၾကည္တယ္။ ဗမာျပည္ရဲ့ ဘူမိေဗဒ အေျခအေနအရဆိုု ယံုုၾကည္ပါတယ္။ ခုုေတြ႔တာေတြက တဆင္႔ခံသုုိက္ေတြ မူလသိုုက္ကိုု တိုုက္စားျပီး သယ္ေဆာင္လာျပီး အနယ္က်ေက်ာက္ေတြမွာ ပိုု႔ခ်တာ မ်ိဳးပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္မွာ ေတြ႔တဲ့ အေျခေနကိုု ေျပာမယ္ဆိုုရင္ စိန္ကိုု ေတြ႔တယ္။ သိုု႔ေသာ္ စံနစ္တက် မိုုင္း အႀကီးႀကီးတူးရေလာက္ ေအာင္ေတာ့ ရာခိုုင္ႏႈန္း မမ်ားပါဘူး။

ဒါေပမယ့္ ေတြ႔တဲ႔ စိန္ေတြအားလံုုးဟာလည္း မ်ားေသာအားျဖင္႔ Gem quality ေက်ာက္မ်က္တန္း၀င္တဲ႔ စိန္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တိုု႔ information ၾကားဘူးတာ ကေတာ႔ ၁၀ ကလပ္ -ေလာက္ အရြယ္အစားအထိ ေတြ႔ရတယ္လိုု႔ ေျပာတာ ၾကာဘူးးပါတယ္။ က်ေနာ္တိုု႔ ျမင္ဘူးတာေတာ႔ ၄ ကလပ္ ၅ ကလပ္ အဲ႔ေလာက္အရြယ္အစား စိန္အရိုုင္းတုုံးေတြ ျမင္ဘူးပါတယ္။ ဒါ ဗမာျပည္မွာ ထြက္တဲ႔ စိန္ေတြပါ။

ျမန္မာျပည္ထြက္ စိန္ရဲ့ အေရာင္က ဘာအေရာင္ေတြ ရွိပါလဲ။

အေရာင္က စိန္ကေတာ႔ မ်ားေသာအားျဖင္႔ အ၀ါနည္းနည္းေလး ေငြ႔ေငြ႔ေလး သန္းေနေလ့ ရွိပါတယ္။ က်ေနာ္တိုု႔ ေတြ႔ဘူးတာေတာ႔ အဝါေငြ႔ေငြ႔သန္းတဲ့ စိန္မ်ားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေသြး ၾကည္႔လိုုက္ရင္ေတာ႔ အေရာင္ နဲနဲေလး ေဖ်ာ့သြားတယ္။ နဂိုုအရိုုင္းနဲ႔စာရင္ နဲနဲေလး ပိုုေဖ်ာ့ သြားတယ္။ မိုုးမိတ္က စိန္ေတြ ေတြ႔ဘူးတယ္၊ တနိုုင္းစိန္လည္းေတြဘူးတယ္၊ သိေႏၱာကစိန္လည္း ေတြ႔ဘူးပါတယ္။ ေတာင္ငူကစိန္လည္းေတြ႔ဘူးတယ္ မဆိုုးပါဘူး ေက်ာက္မ်က္တန္း၀င္ စိန္ေတြျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ semi - precious ေခၚတဲ့ အလယ္လတ္တန္း၊ တန္ဖိုုးလည္း ရွိတဲ့ ေက်ာက္မ်က္ ရတနာေတြ အေၾကာင္း နဲနဲ ေျပာျပေပးပါဆရာ။

အမ်ားႀကီးထြက္ပါတယ္။ အဓိကေတာ႔ မိုုးကုုတ္မွာပါ၊ မိုုးကုုတ္ေဒသဟာ အင္မတန္ထူးျခားတယ္။ ေျပာမယ္ဆိုုရင္ နိုုင္ငံနဲ႔ခ်ီျပီး ေျပာရင္ ေဒသက area က်ဥ္းပါတယ္။ သိုု႔ေတာ္area က်ဥ္းက်ဥ္းေလးမွာ ေက်ာက္မ်က္ ေတာ္ေတာ္ကိုု စံုုစံုုလင္လင္ ထြက္တာက ထူးျခားပါတယ္။ အလားတူ အဲလိုုမ်ိဳးေတြ႔ရတာသီရိလကၤာပါ၊ က်ေနာ္တိုု႔နဲ႔ သီရိလကၤာနဲ႔ ပံုုစံတူပါတယ္။ အဲဒီမွာလည္း အလားတူေနရာရွိပါတယ္။

