သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာ့အေရး ကုလ စုံစမ္းေရးေကာ္မရွင္ ဖြဲ႕ဖုိ႔ အသင့္ေတာ္ဆုံးနည္း အေမရိကန္ ေလ့လာ


ျမန္မာ့အေရး ကုလ စုံစမ္းေရးေကာ္မရွင္ ဖြဲ႕ဖုိ႔ အသင့္ေတာ္ဆုံးနည္း အေမရိကန္ ေလ့လာ

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူသားမ်ဳိးႏြယ္ေတြအေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈေတြ၊ စစ္ရာဇ၀တ္မႈေတြ က်ဴးလြန္မႈ ရွိမရွိ ကုလသမဂၢက စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ ဖြဲ႕စည္း စစ္ေဆးဖို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးမႉး ေတာမတ္စ္ အိုေဟး ကင္တားနား (Tomas Ojea Quintana) အႀကံေပးခ်က္ကို အေမရိကန္က ေထာက္ခံေၾကာင္း ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္ထဲမွာ အေမရိကန္ အႀကီးတန္း အရာရွိတဦးရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္ကို ကိုးကားၿပီး သတင္းေတြ ထြက္ေပၚခဲ့သလုိပဲ အဂၤါေန႔မွာေတာ့ ဒီလို စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ ဖဲြ႕စည္း စံုစမ္းေရးဟာ လိုအပ္သလို သင့္ေတာ္တဲ့ကိစၥလည္း ျဖစ္တယ္လို႔ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာနက အတည္ျပဳ ေျပာဆုိလိုက္ပါတယ္။

ဒါဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီေရး ကူးေျပာင္းဖို႔နဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေန တိုးတက္လာဖို႔ အေမရိကန္ရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ကို အေကာင္ထည္ေဖာ္တာ ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ အေရးအတြက္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ေသေသခ်ာခ်ာ အာ႐ံုစိုက္မႈ ရွိေနတာကို ျပေနတယ္လို႔ NCGUB အေ၀းေရာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၫြန္႔ေပါင္းအစိုးရ အဖြဲ႕ရဲ႕ ကုလသမဂၢ တာ၀န္ခံက ေျပာပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးမႉး မစၥတာ ကင္တားနားရဲ႕ မတ္လတုန္းက အႀကံျပဳခ်က္ကို ၿဗိတိန္၊ ခ်က္ျပည္သူ႔သမၼတႏိုင္ငံ၊ စလိုဗက္ကီးယားနဲ႔ ၾသစေၾတးလ် ႏိုင္ငံေတြအျပင္ အခု အေမရိကန္ႏိုင္ငံကပါ လက္ခံခဲ့ၿပီး ဒီလို စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ဖဲြ႕ၿပီး စုံစမ္းဖို႔ ကိစၥဟာ လိုအပ္သလို သင့္လည္း သင့္ေတာ္တယ္လို႔ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာန ေျပာခြင့္ရ ပီေဂ်. ခေရာ္လီ (P.J. Crowley) က အဂၤါေန႔မွာ သတင္းေထာက္ေတြကို ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒေတြကို ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါး ခ်ဳိးေဖာက္ေနတယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔အတြက္ စနစ္တက် ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္တရပ္ ဖြဲ႕စည္းဖို႔ သင့္ေတာ္သလို လုပ္ဖုိ႔ လိုအပ္တယ္လို႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ယံုၾကည္ပါတယ္။ ဒါကို အစပ်ဳိး လုပ္ေဆာင္တဲ့ ေနရာမွာ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လို ေရွ႕ဆက္ လုပ္ရမယ္ ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ ေလ့လာေနပါတယ္။”

ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္တုန္းက အေမရိကန္ႏုိင္ငံရဲ႕ ဒီသေဘာထားနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သမၼတ အိမ္ျဖဴေတာ္ အႀကီးတန္း အရာရွိတဦးက ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆုိခဲ့တာကို မစၥတာ ခေရာ္လီက အတည္ျပဳေပးခဲ့တာပါ။ အေမရိကန္ႏုိင္ငံက ျမန္မာႏုိင္ငံ ဒီမုိကေရစီအေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးေတြ တုိးတက္ေကာင္းမြန္ေစဖုိ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ထားၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ တုိက္႐ိုက္ေဆြးေႏြး ေျပာဆုိဆက္ဆံမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေနမႈနဲ႔ အခုလို လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ စုံစမ္းေရးေကာ္မရွင္ ဖြဲ႕ၿပီး စုံစမ္းဖုိ႔ ကိစၥေတြဟာ အျပန္အလွန္ ဆက္စပ္မႈ ရွိေနတယ္လို႔လည္း မစၥတာ ခေရာ္လီက ေျပာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ဒီလို တုိက္႐ုိက္ေျပာဆုိ ေဆြးေႏြးေနတဲ့ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ဒီမုိကေရစီေရး တုိးတက္လာေစဖုိ႔အတြက္ ျမန္မာစစ္အစိုးရအေပၚ ဖိအားေပး လုပ္ေဆာင္ႏုိင္မယ့္ နည္းလမ္းေတြကိုလည္း ဆက္လက္ ရွာေဖြေနတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ အခုလုိ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ စုံစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ တရပ္ကုိ ဖြဲ႕ဖုိ႔အတြက္ လိုအပ္ေနတယ္လို႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ အျမင္သေဘာထားနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တျခားႏုိင္ငံေတြနဲ႔လည္း တုိင္ပင္ ေဆြးေႏြးသြားဖို႔ ရွိတယ္လို႔ မစၥတာ ခေရာ္လီက ေျပာပါတယ္။

အခု အေမရိကန္လုိ အင္အားႀကီး ႏုိင္ငံႀကီး တႏုိင္ငံက မစၥတာ ကင္တားနား အႀကံျပဳခဲ့သလို ျမန္မာစစ္အစိုးရရဲ႕ လူသား မ်ဳိးႏြယ္ေတြအေပၚ ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္မႈေတြနဲ႔ စစ္ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္မႈေတြ ရွိမရွိ စုံစမ္းစစ္ေဆးေပးဖုိ႔ ဦးေဆာင္လာတာဟာ ျမန္မာ့အေရးကုိ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ေသေသခ်ာခ်ာ အာ႐ုံစိုက္ေနတာကို ျပသေနတယ္လို႔ အေ၀းေရာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ၫြန္႔ေပါင္းအစုိးရ အဖြဲ႕ရဲ႕ ကုလသမဂၢ တာ၀န္ခံ ေဒါက္တာ ေသာင္းထြန္းက ေျပာပါတယ္။

“ဒီ စုံစမ္းစစ္ေဆး ေလ့လာေရး ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕ဖုိ႔ အေမရိကန္က ဦးစီးဦးေဆာင္ ကမကထလုပ္ၿပီးေတာ့ ႀကိဳးပမ္းမယ္ဆုိတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ေအာင္ျမင္ဖို႔ အလားအလာ အခြင့္အလမ္းက ပိုမ်ားသလို က်ေနာ္တုိ႔ အေနနဲ႔လည္း အမ်ားႀကီး အားရွိပါတယ္။ ဒါ ဘာကိုျပသလဲဆုိေတာ့ အေမရိကန္ အစုိးရ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဒီမုိကေရစီေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး အတြက္ ဘယ္ေလာက္ အာ႐ုံစုိက္မႈ ရွိတယ္ဆုိတာကိုလည္း ျပသရာ ေရာက္ပါတယ္။”