အဲ႔ေတာ႔ ေျပာမယ္ဆိုုလိုု႔ရွိရင္ ပတၱျမား၊ နီလာအျပင္ တျခားအေရးၾကီးတဲ႔ ဆိုုလိုုတာက ခုုနေျပာတဲ႔ semi precious stone ေပါ႔။ ပတၱျမားနီလာေလာက္ တန္ဘိုုးမႀကီးေသာ္လည္း တန္ဘိုုးရွိေသာ ေက်ာက္ေပါ႔။ အဲ႔ဒါေတြက ဥပမာ spinel လိုု႔ေခၚတဲ႔ အညံ႔ေပါ႔။ တကယ္ေတာ့ အဲဒီ နံမယ္က မေပးထိုုက္ မရထိုုက္ပဲနဲ႔ ရထားတဲ့ နံမယ္ပါ။ သူက ပတၱျမားနဲ႔ ယွဥ္လိုုက္တဲ႔ အခါမွာ မာဆင္႔ နည္းနည္းေလးေပ်ာ႔တယ္ ပတၱျမားေလာက္မလွလိုု႔ အည့ံ ဆိုုတဲ့ နံမယ္ကိုု ေပးထားတာပါ။ ဒီအညံ့ spinel အျပင္ ဥေဒါင္လိုု႔ေခၚတဲ႔ garnet ရွိတယ္။ ေျပာင္ေခါင္းစိမ္းလိုု႔ ေခၚတဲ႔ peridot ရွိတယ္။ ျမျပာလိုု႔ေခၚတဲ႔ aquamarine ေတြရွိတယ္။ ျပီးရင္ သလင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါတယ္။

ေနာက္ တျခားတြင္းထြက္ေတြ ဆိုုရင္ ရွားပါးတဲ႔ တြင္းထြက္ေတြ၊ ရွားလည္းရွားတယ္လွလည္းလွတဲ႔ တြင္းထြက္ေတြ မိုုးကုုတ္မွာ အမ်ားႀကီးထြက္ပါတယ္။ တကယ္ဆိုု က်ေနာ္ခုုနေျပာတဲ႔ အတိုုင္း ေက်ာက္မ်က္အားလံုုးနီးပါး မိုုးကုုတ္မွာ ထြက္ပါတယ္။ ခုုနေျပာတဲ႔ ျမေတာ႔ မထြက္ဘူးေပါ့။ ေနာက္ ဒီမိုုးကုုတ္မွာ ေက်ာက္စိမ္းေတာ့ မထြက္ဘူး။ ေနာက္တခါ မိုုးညွင္းနီလာလိုု႔ေခၚတဲ႔ Kyanite ေပါ႔၊ အဲ႔ဒါေတာ႔ မထြက္ဘူး။ က်န္တဲ႔ေက်ာက္မ်က္အားလံုုး မိုုးကုုတ္မွာရွိတယ္လိုု႔ေျပာလိုု႔ရပါတယ္။

အခုုလိုု ျမန္္မာျပည္မွာ စိန္နဲ႔ ပတၱျမား၊ နီလာ ေက်ာက္စိမ္းေတြလိုု အဖိုုးတန္ ေက်ာက္ေတြကိုုေရာ သူတိုု႔ေလာက္ အဖိုုးမျမင့္ေပမယ့္ ေက်ာက္မ်က္ တန္းဝင္ semi- precious ေတြကိုု အမ်ားအျပား ေတြ႔ရတာပါ။ ဒီေက်ာက္မ်က္ အမ်ားစုုကိုု မိုုးကုုတ္၊ မိုုးမိတ္ေဒသေတြနဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ေတြမွာ ေတြ႔ရတာ ျဖစ္ေပမယ့္ တျခားေဒသေတြ မွာလည္း ေတြ႔ႏုုိင္ပါတယ္။ ဘယ္ေနရာမ်ိဳးေတြ ပါလဲ။

ဥပမာဆိုုပါစိုု႔ လူအမ်ားသိတဲ႔ ကူမဲေဒသပါ။ ကူမဲတိုု႔ ျမစ္သားတိုု႔ကူမဲအေရွ႔ဘက္က ေတာင္ ေတြမွာ Aquamarine လိုု႔ေခၚတဲ႔ ျမျပာေတြထြက္ပါတယ္။ ေနာက္ပိုုင္းေတြ႔ရွိခ်က္ေတြအရ ကရင္ျပည္နယ္မွာလဲ ခရမ္းစြဲ လိုု႔ေခၚတဲ႔ Amethist ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ထြက္ပါတယ္။ အလားတူဘဲ Iolite လိုု႔ေခၚတဲ႔ အညံ႔နီလာ ေရနီလာ၊ အဲ႔ဒီတြင္းထြက္ေတြလည္းထြက္တယ္။ ခုုနေျပာတဲ႔ ျမျပာ ကိုုလည္း ကရင္ျပည္နယ္မွာ ထြက္တာကိုု ကၽြန္ေတာ္တုုိ႔ ေတြ႔ရပါတယ္။အလားတူပဲ အညံံ့ Spinel လည္း ကရင္ျပည္နယ္မွာ ထြက္တယ္။ Garnet ဥေဒါင္လည္းထြက္ပါတယ္။ ေနာက္ တခ်ိဳ႕အစိမ္းေရာင္ရွိတဲ႔ ဥေဒါင္ေတြ ပူတာအုိဘက္မွာ ထြက္ပါေသးတယ္။

ျမန္မာျပည္ရဲ့ အေနထားနဲ႔ ၾကည့္မယ္ဆိုုရင္ ျမန္မာျပည္ အလယ္ပိုုင္းနဲ႔ အေနာက္တေၾကာ၊ ေနာက္ ရခိုုင္ျပည္နယ္၊ ခ်င္းျပည္နယ္ ေတြမွာေတာ့ မရွိပဲ၊ ျမန္မာျပည္ အေရွ႕ဘက္နဲ႔ေျမာက္ဖက္ တေၾကာမွပဲ ေက်ာက္မ်က္တန္းဝင္ တြင္းထြက္ေတြကိုု ေတြ႔ရတာ ပါလား။

ရခိုုင္ျပည္နယ္တိုု႔ ဘာတိုု႔မွာေတာ ႔အဲ႔လိုုတန္ဘိုုးၾကီးတဲ႔ ေက်ာက္မ်က္ ေတြရွိတယ္ ဆိုုတဲ႔ information မရွိပါဘူး ဗမာျပည္အလယ္မွာ ဆိုုရင္ေတာ့ တန္ဘိုုးႀကီးတဲ႔ ေက်ာက္ေတြ ေက်ာက္မ်က္ အေနနဲ႔ မရွိဘူး။ ဒါေပမဲ႔ ဘာေတြ႔နိုုင္သလဲဆိုုရင္ သလင္းမ်ိဳးကြဲ တခ်ိဳ႕ ေတြ႔နိုုင္ပါတယ္။ ေနာက္တခုုက opel ေပါ႔ ေတြ႔နိုုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ေက်ာက္မ်က္တန္း၀င္ေတာ႔ မဟုုတ္ဘူး။ အဲဒါမ်ိဳးေတာ့ ေတြ႔ႏိုုင္ပါတယ္။

GSC ေက်ာက္မ်က္ သင္တန္းေက်ာင္းက ေက်ာက္မ်က္ ပညာရွင္ ဦးတင္ေက်ာ္သန္းပါ။ ေနာက္တပတ္မွာေတာ့ အဖိုုးတန္ ေက်ာက္မ်က္တန္းဝင္ ေက်ာက္ေတြရဲ့ အေရာင္ အေသြးေတြ အေၾကာင္း ကိုု ဆက္ၿပီး ေျပာျပေပးမွာပါ။

XS
SM
MD
LG