မတ္လထဲမွာ ကုလသမဂၢ စုံစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕ၿပီး စုံစမ္းဖို႔ အႀကံျပဳခဲ့တဲ့ မစၥတာ ကင္တားနားဟာ ေရွ႕လထဲ စတင္မယ့္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ တင္သြင္းမယ့္ အစီရင္ခံစာအတြက္ ၾသဂုတ္လထဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံကို သြားေရာက္ဖုိ႔ ေတာင္းခံခဲ့ေပမဲ့ ျမန္မာအာဏာပုိင္ေတြက ေရြးေကာက္ပြဲကို အေၾကာင္းျပၿပီး ျငင္းပယ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခု ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ တိုက္႐ိုက္ ထိေတြ႕ဆက္ဆံမႈ လုပ္ေနတဲ့ အေမရိကန္ႏုိင္ငံရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ မူ၀ါဒသစ္ကုိ အခု တရား၀င္ ထုတ္ျပန္လုိက္တဲ့ အေမရိကန္ႏုိင္ငံရဲ႕ သေဘာထားေၾကာင့္ ထိခိုက္မႈ အတုိင္းအတာ ဘယ္လိုရွိႏုိင္မလဲလို႔ ေမးၾကည့္ပါတယ္။

“ထိေတြ႕ဆက္ဆံေရး မူအရ အေမရိကန္ အစိုးရ အေနနဲ႔ နအဖ ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ တုိက္႐ိုက္ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးတဲ့ ေပၚလစီရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ေတြက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီမုိကေရစီေရး အသြင္ကူးေျပာင္းမႈတခု စတင္ႏုိင္ဖို႔၊ ေနာက္တခုက လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြ ေကာင္းမြန္လာဖုိ႔ ရည္မွန္းခ်က္ေတြပါပဲ။ အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို ေလးစားတဲ့ ႏုိင္ငံေရး ပတ္၀န္းက်င္တခု မရွိဘဲနဲ႔ ေရရွည္ တည္တံ့ခုိင္ၿမဲမယ့္ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ ဒီမုိကေရစီေရး ကူးေျပာင္းမႈက မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူး။

“ႏုိင္ငံေရး လုပ္ငန္းစဥ္ဟာ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြ တုိးတက္ေကာင္းမြန္မႈနဲ႔ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို ေလးစားမႈနဲ႔ ခြဲျခားလုိ႔ မရပါဘူး။ ဒီေန႔ ျမန္မာျပည္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲက လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲတခုျဖစ္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့ အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြမွာ ပိတ္ပင္တားဆီး ကန္႔သတ္မႈေတြ ရွိေနတယ္။

“အဲဒီထက္ပိုၿပီးေတာ့ ဆုိး၀ါးတာက ႏုိင္ငံတကာက လက္ခံထားတဲ့ အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးေတြ၊ ႏုိင္ငံတကာ ဥပေဒေတြ၊ လူသားမ်ဳိးႏြယ္ တရပ္လုံးကို ခ်ဳိးေဖာက္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ဳိးေတြေပါ့၊ အဓမၼ က်င့္ႀကံတာတို႔၊ အစုလိုက္ အၿပဳံလုိက္ ေရႊ႕ေျပာင္းတာတုိ႔၊ တရားဥပေဒမဲ့ ဖမ္းဆီးတာ၊ ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္းတာ၊ သတ္ျဖတ္တာ၊ ကေလးေတြကို စစ္သားအျဖစ္ စုေဆာင္းတာ၊ အဓမၼ လုပ္အားေပး ခုိင္းတာ၊ ဒါမ်ဳိးေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ မွာ ဆက္တိုက္ ျဖစ္ေနသလို ဒီလိုျဖစ္ေနတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ၊ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့သူေတြကို အျပစ္ေပးမႈေတြက မရွိခဲ့ဘူး။

“ဒါေၾကာင့္ အေမရိကန္ အစိုးရ အေနနဲ႔ တဘက္မွာ အျပဳသေဘာအရ ထိေတြ႕ ဆက္ဆံ ေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္ေနသလို တဘက္မွာ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနမွန္ေတြကို ေဖာ္ထုတ္ဖို႔ ဦးစီးဦးေဆာင္ လုပ္တာဟာ အရင္ခ်ထားၿပီးသား ေပၚလစီနဲ႔ ဆန္႔က်င္မႈ မရွိဘူး၊ ကိုက္ညီတယ္လို႔ပဲ က်ေနာ္တုိ႔ ျမင္ပါတယ္။”

ေဒါက္တာေသာင္းထြန္း ေျပာျပသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG